चित्रपट नव्हे तर या गोष्टीतून नानांना मिळायचं समाधान; लेक मल्हार पाटेकरचा खुलासा
Nana Patekar: शेतकरी, दुष्काळग्रस्त कुटुंबं आणि ग्रामीण भागातील गरजू लोकांसाठी त्यांनी सातत्याने काम केलं. अभिनेते मकरंद अनासपुरे यांच्या साथीने त्यांनी ‘नाम फाऊंडेशन’च्या माध्यमातून सामाजिक कार्याला दिशा दिली.

ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांनी आपल्या दमदार अभिनयाने मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीत वेगळी ओळख निर्माण केली. त्यांच्या आवाजातील धार, संवादफेक, अभिनयातील सहजता आणि व्यक्तिरेखांमधील जिवंतपणा यामुळे त्यांनी अनेक दशकं प्रेक्षकांच्या मनावर राज्य केलं. मात्र, नानांच्या यशामागे केवळ त्यांची अभिनयक्षमता नव्हती, तर कामाची निवड करण्यामागे असलेला त्यांचा ठाम दृष्टिकोनही महत्त्वाचा होता.
प्रत्येक चित्रपट करण्यापेक्षा मनाला भावणारं आणि अर्थपूर्ण काम करण्यावर त्यांचा भर होता. आता त्यांचा मुलगा मल्हार पाटेकर याने वडिलांच्या काम करण्याच्या पद्धतीविषयी सांगितलेल्या गोष्टींमुळे नानांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा आणखी एक पैलू समोर आला आहे. चित्रपटसृष्टीत अनेक कलाकार सातत्याने चित्रपट करत असतात. मात्र, नाना पाटेकर यांनी केवळ चित्रपटांची संख्या वाढवण्यापेक्षा आपल्या वाट्याला आलेली भूमिका किती प्रभावी आहे, याला अधिक महत्त्व दिलं.
'हिंदुस्तान टाइम्स'ला दिलेल्या मुलाखतीत मल्हार म्हणाला, "बाबांच्या जाण्याने माझं अवघं जगच जणू स्तब्ध झालं आहे. आईवडिलांचा कणखर स्वभावच मला यातून सावरण्याचं बळ देतंय. बाबा नेहमी म्हणायचे की काम एकाच साच्यातलं कधीच नसावं. त्यात नावीन्य हवं. त्यातही पडद्यावरील अभिनयापेक्षा नानांना सामाजिक कार्याने अधिक समाधान आणि आनंद मिळवून दिला होता."
व्यक्तिरेखा दमदार असेल, कथेत आशय असेल आणि त्या भूमिकेतून काहीतरी वेगळं साकारण्याची संधी मिळत असेल, तरच त्या कामाकडे त्यांचा ओढा असायचा. त्यांच्या अभिनय कारकिर्दीकडे पाहिलं, तर विविध स्वभावांच्या व्यक्तिरेखा साकारण्याची त्यांची क्षमता लक्षात येते. गंभीर भूमिका असो, सामाजिक आशय असलेला चित्रपट असो किंवा विनोदी भूमिका, नाना प्रत्येक भूमिकेत स्वतःची वेगळी छाप सोडत असत. त्यामुळे त्यांच्या चित्रपटांची आठवण केवळ कथेमुळे नाही, तर त्यांच्या अभिनयामुळेही प्रेक्षकांच्या मनात कायम राहिली.
नाना पाटेकर यांचा मुलगा मल्हार पाटेकर याने वडिलांप्रमाणेच प्रसिद्धीच्या झगमगाटापासून काहीसं दूर राहणं पसंत केलं. तो चित्रपटसृष्टीशी जोडलेला असून सहाय्यक दिग्दर्शक म्हणूनही त्याने काम केलं आहे. याशिवाय, नाना पाटेकर यांनी सुरू केलेल्या सामाजिक उपक्रमांमध्येही त्याचा महत्त्वाचा सहभाग आहे.