Mahapalika Elections 2026 : मुंबईत एक तर इतर महापालिकांमध्ये एकाच प्रभागात 4 मतदान का? ही गोष्ट माहीत हवीच

सर्वांचं लक्ष लागलेल्या मुंबई महानगरपालिकेसह महाराष्ट्रातील 29 महानगरपालिकांसाठी आज सकाळपासून मतदान सुरू झालं आहे. बीएमसीमध्ये 227 वॉर्ड आहेत, तर सर्व महानगरपालिकांमध्ये मिळून 893 वॉर्ड आहेत. यामध्ये 2,869 समावेश आहे. महापालिका निवडणुकीत 15 हजार 908 उमेदवारांचे भवितव्य पमाला लागले असून एकूण 3 कोटी 48 लाख 79 हजार 337 मतदार मतदान करणार आहेत.

आशियातील सर्वात श्रीमंत महानगरपालिका असलेल्या मुंबईच्या बीएमसीवर सर्वांचे लक्ष आहे. पुणे, ठाणे, नागपूर आणि संभाजीनगर यासारख्या प्रमुख शहरांचे राजकीय भविष्यही निश्चित होणार आहे. राज्यातील या प्रमुख महानगरपालिकांच्या शेवटच्या निवडणुका फेब्रुवारी 2017 मध्ये झाल्या होत्या. त्यांचा पाच वर्षांचा कार्यकाळ 2022 मध्ये संपला होता. परंतु ओबीसी आरक्षण वाद आणि वॉर्डांच्या सीमांकनामुळे निवडणुका होऊ शकल्या नाहीत, अखेर न्यायालयाच्या आदेशानंतर निवडणूक आयोगाने 15 डिसेंबर 2025 रोजी 29 महानगरपालिकांच्या निवडणुकांचे वेळापत्रक जाहीर केले.

यावेळी महाराष्ट्रातील महानगरपालिका निवडणुकीच्या मतदान प्रक्रियेत मोठा बदल करण्यात आला आहे. बीएमसी निवडणुमध्ये एक मतदार फक्त एकच मतदान करेल, तर उर्वरित 28 महानगरपालिका क्षेत्रात एक मतदार चार मतं देईल. . याचे कारण म्हणजे मुंबई वगळता उर्वरित महानगरपालिका क्षेत्रात बहुसदस्यीय मतदान प्रणाली स्वीकारली जाईल. निवडणूक आयोगाने या संदर्भात सविस्तर मार्गदर्शक तत्त्वे देखील जारी केली होती.

29 महापालिकांमध्ये मतदान सुरू

आज 15 जानेवारी रोजी सकाळी 7.30 पासून महाराष्ट्रातील 29 महापालिकांसाठी मतदान होत आहे आणि निकाल उद्या,म्हणजेच शुक्रवार 16 जानेवारी रोजी जाहीर होतील. हन्मुंबई महानगरपालिका (BMC), छत्रपति संभाजीनगर, नवी मुंबई, वसई-विरार, कोल्हापुर, कल्याण-डोंबिवली, ठाणे, उल्हासनगर, नाशिक, पुणे, पिंपरी-चिंचवड़, सोलापुर, अकोला, अमरावती, नागपुर, चंद्रपुर, लातूर, परभणी, भिवंडी-निजामपुर, मालेगांव, पनवेल, मीरा-भाईंदर, नांदेड-वाघाळा, सांगली-मिरज-कुपवाड, जलगांव, धुळे, अहिल्यानगर, इचलकरंजी आणि जालना या महापालिकांसाठी आज मतदान होत आहे .

मुंबईत 1 तर बाकी ठिकाणी 4 मतं देणार नागरिक

बीएमसी अर्थात मुंबई महापालिकेत एकूण 277 जागा आहेत, ज्यासाठी मतदार एकदाच मतदान करतील. याचा अर्थ प्रत्येक मतदार फक्त एकच मत देईल. तर उर्वरित 28 महानगरपालिका क्षेत्रात, एक मतदार चार मतं देणार आहे. मुंबईत, एका प्रभागातून एक नगरसेवक निवडला जाईल, तर उर्वरित महानगरपालिका क्षेत्रात, एका प्रभागातून चार नगरसेवक निवडले जातील. त्यामुळेच प्रत्येक मतदाराला 4 मतं द्यावी लागणार आहेत.

मात्र असंअसलं तरी काही वॉर्डांमध्ये उमेदवारांच्या संख्येनुसार तीन किंवा पाच मते दिली जातात. ईव्हीएम प्रभागाची रचना आणि सदस्यांच्या संख्येनुसार सेट केले जातात. मुंबईतील बीएमसी वगळता उर्वरित 28 महानगरपालिकांमध्ये बहुसदस्यीय विभाग प्रणालीद्वारे निवडणुका घेतल्या जात आहेत.

महाराष्ट्रात 893 वॉर्डांमध्ये 2869 जागा

महाराष्ट्रातील २९ महानगरपालिका क्षेत्रातील वॉर्डांमध्ये निवडणुका होत आहेत.बृहन्मुंबई महानगरपालिकेत (BMC) 227 वॉर्ड आहेत, तर सर्व महानगरपालिकांमध्ये एकूण 893 वॉर्ड आहेत. अशा प्रकारे, राज्यातील 29 महानगरपालिकांमध्ये एकूण 2869 जागा आहेत, ज्यासाठी 15908 उमेदवार निवडणुकीच्या रिंगणात उतरले आहेत.

महाराष्ट्र सरकारने राज्यातील महानगरपालिकांची चार श्रेणींमध्ये विभागणी केली आहे. अ श्रेणीमध्ये पुणे आणि नागपूर, ब श्रेणीमध्ये ठाणे, नाशिक, पिंपरी-चिंचवड, क श्रेणीमध्ये नवी मुंबई, कल्याण-डोंबिवली, वसई-विरार, छत्रपती संभाजीनगर आणि ड श्रेणीमध्ये मीरा-भाईंदर, भिवंडी-निजामपूर, पननगर, उल्हास आणि इतर महापालिकांचा समावेश आहे.

महाराष्ट्रातील बहुसदस्यीय प्रभाग व्यवस्था काय ?

महाराष्ट्रातील 29 पैकी 28 महानगरपालिकांमध्ये चार सदस्यीय वॉर्ड पद्धत लागू आहे. महाराष्ट्र नगरविकास विभागाने 2024 मध्ये एक अधिसूचना जारी केली. त्यामुळे एकूण वॉर्डांच्या संख्येत कोणताही बदल झालेला नाही, परंतु प्रत्येक चार वॉर्ड एकत्रितपणे गटबद्ध केले आहेत. मुंबई वगळता सर्व भागात, महानगरपालिकेच्या प्रत्येक प्रभागातून जास्तीत जास्त चार नगरसेवक निवडले जातील, परंतु तीनपेक्षा कमी आणि पाचपेक्षा जास्त नगरसेवक नसतील.