हाइब्रिड कार म्हणजे काय? जाणून घ्या प्रकार आणि तुमच्यासाठी कोणती बेस्ट?
वाढत्या इंधन दरामुळे सध्या भारतीय बाजारपेठेत हाइब्रिड गाड्यांची लोकप्रियता कमालीची वाढत आहे. हाइब्रिड कारमध्ये पेट्रोल इंजिन आणि इलेक्ट्रिक मोटर अशा दोन्ही शक्तींचा वापर केला जातो. मात्र, सर्वच हाइब्रिड कार सारख्या नसतात. त्यांचे कार्य आणि प्रकार वेगवेगळे असतात, जे तुमच्या ड्रायव्हिंग अनुभवावर आणि खिशावर थेट परिणाम करतात.

नवीन गाडी खरेदी करताना आता फक्त पेट्रोल किंवा डिझेलचा विचार करून चालत नाही, तर ‘हाइब्रिड’ हा एक उत्तम पर्याय समोर आला आहे. ही गाडी नेमकी कशी चालते आणि माईल्ड, स्ट्रॉन्ग की प्लग-इन यांपैकी तुमच्यासाठी कोणता प्रकार योग्य आहे? या प्रश्नांची सोपी उत्तरे आम्ही या लेखातून देणार आहोत.
हायब्रीड कार आजच्या काळात खूप लोकप्रिय होत आहेत. त्यांचे सर्वात मोठे फीचर्स म्हणजे त्यांचे उत्तम मायलेज. हायब्रीड वाहनांमध्ये पेट्रोल इंजिन आणि इलेक्ट्रिक मोटर दोन्ही असतात. यामुळे ते पेट्रोल-डिझेल कारपेक्षा जास्त मायलेज देतात. सामान्यत: लोकांना असे वाटते की हायब्रीड कार समान आहेत. पण, तसे नाही. हायब्रीड वाहनांचे बरेच प्रकार आहेत आणि प्रत्येकाची कार्य करण्याची पद्धतही वेगळी आहे. संकरित संकरित प्रणालींचे किती प्रकार आहेत ते आपण आपल्याला सांगू या.
Parallel Hybrid
ही सर्वात सामान्य संकरित (Parallel Hybrid) प्रणाली आहे. सर्व प्रथम, ते टोयोटा प्रियसमध्ये आले.
हे कसे कार्य करते – कार आणि ड्रायव्हर रिपोर्ट (REF.) नुसार, इंजिन आणि इलेक्ट्रिक मोटर दोन्ही चाके फिरविण्यासाठी एकत्र येऊ शकतात. कमी वेगात कार केवळ बॅटरीवरच चालू शकते आणि जेव्हा जास्त शक्तीची गरज असते तेव्हा इंजिन आपोआप सुरू होते.
फायदा – जेव्हा आपण ब्रेक लावता तेव्हा ती ऊर्जा वाया जाण्याऐवजी बॅटरी चार्ज करते. याला रीजनरेटिव्ह ब्रेकिंग म्हणतात. यामुळे कारला खूप चांगले मायलेज मिळते, विशेषत: शहरातील रहदारीमध्ये.
Series Hybrid
ही हायब्रीड प्रणाली (Series Hybrid) अगदी सोपी आहे परंतु कारमध्ये कमी दिसते.
हे कसे कार्य करते – त्यातील पेट्रोल इंजिनचा चाकांशी थेट संबंध नाही. इंजिन जनरेटरसारखे कार्य करते जे बॅटरी चार्ज करते आणि चाके नेहमीच इलेक्ट्रिक मोटरसह फिरतात. हे तंत्रज्ञान मुख्यतः मोठ्या इंजिनमध्ये किंवा मोठ्या ट्रकमध्ये वापरले जाते.
प्लग-इन हायब्रिड
ही एक अतिशय लोकप्रिय संकरित प्रणाली आहे. अनेक कंपन्या त्यांचे प्लग-इन हायब्रिड मॉडेल्स बाजारात लाँच करतात. ही एक साधी हायब्रीड आणि पूर्णपणे इलेक्ट्रिक कार यांच्यातील एक प्रणाली आहे.
हे कसे कार्य करते – यात एक मोठी बॅटरी आहे जी आपण घरात किंवा चार्जिंग स्टेशनमध्ये प्लग करून चार्ज करू शकता.
फायदा – आपण पूर्णपणे इलेक्ट्रिक मोडवर पेट्रोलचा एक थेंबही खर्च न करता आपल्या दैनंदिन छोट्या ट्रिप 50-80 किलोमीटरसारख्या करू शकता. बॅटरी संपली की ती सामान्य हायब्रीड कारसारखी धावू लागते.
Mild Hybrid
नावाप्रमाणेच, Mild Hybrid ही प्रणाली बऱ्यापैकी सौम्य आहे.
हे कसे कार्य करते – त्याची इलेक्ट्रिक मोटर एकट्याने कार चालविण्याइतकी शक्तिशाली नाही. हे फक्त इंजिनला मदत करते जेणेकरून पिक-अपच्या वेळी इंजिनवर कमी ताण पडतो आणि पेट्रोलची थोडीफार बचत होते.
फायदा – हे बनविणे स्वस्त आहे, म्हणून बऱ्याच बजेट कारमध्ये याचा वापर केला जातो, जरी त्याचे मायलेज पूर्ण हायब्रिडइतके जास्त नसते.
आपल्यासाठी कोणते चांगले आहे?
आपण लांब सहली घेत असाल तर समांतर संकरित आपल्यासाठी सर्वोत्तम असू शकते.
जर आपल्याकडे घरी चार्जिंगची सुविधा असेल तर प्लग-इन हायब्रिड सर्वात जास्त बचत करेल.
जर तुम्हाला फक्त थोडे चांगले मायलेज आणि कमी किंमत हवी असेल तर माइल्ड हायब्रिड हा एक चांगला पर्याय असू शकतो.