पेट्रोल-डिझेलच्या दरात अचानक मोठी वाढ, आता भाजीपाला, दूध आणि फूड डिलिव्हरीसाठी किती पैसे मोजावे लागणार?

देशभरात पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात प्रति लीटर ३ रुपयांपर्यंत मोठी वाढ करण्यात आली. या दरवाढीचा थेट फटका केवळ वाहनधारकांनाच नव्हे तर देशातील सर्वसामान्यांच्या महिन्याच्या बजेटवरही होणार आहे. अर्थतज्ज्ञांच्या मते, इंधनाच्या किमती वाढल्यामुळे येत्या काही महिन्यांत किरकोळ महागाई १० ते २५ बेसिस पॉइंट्सने वाढू शकते. हा परिणाम केवळ पेट्रोल पंपापुरता मर्यादित न राहता वाहतूक, अन्न वितरण (Food Delivery) आणि रोजच्या गरजेच्या वस्तूंवर दिसेल.

मालवाहतूक ३ टक्क्यांनी महागणार

ऑल इंडिया ट्रान्सपोर्ट वेल्फेअर असोसिएशन (AITWA) च्या मते, डिझेल महाग झाल्यामुळे येत्या काही आठवड्यांत रस्त्याद्वारे होणाऱ्या मालवाहतुकीचा खर्च २.५ टक्के ते ३ टक्क्यांनी वाढू शकतो. तसेच वाहतूक क्षेत्रावर आधीच इतर अनेक कारणांमुळे आर्थिक ताण आहे. बीएस-६ (BS-6) नियमांच्या गाड्यांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या डिझेल एक्झॉस्ट फ्लुइड (युरिया) च्या किंमतीत ५० टक्क्यांपेक्षा जास्त वाढ झाली आहे. तसेच टायर, इंजिन ऑईल (वंगण), टोल टॅक्स आणि गाड्यांच्या दुरुस्तीचा खर्च सतत वाढत आहे.

‘ऑल इंडिया मोटर ट्रान्सपोर्ट काँग्रेस’चे माजी अध्यक्ष बल मलकीत सिंग यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, एका ट्रकच्या एकूण खर्चापैकी ५० ते ५५ टक्के खर्च एकट्या डिझेलवर होतो. AITWA चे राष्ट्रीय अध्यक्ष अशोक गोयल यांच्या मते वाहतूकदारांकडे आता कोणताही पर्याय उरलेला नाही. त्यामुळे हा वाढलेला खर्च ते कंपन्यांकडून आणि ग्राहकांकडून वसूल करतील म्हणजेच मालवाहतूक महाग होईल.

घरगुती बजेटवर कसा होणार परिणाम?

जेव्हा डिझेल महाग होते, तेव्हा कारखान्यातून किंवा शेतातून माल बाजारापर्यंत आणण्याचा खर्च वाढतो. त्यामुळे येत्या काही दिवसात पुढील सेवा आणि वस्तू महाग होणार आहेत.

१. अन्नधान्य आणि भाजीपाला: शहरांमध्ये येणारा भाजीपाला आणि किराणा सामान महाग होऊ शकते.
२. लॉजिस्टिक्स आणि अन्न वितरण: ऑनलाईन वस्तू किंवा जेवण घरपोच मागवण्याचा खर्च (Delivery Charges) वाढू शकतो.
३. दुधाचे संकट: बाजारात दुधाच्या किंमती आधीच जास्त आहेत. आता इंधन महागल्याने दूध संकलन आणि वाहतूक महाग होईल. ज्यामुळे दुधाचे दर आणखी वाढू शकतात.

महागाईचे संकट गडद होणार

दरम्यान पेट्रोल आणि डिझेलच्या या दरवाढीचा दुहेरी फटका देशातील जनतेला बसणार आहे. एकीकडे प्रत्यक्ष इंधन खरेदीसाठी खिशाला कात्री लागणार असताना, दुसरीकडे मालवाहतूक महागल्यामुळे जीवनावश्यक वस्तूंचे दरही कडाडणार आहेत. आधीच महागाईच्या झळा सोसत असलेल्या सर्वसामान्यांचे मासिक बजेट यामुळे पूर्णपणे कोलमडण्याची शक्यता आहे. येत्या काळात जर सरकारने करकपात किंवा इतर उपायांद्वारे यावर नियंत्रण मिळवले नाही, तर बाजारातील मंदी आणि किरकोळ महागाईचे हे संकट अधिक गडद होऊ शकते.