ITR Filing 2026: फक्त रिटर्न भरणे पुरेसे नाही, वेळेवर ‘ई-व्हेरिफाय’ करणेही आवश्यक; अन्यथा होईल मोठे नुकसान
देशात इन्कम टॅक्स रिटर्न (ITR) भरण्याची प्रक्रिया वेगाने सुरू झाली आहे, परंतु केवळ फॉर्म सबमिट करून तुमचे काम संपत नाही. जर तुम्ही ITR भरल्यानंतर निर्धारित वेळेत त्याचे 'ई-व्हेरिफिकेशन' (e-verification) केले नाही, तर तुमचा रिटर्न अपूर्ण आणि अवैध मानला जाईल, ज्यामुळे तुम्हाला नोटीस किंवा दंडाला सामोरे जावे लागू शकते.
आयकर विभागाने करदात्यांना आयटीआर दाखल करण्यासोबतच तो डिजिटल पद्धतीने व्हेरिफाय करण्याचे आवाहन केले आहे. योग्य आयटीआर फॉर्म निवडण्यापासून ते आधार OTP किंवा नेट बँकिंगद्वारे अगदी दोन मिनिटांत ई-व्हेरिफाय कसा करावा, याच्या अत्यंत सोप्या डिजिटल स्टेप्स समोर आल्या आहेत. वेळेची बचत करण्यासाठी करदात्यांनी ही प्रक्रिया तातडीने पूर्ण करणे गरजेचे आहे.
आर्थिक वर्ष 2025-26 साठी आयकर विवरणपत्र (ITR) भरण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. तुम्हाला सांगू की लेखापरीक्षित पगारदार करदात्यांसाठी रिटर्न भरण्याची अंतिम तारीख 31 जुलै 2026 आहे. मात्र करदात्यांनी हे लक्षात ठेवले पाहिजे की केवळ विवरणपत्र भरल्याने काम पूर्ण होत नाही. कायदेशीरदृष्ट्या, जर आपण ITR ई-व्हेरिफाय केला तरच तो वैध मानला जाईल. असे करण्यात अयशस्वी झाल्यास परतावा रद्द होऊ शकतो आणि आपल्याला दंड देखील भरावा लागू शकतो.
ई-व्हेरिफिकेशनच्या 5 सोप्या डिजिटल आणि ऑफलाइन पद्धती
आयकर पोर्टलवर विवरणपत्रांची पडताळणी करणे आता खूप सोपे झाले आहे. आपण खालीलपैकी कोणतीही एक पद्धत निवडू शकता:
आधार ओटीपी: आपल्या आधारशी जोडलेल्या मोबाइल नंबरवर एक OTP येईल, जो पोर्टलवर टाकून त्वरित सत्यापित केला जातो.
नेट बँकिंग: आपल्या बँक खात्यात लॉग इन करून आणि थेट कर पोर्टलवर जाऊन याची पडताळणी केली जाऊ शकते.
ईव्हीसी (इलेक्ट्रॉनिक व्हेरिफिकेशन कोड): आपण आपल्या प्री-व्हॅलिडेटेड बँक खाते, डीमॅट खाते किंवा एटीएमद्वारे कोड जनरेट करू शकता.
डिजिटल सिग्नेचर सर्टिफिकेट (DSC): कंपन्या, एलएलपी आणि ज्यांना ऑडिट करणे आवश्यक आहे त्यांच्यासाठी हे अनिवार्य आहे.
फिजिकल आयटीआर-व्ही: जर तुम्ही डिजिटल माध्यम निवडले नाही तर रिटर्न भरल्यानंतर 30 दिवसांच्या आत आयटीआर-व्ही फॉर्म प्रिंट करावा लागेल, निळ्या शाईने स्वाक्षरी करावी लागेल आणि स्पीड पोस्टद्वारे सीपीसी बेंगळुरूला पाठवावे लागेल.
पडताळणी पूर्ण झाली आहे की नाही हे कसे ओळखावे?
करदात्यांनी प्रथम incometax.gov.in लॉग इन करणे आवश्यक आहे. यानंतर ई-फाईलवर जा, नंतर इन्कम टॅक्स रिटर्न्स निवडा आणि ई-व्हेरिफाय रिटर्नवर क्लिक करा. प्रक्रिया पूर्ण होताच, ट्रान्झॅक्शन आयडीसह स्क्रीनवर एक यशस्वी संदेश दिसेल. तसेच, याची पुष्टी करणारा एक संदेश आपल्या नोंदणीकृत ईमेल आणि मोबाइल नंबरवर येईल.
तुमच्यासाठी कोणता ITR फॉर्म योग्य आहे?
आपल्या कमाईच्या स्त्रोतानुसार योग्य फॉर्म निवडणे फार महत्वाचे आहे:
ITR -1: 50 लाख रुपयांपर्यंत पगार, घर आणि पगारदार लोकांना व्याज मिळेल.
ITR -2: व्यवसाय नसलेले लोक किंवा एचयूएफ ज्यांचे उत्पन्न एकापेक्षा जास्त घर, भांडवली नफा किंवा परदेशी मालमत्तेतून आहे.
ITR -3: वैयक्तिक करदाते आणि व्यवसाय किंवा कोणत्याही व्यवसायातून मिळणारे एचयूएफ यांच्यासाठी.
ITR -4: प्रमेप्टिव्ह टॅक्सचा पर्याय निवडणाऱ्या करदात्यांसाठी.
ITR -5: भागीदारी फर्म, एलएलपी आणि असोसिएशन ऑफ पर्सन्स (AOP) साठी.
