बद्धकोष्ठताच्या समस्या दूर करण्यासाठी सकाळच्या ब्रेकफास्टमध्ये फॉलो करा या हेल्दी हॅबिट्स

बद्धकोष्ठतेच्या समस्या प्रामुख्याने चुकीच्या जीवनशैलीमुळे होतात. वेळेवर शौच न करणे किंवा शौचाची इच्छा दाबून ठेवणे यामुळे आतड्यांची नैसर्गिक हालचाल कमी होते. पुरेसे पाणी न पिणे हे यामागील मोठे कारण आहे, कारण पाण्याअभावी मल कठीण होतो. आहारात फायबरयुक्त पदार्थांचा अभाव, फास्ट फूड व प्रक्रिया केलेले अन्न अधिक प्रमाणात खाल्ल्याने पचनक्रिया मंदावते. शारीरिक हालचालींचा अभाव, सतत बसून काम करणे, व्यायाम न करणे यामुळेही बद्धकोष्ठता वाढते. तसेच ताणतणाव, चिंता, काही औषधे व हार्मोनल बदल हेही या समस्येचे मूळ कारण ठरतात.

बद्धकोष्ठताच्या समस्या दूर करण्यासाठी सकाळच्या ब्रेकफास्टमध्ये फॉलो करा या हेल्दी हॅबिट्स
Constipation
| Edited By: | Updated on: Jan 13, 2026 | 2:08 PM

बद्धकोष्ठतेची समस्या आजकाल अनेकांना भेडसावत आहे. यामागील मुख्य कारण म्हणजे चुकीची जीवनशैली. अनियमित दिनचर्या, वेळेवर शौच न करणे, वारंवार शौचेला येणारी इच्छा दाबून ठेवणे यामुळे आतड्यांची नैसर्गिक हालचाल मंदावते. पुरेसे पाणी न पिणे हे बद्धकोष्ठतेचे मोठे कारण आहे. शरीरात पाण्याची कमतरता असल्यास मल कठीण होतो व सहज बाहेर पडत नाही. याशिवाय शारीरिक हालचालींचा अभाव, सतत बसून काम करणे, व्यायाम न करणे यामुळे पचनसंस्था आळशी बनते. ताणतणाव, चिंता आणि मानसिक अस्थिरता याचाही थेट परिणाम पचनावर होतो, ज्यामुळे बद्धकोष्ठता निर्माण होते. आहारातील चुका हे बद्धकोष्ठतेचे मूळ कारण मानले जाते. फायबरयुक्त अन्न जसे की फळे, भाज्या, संपूर्ण धान्ये यांचा अभाव असल्यास पचनक्रिया मंदावते.

फास्ट फूड, मैदा, तेलकट व प्रक्रिया केलेले पदार्थ अधिक प्रमाणात खाल्ल्याने आतड्यांचे आरोग्य बिघडते. चहा, कॉफी, मद्य यांचे अति सेवन आणि अनावश्यक औषधांचा वापर यामुळेही बद्धकोष्ठता वाढते. काही वेळा हार्मोनल बदल, वाढते वय, मधुमेह किंवा थायरॉईडसारखे आजारही कारणीभूत ठरतात. त्यामुळे बद्धकोष्ठतेवर तात्पुरता उपाय न करता तिचे मूळ कारण ओळखणे महत्त्वाचे आहे. योग्य आहार, पाणी, व्यायाम आणि शिस्तबद्ध जीवनशैली अंगीकारल्यास या समस्येपासून मुक्ती मिळू शकते.

अस्वास्थ्यकर जीवनशैली आणि खराब आहारामुळे पोटाशी संबंधित समस्या खूप सामान्य झाल्या आहेत. बर् याचदा लोक सकाळी व्यवस्थित पोट नसल्याची तक्रार करतात. अशा परिस्थितीत लोकांना सकाळी शौचाचा आग्रह धरावा लागतो. जर पोट जास्त काळ स्वच्छ केले नाही तर बद्धकोष्ठतेची समस्या उद्भवते आणि पचन कमकुवत होते, परंतु जर दीर्घकाळापर्यंत दुर्लक्ष केले तर ते आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकते. बरेच लोक बाजारात उपलब्ध असलेल्या आयुर्वेदिक पावडर किंवा औषधांचे सेवन करतात, परंतु त्यांचा जास्त प्रमाणात वापर आतड्यांना हानिकारक ठरू शकतो. न्यूट्रिशनिस्ट सलोनी यांच्या मते, पावडर खाण्याऐवजी निसर्गाने दिलेली तीन फळे खाणे हा पचन आणि बद्धकोष्ठतेवर सर्वात सुरक्षित आणि नैसर्गिक उपाय आहे.

किवी – किवी पोटासाठी खूप गुणकारी मानली जाते. यात ‘अॅक्टिनिडिन’ नावाचे एक नैसर्गिक एन्झाइम असते, जे पचन वेगवान करण्यास मदत करते. तसेच, किवीमध्ये विद्रव्य फायबर समृद्ध आहे. हे फायबर स्टूलला मऊ बनवते, ज्यामुळे ते आतड्यांमधून सहजपणे जाऊ शकते आणि पोट स्वच्छ करण्यास मदत करते. ज्यांना बर् याच काळापासून बद्धकोष्ठता आहे त्यांच्यासाठी किवी एक उत्तम नैसर्गिक औषध आहे .

पेरू – पेरू हे बर्याच पौष्टिक तज्ञांचे आवडते फळ आहे, कारण त्यात फायबरचे प्रमाण खूप जास्त आहे. पेरूमध्ये असलेले विद्रव्य फायबर आतड्यांसंबंधी हालचालींमध्ये सहाय्यक आहे. न्यूट्रिशनिस्ट सलोनी यांच्या मते, पेरू बियाण्यासोबत खाणे अधिक फायदेशीर आहे, कारण बिया नैसर्गिक रेचक म्हणून काम करतात. पेरूचे नियमित सेवन केल्याने पोट स्वच्छ होण्याची समस्या कायमची दूर होऊ शकते.

पपई – पपई पोटाच्या आरोग्यासाठी वरदान मानली जाते. पपईमध्ये ‘पपेन’ नावाचे पाचक एंजाइम असते, जे अन्नात असलेल्या प्रथिनांचे पचन सुधारते. याशिवाय पपईमध्ये फायबर आणि पाणी भरपूर प्रमाणात असते. पपईमध्ये असलेले पाणी मलाला मऊ ठेवते आणि आतड्यांमधील घट्टपणा दूर करते . सकाळी रिकाम्या पोटी पपई खाल्ल्याने पचनसंस्था सक्रिय होते आणि बद्धकोष्ठतेपासून त्वरित आराम मिळतो.