जगात पहिल्यांदा क्रिकेट कुठे अन् कसा खेळला गेला? जाणून घ्या त्याचा इतिहास
क्रिकेट हा खेळ आता जगाच्या कानाकोपऱ्यात खेळला जातो. क्रिकेट म्हणटंल की टी 20 तसेच वन डे एवढंच नाही तर टेस्ट मॅच असे क्रिकेटचे स्वरूप आपण पाहतोच, पण जगात पहिल्यांदा क्रिकेट कुठे खेळला गेला हे फार कमी लोकांना माहित आहे. चला तर मग आजच्या लेखात त्याचा इतिहास जाणून घेऊयात.
टी 20 विश्वचषक सुरू होण्यासाठी काही दिवस उरलेले आहे आणि क्रिकेट प्रेमी या दिवसाची आतुरतेने वाट पाहत आहेत. क्रिकेट हा खेळ आज जगातील सर्वात लोकप्रिय खेळांपैकी एक आहे. त्यामुळे या खेळाची मुळे इंग्रजी इतिहासात खोलवर रुजलेली आहेत. आपण पाहिलत तर आज जगाच्या प्रत्येक कानाकोपऱ्यात क्रिकेट मोठ्या आवडीने खेळला जातो. चला तर मग आजच्या लेखात आपण क्रिकेट पहिल्यांदा कसा आणि कुठे खेळला गेला त्याचा इतिहास जाणून घेऊयात.
क्रिकेटचे जन्मस्थान
क्रिकेटची सुरूवात ही दक्षिण पूर्व इंग्लंडमध्ये वील्ड नावाच्या एका ठिकाणी झाला होता. विशेषतः तेथील केंट आणि ससेक्स याकाही प्रदेशांमध्ये क्रिकेट हा खेळ खेळला जात होता. इतिहासकारांचा असा विश्वास आहे की हा खेळ सॅक्सन किंवा सुरुवातीच्या नॉर्मन काळात 16 व्या शतकाच्या आसपास सुरू झाला. तर या खेळाच्या सुरुवातीच्या स्वरूपात क्रिकेट हा खेळ लहान मुलं मोकळ्या मैदानात खेळत असत. त्यावेळी बॅट हा प्रकार नव्हता म्हणून त्याऐवजी वाकलेली काठी किंवा लाकडाचा तुकडा वापरत असत. तर चेंडू हा लोकर, कापडाचे तुकडे किंवा दगडापासून बनवला जात असे.
क्रिकेट खेळाचे सर्वात जुने लेखी पुरावे
क्रिकेटच्या अस्तित्वाचा सर्वात मजबूत ऐतिहासिक पुरावा 1598 मध्ये सरे येथील एका न्यायालयीन खटल्यातून मिळतो. या प्रकरणात जॉन डेरिक नावाच्या 59 वर्षीय व्यक्तीने साक्ष दिली की तो आणि त्याचे शाळेतील मित्र 1550 च्या सुमारास इंग्लंडमधील गिल्डफोर्ड येथे क्रिकेट नावाचा खेळ खेळले होते. हा दस्तऐवज क्रिकेटचा सर्वात जुना लिखित संदर्भ मानला जातो. त्यावरून असे सूचित होते की 16 व्या शतकाच्या मध्यापर्यंत हा खेळ नियमितपणे खेळला जात होता.
मुलांच्या खेळांपासून ते प्रौढांच्या खेळांपर्यंत
17 व्या शतकाच्या सुरुवातीपर्यंत क्रिकेट शाळेच्या मैदाना बाहेर गेले आणि प्रौढांमध्ये हा खेळ खूप लोकप्रिय झाला. 1611 च्या नोंदींवरून असे दिसून येते की इंग्लंडच्या ससेक्स या प्रदेशामधील दोन पुरुषांनी रविवारी चर्चला जाण्याऐवजी क्रिकेट खेळल्याबद्दल त्यांना दंड ठोठावण्यात आला होता.
खेळाचे नियम
क्रिकेटची लोकप्रियता वाढत असताना या खेळाचे नियम ठरविले गेले. क्रिकेटचे पहिले अधिकृत नियम 1744 मध्ये लिहिले गेले. 1787 मध्ये लंडनमध्ये मेरीलेबोन क्रिकेट क्लबची स्थापना झाली तेव्हा हे नियम पहिल्यांदा पाळण्यात आले. क्रिकेटचे नियम सुधारण्यात आणि राखण्यात या क्लबने मोठी भूमिका बजावली.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटचा उदय
क्रिकेटचे आंतरराष्ट्रीय खेळात रूपांतर 19 व्या शतकात सुरू झाले. पहिला अधिकृत क्रिकेटचा सामना 1877 मध्ये मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंडवर इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया यांच्यात खेळला गेला. मनोरंजक बाब म्हणजे, 1844 मध्ये कॅनडा आणि अमेरिका यांच्यात यापेक्षाही आधीचा आंतरराष्ट्रीय सामना खेळला गेला होता, तेव्हा हा सामना अनधिकृत होता.
भारतात क्रिकेटचे आगमन
18 व्या शतकात ब्रिटिश खलाशी आणि सैनिकांनी क्रिकेट भारतात आणले. देशातील पहिला क्रिकेट क्लब 1792 मध्ये कोलकाता येथे स्थापन झाला. कालांतराने भारतीयांनी मोठ्या उत्साहाने हा खेळ स्वीकारला.
( डिस्क्लेमर : या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)
