Navratri 2026 : नवरात्रीत कुलदेवतेचा फुलोरा नेमका कोणत्या माळेला बांधतात? पाचवी, सातवी की नववी? जाणून घ्या कुळाचाराची परंपरा
Navratri 2026: महाराष्ट्रातील अनेक कुटुंबांमध्ये नवरात्रीच्या काळात कुलदेवतेला फुलोरा अर्पण करण्याची परंपरा आहे. मैदा किंवा गव्हाच्या पिठापासून तयार केलेल्या कडाकण्या, फणी, करंडा, चक्र आणि पुरी यांसारख्या पदार्थांचा फुलोरा करून तो घटावर किंवा देवीसमोर बांधला जातो. हा कुळाचार पाचव्या माळेला म्हणजेच ललिता पंचमीला, सातव्या माळेला म्हणजे महासप्तमीला किंवा काही कुटुंबांमध्ये अष्टमी-नवमीला केला जातो. मात्र, फुलोरा कोणत्या दिवशी बांधायचा हे घराण्याच्या कुळपरंपरेनुसार बदलू शकते.
नवरात्रीमध्ये कुलदेवतेचा फुलोरा (ज्याला कडाकण्यांचा फुलोरा किंवा फुलवरा असेही म्हणतात) प्रामुख्याने पाचव्या माळेला (ललिता पंचमी) किंवा सातव्या माळेला (महासप्तमी) बांधण्याची परंपरा आहे. महाराष्ट्रातील अनेक कुटुंबांमध्ये हा कुळाचार पाचव्या माळेलाच केला जातो.
पाचवी माळ (ललिता पंचमी): बहुतांश घरांमध्ये या दिवशी घटाला फुलोरा बांधला जातो. या दिवशी ललिता देवीची पूजा करून कडाकण्यांचा नैवेद्य दाखवला जातो.
सातवी माळ (महासप्तमी): काही कुटुंबांमध्ये सातव्या माळेला महालक्ष्मी किंवा कुलदेवतेच्या पूजेच्या वेळी फुलोरा अर्पण करण्याची पद्धत आहे.
आठवी किंवा नवमी माळ: ज्यांच्याकडे अष्टमीला किंवा नवमीला मुख्य कुळाचार (हवन/बोडण) असतो, ते या दिवशी फुलोरा बांधतात.
फुलोरा म्हणजे काय आणि तो कसा करावा? : फुलोरा म्हणजे मैद्याच्या किंवा गव्हाच्या पिठापासून बनवलेल्या कडाकण्या (विविध आकारांचे तळलेले दागिने, फणी, करंडा, चक्र आणि पुरी) एका दोऱ्यात ओवून घटावर किंवा देवीसमोर टांगणे. हा कुलदेवतेचा एक अत्यंत महत्त्वाचा मान आणि कुळाचार मानला जातो. फुलोरा बांधल्याशिवाय अनेकांचा नवरात्रोत्सव पूर्ण मानला जात नाही.
महत्त्वाची टीप: फुलोरा नेमका कोणत्या माळेला करावा याबद्दल प्रत्येक घराण्याची कुळरीती (घराण्याची परंपरा) वेगळी असू शकते. त्यामुळे तुमच्या घरातील ज्येष्ठ व्यक्तींना विचारून, वर्षानुवर्षे चालत आलेल्या परंपरेनुसारच योग्य माळ निवडावी.
