आईच्या दुधाला पर्याय नाही! तुकाराम मुंढेंचा मोठा निर्णय; बेबी फूडच्या पॅकेजिंग-जाहिरातींवर कडक नियम लावले

एफडीएचे तुकाराम मुंढेंनी आज पत्रकार परिषद घेतली आहे. यात त्यांनी एक मोठा निर्णय जाहीर केला आहे. माध्यमांशी बोलताना तुकाराम मुंढे म्हणाले की, शाळेत बॅलेन्स डाएट संदर्भात आपण ऑर्डर काढली होती. शाळेच्या बाबतीत आपण जी ऑर्डर काढली त्याचा परिणाम दिसत आहे. पनीर संदर्भात ऑर्डर काढली, आपल्याला परिणाम दिसत आहेत. आतापर्यंत आपण ११ ऑर्डर काढल्या आहेत. महाराष्ट्रातील प्रत्येक नागरिकाला चांगलं अन्न मिळालं पाहिजे. हा आपला उद्देश आहे, असं ते म्हणाले आहेत.

तुकाराम मुंढे म्हणाले की, २२ महिन्यांपेक्षा जास्त वय असलेल्यांसाठी तो आदेश लागू आहे. १८ वर्षांपर्यंत लागू आहे. आता प्रश्न असा लागू होतो की, दोन वर्षापर्यंतच्या मुलांचं काय? अंगणवाडीत जाण्याआधीच्या मुलासांठीही काही नियम आहेत. शिशुसाठी विशेष अन्न, फिडींग बॉटल, सात महिन्यापर्यंत ब्रेस्ट मिल्क याशिवाय दुसरं काहीही देणं अपेक्षित नाही. राज्यभरात औषध दुकानं, वितरक माहिती घेतली. सर्वे केला. त्यानुसार आईचं दुध हे सर्वोत्तम दूध असल्याचे निदर्शनात आले आहे.

ते म्हणाले की, बाळाला जे न्युट्रीशन यातून मिळायला पाहिजे ते बाळाला मिळत नाही. ही अनिवार्य सुचना पॅकेटवर लिहिणं बंधनकारक आहे. पण ते पाळलं जात नाही. बाळाचं आणि आईचं चित्र अशा प्रोडक्टवर असता कामा नये. आम्ही एक आणखी निर्णय घेतला आहे. पुरवठादार, ब्रँड मालक, ई कॉमर्स विक्रेते या सगळ्यांना ऑर्डर लागू राहील. सेव्ह फूड, सेव्ह ड्रग म्हणतो तेव्हा अन्न आणि ड्रग सेफ मिळाला पाहिजे. २२ रेग्युलेशन आतापर्यंत आपण दिलेले आहे.

तुकाराम मुंढेंनी सांगितले की, बेसिक तत्व या ऑर्डर मागे आहे. पॅकेजमध्ये शिशुला हे अन्न कधी दिले जावे यांची माहिती देणे गरजेचं आहे. भारतात यामागे दोन कायदे आहेत. फॉम्मयुला मिल्कला बंदी नाही पण नियम पाळणे गरजेचं आहे. हेल्थ वर याचा इम्पॅक्ट कसा होतो याचा डेटा आमच्याकडे आहे. आहार चुकीच्या पद्धतीने जात आहे. ६ महिन्याखालील मुलांचे ६५ टक्क्यांवरून ५८ टक्केपर्यंत आईच्या दुधाचे स्तनपान हे कमी झाला आहे. ६ महिने आईचेच दूध शिशुला द्यावे.

ते म्हणाले की, शहरी भागात ५२ टक्के स्तनपान केलं जात. ग्रामीण भागात ७५ टक्के स्तनपान चे प्रमाण आहे. उलटी परिस्थिती आहे ग्रामीण भागात जास्त प्रमाण आहे. डिलेव्हरी झाल्यानंतर १ तासात स्तनपान झाला पाहिजे. मात्र यांची आकडेवारी कमी होत चालली आहे. ५० टक्के महाराष्ट्रामधील माता मुलं जन्मलेल्या नंतर तासाभरात दूध पाजत नाही, असं सांगत त्यांनी संपूर्ण आकडेवारी मांडली आहे.

त्यांनी पुढे सांगितले की, या सगळ्याचा परिणाम हेल्थवर होत आहे. वयोगट १० ते १२ वर्ष पाहिला तर ३५ टक्के बीपी उच्च रक्तदाब चा प्रमाण दिसत आहे. १० ते १९ वयोगट पाहिला तर मधुमेहाचं प्रमाण १२ टक्के आहे. ऑल पॅकेजवर आईचे दूध सर्वोत्तम दूध हे लिहावं लागणार आहे. मेडिकल परिस्क्रिप्शनच्या सल्ल्यानुसार वापर करावा. हा एकमेव पर्याय नाही, असं लिहावं. हे सम्पिमेन्ट्री फुल आहे आणि ६ महिन्यानंतर वापर करावा असा लिहावं. पॅकेजवर आई आणि मुलाचा फोटो वापरता येणार नाही. प्रॉडक्टचा प्रचार करता येणार नाही. आईच्या दुधाच्या समकक्ष अशी जाहिरात करता येणार नाही. मोफत नमुने, कुपन हे देता येणार नाही, असं सांगून त्यांनी अटी स्पष्ट केल्या आहेत.