वयानुसार ऐकण्याची क्षमता कधी कमी होते? तज्ज्ञांकडून जाणून घ्या सविस्तर माहिती

वाढत्या वयानुसार शरीराच्या इतर अवयवांप्रमाणेच कानच्या कार्यक्षमतेवरही परिणाम होतो. अनेकांना वयाची पन्नाशी ओलांडल्यानंतर ऐकू येण्यास त्रास जाणवू लागतो, ज्याला वैद्यकीय भाषेत 'प्रेसबायक्युसिस' असे म्हणतात. मौलाना आझाद मेडिकल कॉलेजचे तज्ज्ञ डॉ. रवी मेहर यांनी या समस्येची लक्षणे आणि कानच्या मशीनचा (Hearing Aid) योग्य वापर कधी करावा, याबद्दल सविस्तर मार्गदर्शन केले आहे.

वयानुसार ऐकण्याची क्षमता कधी कमी होते? तज्ज्ञांकडून जाणून घ्या सविस्तर माहिती
Hearing
Image Credit source: Tv9 Network
| Edited By: | Updated on: May 01, 2026 | 5:06 PM

श्रवणशक्ती कमी होणे ही केवळ वृद्धत्वाची समस्या नसून, त्याकडे वेळीच लक्ष न दिल्यास संवाद साधण्यात अडथळे येऊ शकतात. अनेकदा लोक कमी ऐकू येण्याकडे दुर्लक्ष करतात, परंतु ही समस्या वाढल्यास मशीनची मदत घेणे अनिवार्य ठरते. या लेखात आपण तज्ज्ञांच्या मदतीने जाणून घेऊया की कोणत्या वयानंतर श्रवणशक्ती कमी होण्याचा धोका असतो आणि त्यावर कोणते उपाय उपलब्ध आहेत.

वयाची सुरुवात झाली की शरीरात अनेक समस्या निर्माण होतात. जेव्हा एखादी व्यक्ती 60 वर्षे पूर्ण करते तेव्हा बरेच लोक हळूहळू त्यांची ऐकण्याची क्षमता गमावू लागतात. वृद्धत्वासह श्रवणशक्ती कमी का होते? त्याची लक्षणे, कारणे काय आहेत आणि कान मशीनची आवश्यकता कधी आहे? याबाबत जाणून घेण्यासाठी आम्ही मौलाना आझाद मेडिकल कॉलेजच्या ईएनटी विभागातील एचओडी प्रोफेसर डॉ. रवी मेहर यांच्याशी चर्चा केली आहे.

वयानुसार ऐकण्याची क्षमता का कमी होऊ लागते याविषयी डॉ. रवी सांगतात की सहसा वयाच्या 60 व्या वर्षानंतर ऐकण्याची क्षमता कमी होऊ लागते. तथापि, काही प्रकरणांमध्ये, हे आधी किंवा नंतरही होऊ शकते. कानाची ऐकण्याची क्षमता कमी असते कारण कानाच्या आतील पेशी वयानुसार कमकुवत होऊ लागतात. काही लोकांमध्ये, मधुमेह, उच्च रक्तदाब आणि बराच काळ गोंगाटात राहणे देखील यामुळे होऊ शकते. जेव्हा ऐकण्याची क्षमता कमी होऊ लागते तेव्हा हळूहळू त्याची लक्षणेही दिसू लागतात. वेळोवेळी लक्ष देऊन ईएनटी तज्ञाकडून त्याची तपासणी करणे आवश्यक आहे, जेणेकरून ही समस्या वेळेत वाढण्यापासून नियंत्रित केली जाऊ शकते.

श्रवणशक्ती कमी होण्याची लक्षणे कोणती आहेत?

-सामान्य संभाषणे ऐकण्यास त्रास होत आहे

-यामुळे, लोकांना पुन्हा पुन्हा गोष्टी सांगण्यास सांगितले

-टीव्ही किंवा मोबाईल फोन ऐकणे

-गर्दीत आवाज कमी आहे.

श्रवणशक्ती वाढविली जाऊ शकते का?

डॉ. रवी स्पष्ट करतात की एकदा ऐकण्याची क्षमता कमी होऊ लागली की ती वाढवता येत नाही आणि ती पूर्णपणे थांबवणे शक्य नाही, होय, जोखीम कमी केली जाऊ शकते. कान मशीनचा वापर केला जाऊ शकतो. यासाठी प्रथम श्रवण चाचणी करून घ्या. ऐकण्याची क्षमता किती कमी झाली आहे हे यावरून दिसून येते. त्यानुसार मशीन बसविण्याचा सल्ला दिला जातो.

कान मशीन कधी वापरावे

जेव्हा संवाद साधणे अधिक कठीण होते

एखाद्याला हा मुद्दा पुन्हा पुन्हा सांगण्यास सांगा

श्रवण चाचण्या मध्यम ते गंभीर श्रवणशक्ती कमी होण्यापर्यंत होत्या.

कान मशीनचे काय फायदे आहेत

हे ऐकण्यास मदत करते आणि वृद्धापकाळात श्रवणशक्ती कमी झाल्यामुळे होणारी सामाजिक अलगाव कमी करते. जर तुमच्या घरात एखादी वृद्ध व्यक्ती असेल आणि त्यांना श्रवणशक्ती कमी होण्याची चिन्हे दिसत असतील तर या प्रकरणात ईएनटी तज्ञाचा सल्ला घ्या, जेणेकरून वृद्धापकाळात श्रवणशक्ती कमी होण्याचा धोका कमी होऊ शकेल.

(डिस्क्लेमर: या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)

Follow Us