बीटरूट ज्यूस प्यायल्यामुळे 3 तासांमध्ये ब्लड प्रेशर कमी होतो का?
Beetroot Juice for Blood Pressure: खरं तर, बीटरूट हृदयासाठी खूप चांगला मानला जातो. जर आपण ते योग्य प्रमाणात आणि नियमितपणे प्याल तर ते रक्तवाहिन्या आराम करू शकते आणि रक्त परिसंचरण सुधारू शकते, ज्यामुळे हळूहळू रक्तदाब कमी होतो.
आजकाल उच्च रक्तदाबाचा त्रास सर्व वयोगटातील लोकांमध्ये सामान्य होत आहे. डब्ल्यूएचओच्या अहवालानुसार, जगभरात 30 ते 79 वयोगटातील सुमारे 1.3 अब्ज लोक उच्च रक्तदाबाशी झगडत आहेत आणि त्यापैकी जवळजवळ निम्म्या लोकांना हे देखील माहित नाही की त्यांना ही समस्या आहे. ज्यांना माहित आहे त्यांच्यासाठी रक्तदाब नियंत्रित करणे सोपे नाही. औषधोपचाराबरोबरच, योग्य आहार आणि जीवनशैलीत बदल करणे देखील महत्वाचे आहे. निरोगी खाण्याच्या सवयी रक्तदाब नियंत्रित करण्यात खूप मदत करू शकतात. या भागात आज आपण बीटरूटच्या रसाबद्दल बोलत आहोत. रक्तदाबाच्या समस्या प्रामुख्याने चुकीच्या जीवनशैलीमुळे आणि वाढत्या मानसिक ताणामुळे उद्भवतात. उच्च रक्तदाबाचे मुख्य कारण म्हणजे मिठाचे (सोडिअम) अतिसेवन, ज्यामुळे शरीरातील पाण्याचे प्रमाण वाढून रक्तवाहिन्यांवर ताण येतो.
याशिवाय, व्यायामाचा अभाव, वाढते वजन (लठ्ठपणा), आणि तेलकट किंवा प्रक्रिया केलेले पदार्थ खाल्ल्याने रक्तवाहिन्यांत अडथळे निर्माण होतात. धूम्रपान आणि मद्यपानामुळे रक्तवाहिन्या आकुंचन पावतात, ज्यामुळे रक्तदाब वाढतो. काही लोकांमध्ये हा त्रास आनुवंशिक असतो, तर काहींना मधुमेह किंवा किडनीच्या विकारांमुळे रक्तदाबाच्या समस्येला सामोरे जावे लागते. आहारात मिठाचे प्रमाण कमी करा. फळे, पालेभाज्या आणि धान्य यांचा समावेश असलेला ‘DASH’ डायट फॉलो करावा. पोटॅशियमयुक्त पदार्थ (उदा. केळी) खावेत, कारण ते सोडिअमचा प्रभाव कमी करतात.
दररोज किमान ३० मिनिटे वेगाने चालणे, सायकलिंग किंवा पोहणे यांसारखे व्यायाम करा. यामुळे हृदय मजबूत होते आणि रक्तप्रवाह सुरळीत राहतो. ताण कमी करण्यासाठी योगासने आणि प्राणायाम यांचा सराव करावा. पुरेशी झोप (७-८ तास) घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. रक्तदाब ‘सायलेंट किलर’ मानला जातो, कारण त्याची लक्षणे लवकर दिसत नाहीत. त्यामुळे ठराविक काळाने डॉक्टरांकडून रक्तदाब तपासून घ्यावा आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार औषधे वेळेवर घ्यावीत. एका अभ्यासात असेही आढळले आहे की बीटरूटचा रस पिण्यामुळे नायट्रिक ऑक्साईडची पातळी वाढते, रक्तवाहिन्या लवचिक होतात आणि रक्तदाब नियंत्रित होतो. खरं तर, बीट्रॉप हार्टसाठी खूप चांगला मानला जातो. जर आपण ते योग्य प्रमाणात आणि नियमितपणे प्याल तर ते रक्तवाहिन्या आराम करू शकते आणि रक्त परिसंचरण सुधारू शकते, ज्यामुळे हळूहळू रक्तदाब कमी होतो.
बीटरूटचा रस फायदेशीर का आहे?
बीटरूटमध्ये पोषक द्रव्ये भरपूर प्रमाणात असतात. यात इलेक्ट्रोलाइट्स, अँटीऑक्सिडेंट्स आणि बर्याच संयुगे आहेत जे हृदय आणि रक्तवाहिन्यांसाठी चांगले मानले जातात. आहार तज्ञांच्या मते, बीटरूटच्या रसात असलेले नायट्रेट शरीरात जाते आणि नायट्रिक ऑक्साईडमध्ये बदलते. यामुळे रक्तवाहिन्या रुंद होतात, ज्यामुळे रक्त प्रवाह सुलभ होतो आणि रक्तवाहिन्यांवरील दाब कमी होतो. हेच कारण आहे की रक्तदाब कमी होऊ लागतो. एका अभ्यासात असेही आढळले आहे की बीटरूटचा रस पिण्यामुळे नायट्रिक ऑक्साईडची पातळी वाढते, रक्तवाहिन्या लवचिक होतात आणि रक्तदाब नियंत्रित होतो. उच्च रक्तदाब असलेल्या लोकांसाठी शास्त्रज्ञांनी बीटरूटचा रस फायदेशीर मानला आहे. २०१ 2017 मध्ये मेटा-विश्लेषणात असे आढळले की नियमित बीटरूटचा रस पिण्यामुळे सिस्टोलिक आणि डायस्टोलिक रक्तदाब दोन्ही कमी होतो. सरासरी, सिस्टोलिक रक्तदाब 3.55 मिमी एचजी आणि डायस्टोलिक 1.32 मिमी एचजीने कमी झाला. ही संख्या कमी वाटू शकते, परंतु ते स्ट्रोक, हृदयरोग आणि रक्तदाबशी संबंधित इतर गंभीर समस्यांचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी करू शकतात. समान रक्कम प्रत्येकासाठी योग्य नाही, परंतु अभ्यासानुसार दररोज 70 मिली, 140 मिली आणि 250 मिली प्याणाऱ्यांचा अभ्यास केला गेला. सर्वांनी रक्तदाब सुधारला आहे, परंतु ज्यांनी दररोज 250 मिली मद्यपान केले त्यांना उत्तम परिणाम मिळाले. आहारतज्ज्ञ नेहा शिर्के यांच्या मते, बहुतेक उच्च रक्तदाबाच्या रुग्णांसाठी दररोज सुमारे 200 मिली पुरेसे असते. हे नियमित प्यायल्याने रक्तदाब हळूहळू सामान्य श्रेणीच्या जवळ येतो. बीटरूटच्या रसाचा परिणाम लवकर दिसून येतो. नेहा शिर्के सांगतात की, ज्यूस पिल्यानंतर 3-4 तासांच्या आत नायट्रेटचे नायट्रिक ऑक्साईडमध्ये रूपांतर होते, ज्यामुळे रक्तदाब कमी होतो. हायपरटेन्शन जर्नलमध्ये असेही आढळले आहे की सुमारे तीन तासांत रक्तदाब कमी होण्यास सुरवात होते. तथापि, दीर्घकालीन फायदे मिळविण्यासाठी, संतुलित आहार आणि निरोगी जीवनशैलीसह ते नियमितपणे पिणे आवश्यक आहे.
बीटरूटचा रस सामान्यत: सुरक्षित असतो, परंतु जास्त प्रमाणात प्रत्येकासाठी योग्य नसतो. काही लोकांना बीट्रिया असू शकतो, ज्यामध्ये मूत्र किंवा स्टूलचा रंग गुलाबी किंवा लाल होतो. हे हानी पोहोचवत नाही आणि रस थांबविल्यास निराकरण करते. हे विशेषत: लोहाची कमतरता असलेल्या लोकांमध्ये दिसून येते. रिकाम्या पोटी बीटरूटचा रस प्यायल्याने फुशारकी, गॅस, पोटदुखी किंवा अतिसार यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात. तसेच, बीटरूटमध्ये ऑक्सलेटचे प्रमाण जास्त असते, ज्यामुळे मूत्रपिंडातील दगड समस्या असलेल्या लोकांचा धोका वाढू शकतो. जास्त मद्यपान केल्याने मूत्रपिंडावर दबाव देखील येऊ शकतो. उच्च रक्तदाबासाठी बीटरूटचा रस घ्यायचा असेल तर त्याचे प्रमाण आणि नियमितता लक्षात ठेवा. संतुलित आहारासह दररोज २०० मिली रस पिणे फायदेशीर ठरू शकते. कोणत्याही समस्या किंवा आजारात ह्याचा अवलंब करण्याआधी डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञाचा सल्ला घ्या . बीटरूटचा रस योग्यरित्या घेतल्यास रक्तदाब नियंत्रित करण्यात एक नैसर्गिक मदत ठरू शकतो आणि हृदय आणि रक्तवाहिन्यांच्या आरोग्यासाठी देखील ते चांगले आहे.
