दूध, शिक्षण, पुस्तके आणि पेन्सिलवर GST आकारला जातो का? अर्थमंत्र्यांनी दिले उत्तर

लोकसभेत GST वरील चर्चेत अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी विरोधी पक्षांच्या अभिषेक बॅनर्जी यांच्या आरोपांना उत्तर दिले. त्यांच्या या उत्तरावर भाजप सदस्यांनी टाळ्या वाजवत स्वागत केले आहे.

दूध, शिक्षण, पुस्तके आणि पेन्सिलवर GST आकारला जातो का? अर्थमंत्र्यांनी दिले उत्तर
Nirmala Sitharaman
| Edited By: | Updated on: Feb 14, 2026 | 1:04 PM

लोकसभेत GST वरील चर्चेत अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी विरोधी पक्षांच्या अभिषेक बॅनर्जी यांच्या आरोपांना उत्तर दिले. यावेळी त्यांनी दूध, शिक्षण आणि आरोग्य सेवांवर GST नाही, असं सांगितलं, यासह इतरही महत्त्वाची माहिती दिली, याविषयी जाणून घेऊया. तृणमूल काँग्रेसचे खासदार अभिषेक बॅनर्जी यांच्या भाषणावर केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी जोरदार टीका केली होती. तृणमूल काँग्रेसचे खासदार अभिषेक बॅनर्जी यांनी आपल्या भाषणात GST चा बोजा सामान्य माणसाच्या जीवनावर असल्याचे म्हटले होते. जन्मापासून मृत्यूपर्यंत प्रत्येक टप्प्यावर GST आकारला जातो, असा दावा त्यांनी केला.

दुधावर GST आकारला जातो का?

यावर अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी थेट प्रत्युत्तर दिले. त्या म्हणाल्या की, अभिषेक यांनी सभागृहाची दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न केला आणि वस्तुस्थितीचा विपर्यास केला. दूध, शिक्षण, पुस्तके, पेन्सिल-शार्पनर यासारख्या जीवनावश्यक वस्तूंवर कधीही जीएसटी आकारला गेला नाही. आरोग्य सेवा आणि अंत्यसंस्कार सेवांवरही GST नाही.त्या उपहासाने म्हणाल्या की, कदाचित पश्चिम बंगालमध्ये कार्यरत असलेल्या सिंडिकेट मृत्यूवर कट मनी आकारतील.

शिक्षणही GST च्या बाहेर आहे

2017 मध्ये GST लागू झाल्यापासून दुधावर GST पूर्णपणे शून्य आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले. प्री-स्कूल ते उच्च माध्यमिक शिक्षणावरील GST विनामूल्य आहे. मान्यताप्राप्त पात्रता असलेल्या शिक्षणावर शून्य जीएसटी. पुस्तके, पाठ्यपुस्तके आणि वह्यांवरील GST ही 2017 पासून रद्द करण्यात आला आहे. अभिषेकने पेन्सिल, शार्पनर यासारख्या छोट्या छोट्या गोष्टींचाही उल्लेख केला आहे. परंतु पेन्सिल, शार्पनर, इरेझर, व्यायाम पुस्तके, नोटबुक आणि नकाशे यावरही शून्य जीएसटी आहे.

आरोग्य सेवांबाबत सीतारामन यांनी GST परिषदेच्या सदस्यांचे आभार मानले. उपचार, निदान आणि काळजी यासारख्या सेवांवर 1 जुलै 2017 पासून शून्य जीएसटी आहे. पुढील पिढीतील GST सुधारणांमध्ये (सप्टेंबर 2025) वैयक्तिक आरोग्य आणि जीवन विमा योजनांवरील GST देखील शून्यावर आणण्यात आला.

भाजप खासदारांनी टाळ्या वाजवल्या

अर्थसंकल्पीय अधिवेशनात GST वरून विरोधक सरकारवर हल्ला करत असताना ही चर्चा झाली. अभिषेक बॅनर्जी यांनी आपल्या भाषणात सामान्य माणसाच्या जीवनावर GST चा बोजा सांगितला होता, पण सीतारामन यांनी त्यांच्या प्रत्येक प्रश्नाला उत्तर दिले. अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांच्या या वक्तव्याचे भाजप सदस्यांनी कौतुक केले, तर विरोधकांनी सभात्याग करण्याची धमकी दिली.