Indian Railway : रेल्वेचे डबेही होतात निवृत्त; किती वर्षांनी थांबतो त्यांचा प्रवास? जाणून घ्या रंजक माहिती
रेल्वेने प्रवास करताना तुम्ही निळे आणि लाल डबे अनेकदा पाहिले असतील; पण या डब्यांनाही ठराविक आयुर्मान असते, हे तुम्हाला माहीत आहे का? इंजिनांचेही आयुर्मान ठरलेले असते. प्रवासी सेवेतून निवृत्त झाल्यानंतर या डब्यांचा वापर वाहनांची मालवाहतूक, रेल्वेतील तांत्रिक कामे आणि इतर कारणांसाठी कसा केला जातो, जाणून घ्या.
ट्रेनने प्रवास करताना तुम्ही लाल आणि निळे डबे अनेकदा पाहिले असतील. हे डबे वर्षानुवर्षे प्रवाशांना त्यांच्या गंतव्यस्थानी पोहोचवत आहेत. पण तुम्हाला माहित आहे का की यांचेही एक निश्चित वय असते? चला तर मग याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया. अहवालानुसार, भारतीय रेल्वेमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या डब्यांचे वय त्यांच्या बनावट आणि तंत्रज्ञानानुसार बदलते. एका जुन्या निळ्या आयसीएफ (ICF) डब्याचे सरासरी आयुर्मान सुमारे २५ वर्षे असल्याचा अंदाज आहे. तर, आधुनिक तंत्रज्ञानाने बनवलेले लाल एलएचबी (LHB) डबे सुमारे ३० ते ३५ वर्षे टिकू शकतात.
केवळ ट्रेनच्या डब्यांनाच नव्हे, तर इंजिनांनाही एक ठराविक आयुर्मान असते. त्यानंतर त्यांचा वापर थांबवला जातो. डिझेल आणि इलेक्ट्रिक इंजिने साधारणपणे ३० ते ३५ वर्षे टिकतात.
प्रवासी सेवेतून काढून टाकलेल्या अनेक मजबूत डब्यांचा नव्या वापरात उपयोग केला जातो. त्यांचे रूपांतर एनएमजी (नव्याने सुधारित मालगाड्या) मध्ये केले जाते, ज्यात आसने आणि इतर सुविधा काढून टाकल्या जातात आणि डबा मालवाहतुकीसाठी योग्य बनवला जातो.
या डब्यांचा उपयोग कार, बाईक आणि ट्रॅक्टर यांसारख्या वाहनांच्या वाहतुकीसाठी केला जातो.
रेल्वेमध्ये काही जुने डबे इतर कामांसाठी वापरले जात आहेत, जसे की अपघातग्रस्तांना मदत करणाऱ्या गाड्या, रुळ दुरुस्ती कामगारांसाठी सुविधा आणि इतर गरजा.
काही शहरांमध्ये, जुन्या रेल्वे डब्यांची दुरुस्ती करून त्यांचा उपयोग थीम रेस्टॉरंट किंवा पर्यटन आकर्षण म्हणून केला जातो. ऐतिहासिक महत्त्व असलेली काही रेल्वे इंजिने रेल्वे संग्रहालयांमध्ये जतन करून ठेवली जातात.
