थुंकण्यापासून कचरा जाळण्यापर्यंत… मुंबई महापालिका अ‍ॅक्शन मोडमध्ये, कोणाला किती दंड?

मुंबईला जागतिक दर्जाचे स्वच्छ शहर बनवण्याच्या दिशेने बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने (BMC) एक मोठे पाऊल उचलले आहे. स्वच्छ मुंबई, सुंदर मुंबई हे ब्रीदवाक्य केवळ भिंतीवर न राहता प्रत्यक्षात उतरवण्यासाठी प्रशासनाने आता दंडात्मक कारवाई करण्याचा निर्णय घेतला आहे. महापालिका आयुक्त भूषण गगराणी आणि अतिरिक्त आयुक्त डॉ. अश्विनी जोशी यांच्या नेतृत्वाखाली घनकचरा (व्यवस्थापन आणि हाताळणी), स्वच्छता आणि स्वच्छताविषयक उपविधी-२०२५ ही नवी नियमावली मुंबईत लागू करण्यात आली आहे.

या नियमावलीचे वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये एकूण २१ कडक नियमांचा समावेश आहे. यात कचरा करणाऱ्यांपासून ते पर्यावरणाला हानी पोहोचवणाऱ्यांपर्यंत सर्वांना कायद्याच्या चौकटीत आणण्यात आले आहे. ही नवी नियमावली केवळ सामान्य नागरिकांपुरती मर्यादित नाही. यात खालील घटकांचा समावेश करण्यात आला आहे. रस्ते, पदपथ आणि रेल्वे स्थानक परिसरात घाण करणाऱ्यांवर तात्काळ दंड लागू करण्यात येणार आहे. तसेच ओला आणि सुका कचरा वेगळा न केल्यास संपूर्ण सोसायटीला दंड होऊ शकतो. हॉटेल, दुकाने आणि मॉल यांना त्यांच्या परिसरातील स्वच्छतेची जबाबदारी घ्यावी लागेल आणि सार्वजनिक उत्सवांच्या वेळी कचरा व्यवस्थापनाचे नियम पाळणे अनिवार्य असणार आहे, अशी माहिती समोर आली आहे.

कोणाला किती दंड?

दरम्यान मुंबईत ठिकठिकाणी अनधिकृतपणे बांधकामाचा राडारोडा (Debris) टाकल्यामुळे रस्त्यांची दुरवस्था होते आणि वाहतुकीला अडथळा येतो. हे रोखण्यासाठी उपायुक्त किरण दिघावकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली विशेष पथके तैनात करण्यात आली आहेत. विनापरवाना राडारोडा वाहतूक करणाऱ्या गाड्या जप्त करण्यासोबतच २५,००० रुपयांचा दंड आकारला जाणार आहे.

अतिरिक्त आयुक्त डॉ. अश्विनी जोशी यांनी स्पष्ट केले की, दंड आकारणे हा पालिकेचा मुख्य उद्देश नसून मुंबईकरांमध्ये स्वच्छतेची शिस्त लावणे हा आहे. नागरिकांनी कचरामुक्त मुंबई मोहिमेत सहभागी होऊन प्रशासनाला सहकार्य करण्याचे आवाहन त्यांनी केले आहे.