हॉटेलच्या रूममध्ये टीव्हीवर गाणी पाहणं ठरू शकतं महागात; कोर्टाचा मोठा निर्णय
कलकत्ता उच्च न्यायालयाच्या महत्त्वपूर्ण निर्णयानुसार, हॉटेलमध्ये टीव्हीवर दाखवल्या जाणाऱ्या गाण्यांसाठी किंवा कॉपीराइट असलेल्या कंटेंटसाठी हॉटेल मालकांना स्वतंत्र परवाना घ्यावा लागेल आणि रॉयल्टी द्यावी लागेल. केबल ऑपरेटरकडे परवाना असला तरी हॉटेलचा वापर व्यावसायिक मानला जाईल. या निर्णयामुळे हॉटेल मालकांना कॉपीराइट नियमांचे पालन करण्याची जबाबदारी वाढली आहे.
हॉटेलच्या रूममध्ये टीव्हीवर चित्रपटांची गाणी किंवा इतर कॉपीराइट असलेला कंटेंट दाखवताना हॉटेल मालकांना काळजी घ्यावी लागणार आहे. केवळ केबल ऑपरेटरने परवाना घेतला आहे म्हणून हॉटेलची जबाबदारी संपत नाही. संबंधित कॉपीराइटसाठी हॉटेलला स्वतंत्र परवाना घ्यावा लागू शकतो आणि रॉयल्टीही भरावी लागू शकते.
Indian Performing Right Society Limited (IPRS) विरुद्ध Hotel Appolo & Tours Private Limited या प्रकरणात कलकत्ता हायकोर्टाने हा महत्त्वपूर्ण निर्णय दिला. 4 ऑगस्ट 2026 रोजी न्यायालयाने हॉटेलच्या रूममध्ये टीव्हीद्वारे कॉपीराइट असलेली गाणी किंवा साहित्यिक कलाकृती दाखवणे हे व्यावसायिक वापराच्या कक्षेत येऊ शकते, असे स्पष्ट केले.
हॉटेलमध्ये राहणाऱ्या ग्राहकांना टीव्हीची सुविधा दिली जाते. ही सुविधा हॉटेलच्या व्यवसायाचा एक भाग असून, त्यामुळे हॉटेलला व्यावसायिक फायदा होतो. त्यामुळे टीव्हीवर गाणी किंवा इतर कॉपीराइट असलेला कंटेंट दाखवणे हे केवळ ग्राहकांचा खासगी वापर मानता येणार नाही, असे न्यायालयाने म्हटले.
या प्रकरणात IPRSने हॉटेलवर आरोप केला होता की, त्यांच्या सदस्यांच्या कॉपीराइट असलेल्या संगीत आणि साहित्यिक कलाकृती हॉटेलच्या रूममधील टीव्हीवर परवानगीशिवाय दाखवल्या जात होत्या.
हॉटेलने असा युक्तिवाद केला की, केबल ऑपरेटरने आधीच आवश्यक परवाना घेतला आहे. मात्र, न्यायालयाने हा युक्तिवाद मान्य केला नाही.
न्यायालयाने कॉपीराइट कायद्याच्या कलम 52(1)(k) चाही उल्लेख केला. काही परिस्थितींमध्ये घरासारख्या खासगी ठिकाणी रेकॉर्ड केलेले संगीत वाजवण्याला या तरतुदीमुळे सूट मिळू शकते. मात्र, हॉटेलला या सूटीचा लाभ घेता येणार नाही, असे न्यायालयाने स्पष्ट केलं.
न्यायालयाच्या मते, हॉटेलमध्ये टीव्हीची सुविधा ही ग्राहकांना दिली जाणारी व्यावसायिक सुविधा आहे. त्यामुळे कॉपीराइट असलेली गाणी किंवा इतर कंटेंट दाखवण्यासाठी आवश्यक परवाना घेणं गरजेचं ठरतं.
या निर्णयामुळे हॉटेल मालकांसाठी महत्त्वाचा संदेश गेला आहे. रूममध्ये केबल टीव्ही किंवा इतर टीव्ही सेवा उपलब्ध करून देताना केवळ केबल ऑपरेटरचा परवाना पुरेसा नसू शकतो. संबंधित कॉपीराइट हक्कांसाठी स्वतंत्र परवाना आणि रॉयल्टी देण्याची आवश्यकता असू शकते.
Disclaimer: ही माहिती न्यायालयीन निर्णय आणि संबंधित कायदेशीर तरतुदींवर आधारित आहे. कोणत्याही विशिष्ट प्रकरणात कायदेशीर सल्ल्यासाठी कायदेशीर तज्ज्ञ किंवा वकिलांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.
