Indian Railway Rules : तिकीट कन्फर्म, सीटही निश्चित… तरीही रेल्वे देऊ शकते तुमची बर्थ दुसऱ्याला! कारण… रेल्वेचा ‘NT Rule’ नेमका काय सांगतो?
रेल्वेने प्रवास करताना कन्फर्म तिकीट असूनही तुमची जागा दुसऱ्या प्रवाशाला मिळू शकते का? रेल्वेच्या NT (Not Turned Up) नियमांतर्गत प्रवासी नेमून दिलेल्या जागेवर उपस्थित नसल्यास TTE काय कारवाई करू शकतो? HHT प्रणाली कशी काम करते आणि कन्फर्म बर्थ सुरक्षित ठेवण्यासाठी कोणती काळजी घ्यावी, जाणून घ्या.

समजा, तुम्ही ट्रेनने प्रवास करण्यासाठी कन्फर्म तिकीट बुक केले आहे. तुम्हाला B1 कोचच्या बाजूला खालची बर्थ मिळाली आहे. पण ट्रेनमध्ये चढल्यावर, तुमचा मित्र तुम्हाला गप्पा मारण्यासाठी B12 मध्ये बसायला बोलावतो. तुम्हाला वाटते की तुमची जागा कन्फर्म आहे. म्हणून, जेव्हा तुम्हाला वाटेल तेव्हा तुम्ही त्याच्या जागेवर जाल.
पण रात्री जेव्हा तुम्ही तुमच्या जागेवर पोहोचता, तेव्हा तिथे आधीच दुसरा एक प्रवासी बसलेला असेल. तुम्हाला हे पाहून आश्चर्य वाटेल की, तुमच्याकडे कन्फर्म तिकीट असूनही, तुमच्या जागेवर दुसरी कोणी व्यक्ती बसू शकते का?
रेल्वेच्या एनटी (नॉट टर्न्ड अप) नियमानुसार, जर एखादा प्रवासी त्याच्या/तिच्या नेमून दिलेल्या जागेवर पोहोचला नाही, तर टीटीई तपासणी करून आरएसीला ती जागा दुसऱ्या प्रवाशाला देण्यास सांगतो.
प्रतीक्षा यादीतील प्रवाशांसाठी हे विशेषतः फायदेशीर ठरू शकते. यासाठी कन्फर्म तिकीट असणे आवश्यक नाही. तसेच, वेळेच्या खूप आधी आपल्या जागेवर पोहोचून बसणे आवश्यक आहे. चला, हा एनटी (नॉट टर्न्ड अप) नियम सविस्तरपणे जाणून घेऊया. समजा तुम्ही ट्रेनने प्रवास करत आहात. तुमच्याकडे कन्फर्म तिकीट आहे. तुम्ही राजकोटहून अहमदाबादला येत आहात. यासाठी तुम्हाला बी१ कोचमध्ये सीट नंबर २५ मिळाला आहे. ट्रेन सुरू झाल्यावर जेव्हा टीटीई प्रवाशाचे तिकीट तपासतो, तेव्हा त्याला ही सीट रिकामी आढळते.
अशा परिस्थितीत, टीटीई प्रवासी ट्रेनमध्ये आला आहे की नाही हे तपासण्याचा प्रयत्न करतो. जर प्रवासी त्याच्या जागेवर आढळला नाही, तर त्याची नोंद 'एनटी' (उपस्थित नाही) अशी केली जाते. त्यानंतर, रेल्वेच्या नियमांनुसार, ही रिकामी जागा दुसऱ्या प्रवाशाला दिली जाते.
कन्फर्म तिकीट असल्यास तुम्हाला तुमच्या नेमून दिलेल्या जागेवर प्रवास करण्याचा हक्क मिळतो, पण ट्रेनमध्ये चढल्यानंतर तुम्ही तुमच्या जागेवर पोहोचला नाहीत तर समस्या निर्माण होऊ शकतात.
त्यामुळे, तुमच्या प्रवासादरम्यान तुमचा कोच आणि आसन लक्षात ठेवा.