What Is Rhenium Powder: सोनं घेताना फसू नका! चिनी गोल्ड पावडरचा वापर अन्… एका रिपोर्टने उडाली खळबळ
सोन्याचे वजन वाढवण्यासाठी ही पावडर मिसळली जात आहे. सोन्याची शुद्धता मोजण्याच्या पारंपरिक पद्धतीसुद्धा सोन्यातील या पावडरचे मिश्रण शोधण्यात अयशस्वी ठरल्या आहेत. यामुळे सोन्याची शुद्धता मोजण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या मशीनवर आणि हॉलमार्किंग प्रक्रियेवरच प्रश्नचिन्ह निर्माण होत आहे.

What Is Rhenium Powder: चीननंतर भारत हा जगातील सोन्याचा दुसरा सर्वात मोठा उपभोक्ता आहे. गेल्या वर्षी भारताने विक्रमी ७२.४ अब्ज डॉलर्स किमतीचे ६४० टन सोने आयात केले. मात्र, एका ताज्या मीडिया रिपोर्टमुळे देशातील सोन्याच्या शुद्धतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. नेमका काय आहे हा रिपोर्ट? वाचा सविस्तर…
काय आहे रिपोर्ट?
या धक्कादायक रिपोर्टनुसार, सोन्यामध्ये रेनियम पावडर मिसळली जात आहे. यातील बहुतेक पावडर चीनमधून आयात केली जाते. हॉलमार्किंग मशीनसुद्धा ही भेसळ शोधण्यात अयशस्वी ठरत आहेत. सोन्याचे वजन वाढवण्यासाठी ही पावडर मिसळली जात आहे. सोन्याची शुद्धता मोजण्याच्या पारंपरिक पद्धतीसुद्धा सोन्यातील या पावडरचे मिश्रण शोधण्यात अयशस्वी ठरल्या आहेत. यामुळे सोन्याची शुद्धता मोजण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या मशीनवर आणि हॉलमार्किंग प्रक्रियेवरच प्रश्नचिन्ह निर्माण होत आहे.
रेनियम पावडर मिसळल्याने काय होते?
याचा उपयोग रासायनिक आणि पेट्रोलियम शुद्धीकरणात उत्प्रेरक म्हणूनही केला जातो. वैद्यकीय एक्स-रे आणि ॲनोड प्लेट्ससारख्या विशेष घटकांच्या निर्मितीमध्येही याचा वापर होतो. हे सामान्यतः उच्च-शुद्धतेच्या, बारीक धातूच्या पावडरच्या किंवा अमोनियम परबोरेटसारख्या पूर्वसूचक संयुगांच्या स्वरूपात विकले जाते. रेनियम पावडर तयार करण्याची प्रक्रिया गुंतागुंतीची आहे. सर्वप्रथम, मॉलिब्डेनम असलेल्या तांब्याच्या खनिजातून अमोनियम परबोरेटच्या स्वरूपात रेनियम काढले जाते. त्यानंतर, उच्च तापमानात हायड्रोजन वायूमध्ये मिसळून त्याचे धातूच्या पावडरमध्ये रूपांतर केले जाते. त्याची किंमत शुद्धतेनुसार बदलते, जी प्रति १०० ग्रॅम ३,००० ते ३,४०० डॉलर पर्यंत असते.
कशी तयार केली जाते रेनियम पावडर?
अहवालानुसार, रेनियम पावडर चीनमधून भारतात येत असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. प्रसारमाध्यमांच्या वृत्तानुसार, या प्रकरणात चीनमधील शेन्झेन शहरातील एका एजंटचे नावही समोर आले आहे. त्याची कंपनी रेनियम पावडर तयार करते आणि अनेक भारतीय शहरांमध्ये आपले वितरक असल्याचा दावा करते. रेनियमची घनता अंदाजे २१ ग्रॅम प्रति घन सेंटीमीटर असते, तर सोन्याची घनता अंदाजे १९.३ ग्रॅम प्रति घन सेंटीमीटर असते. त्यामुळे, जेव्हा ते सोन्यात मिसळले जाते, तेव्हा तयार होणाऱ्या मिश्रणाची घनता बदलत नाही, परंतु सोन्याचे वजन वाढते. समस्या ही आहे की पारंपरिक पद्धतींनी त्याचे अस्तित्व शोधता येत नाही. आधुनिक पद्धतींनी ते शोधता येते.