AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Indian Railway : रेल्वेचे डबेही होतात निवृत्त; किती वर्षांनी थांबतो त्यांचा प्रवास? जाणून घ्या रंजक माहिती

रेल्वेने प्रवास करताना तुम्ही निळे आणि लाल डबे अनेकदा पाहिले असतील; पण या डब्यांनाही ठराविक आयुर्मान असते, हे तुम्हाला माहीत आहे का? इंजिनांचेही आयुर्मान ठरलेले असते. प्रवासी सेवेतून निवृत्त झाल्यानंतर या डब्यांचा वापर वाहनांची मालवाहतूक, रेल्वेतील तांत्रिक कामे आणि इतर कारणांसाठी कसा केला जातो, जाणून घ्या.

| Updated on: Nov 12, 2026 | 1:59 PM
Share
ट्रेनने प्रवास करताना तुम्ही लाल आणि निळे डबे अनेकदा पाहिले असतील. हे डबे वर्षानुवर्षे प्रवाशांना त्यांच्या गंतव्यस्थानी पोहोचवत आहेत. पण तुम्हाला माहित आहे का की यांचेही एक निश्चित वय असते? चला तर मग याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया. अहवालानुसार, भारतीय रेल्वेमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या डब्यांचे वय त्यांच्या बनावट आणि तंत्रज्ञानानुसार बदलते. एका जुन्या निळ्या आयसीएफ (ICF) डब्याचे सरासरी आयुर्मान सुमारे २५ वर्षे असल्याचा अंदाज आहे. तर, आधुनिक तंत्रज्ञानाने बनवलेले लाल एलएचबी (LHB) डबे सुमारे ३० ते ३५ वर्षे टिकू शकतात.

ट्रेनने प्रवास करताना तुम्ही लाल आणि निळे डबे अनेकदा पाहिले असतील. हे डबे वर्षानुवर्षे प्रवाशांना त्यांच्या गंतव्यस्थानी पोहोचवत आहेत. पण तुम्हाला माहित आहे का की यांचेही एक निश्चित वय असते? चला तर मग याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया. अहवालानुसार, भारतीय रेल्वेमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या डब्यांचे वय त्यांच्या बनावट आणि तंत्रज्ञानानुसार बदलते. एका जुन्या निळ्या आयसीएफ (ICF) डब्याचे सरासरी आयुर्मान सुमारे २५ वर्षे असल्याचा अंदाज आहे. तर, आधुनिक तंत्रज्ञानाने बनवलेले लाल एलएचबी (LHB) डबे सुमारे ३० ते ३५ वर्षे टिकू शकतात.

1 / 6
केवळ ट्रेनच्या डब्यांनाच नव्हे, तर इंजिनांनाही एक ठराविक आयुर्मान असते. त्यानंतर त्यांचा वापर थांबवला जातो. डिझेल आणि इलेक्ट्रिक इंजिने साधारणपणे ३० ते ३५ वर्षे टिकतात.

केवळ ट्रेनच्या डब्यांनाच नव्हे, तर इंजिनांनाही एक ठराविक आयुर्मान असते. त्यानंतर त्यांचा वापर थांबवला जातो. डिझेल आणि इलेक्ट्रिक इंजिने साधारणपणे ३० ते ३५ वर्षे टिकतात.

2 / 6
प्रवासी सेवेतून काढून टाकलेल्या अनेक मजबूत डब्यांचा नव्या वापरात उपयोग केला जातो. त्यांचे रूपांतर एनएमजी (नव्याने सुधारित मालगाड्या) मध्ये केले जाते, ज्यात आसने आणि इतर सुविधा काढून टाकल्या जातात आणि डबा मालवाहतुकीसाठी योग्य बनवला जातो.

प्रवासी सेवेतून काढून टाकलेल्या अनेक मजबूत डब्यांचा नव्या वापरात उपयोग केला जातो. त्यांचे रूपांतर एनएमजी (नव्याने सुधारित मालगाड्या) मध्ये केले जाते, ज्यात आसने आणि इतर सुविधा काढून टाकल्या जातात आणि डबा मालवाहतुकीसाठी योग्य बनवला जातो.

3 / 6
या डब्यांचा उपयोग कार, बाईक आणि ट्रॅक्टर यांसारख्या वाहनांच्या वाहतुकीसाठी केला जातो.

या डब्यांचा उपयोग कार, बाईक आणि ट्रॅक्टर यांसारख्या वाहनांच्या वाहतुकीसाठी केला जातो.

4 / 6
रेल्वेमध्ये काही जुने डबे इतर कामांसाठी वापरले जात आहेत, जसे की अपघातग्रस्तांना मदत करणाऱ्या गाड्या, रुळ दुरुस्ती कामगारांसाठी सुविधा आणि इतर गरजा.

रेल्वेमध्ये काही जुने डबे इतर कामांसाठी वापरले जात आहेत, जसे की अपघातग्रस्तांना मदत करणाऱ्या गाड्या, रुळ दुरुस्ती कामगारांसाठी सुविधा आणि इतर गरजा.

5 / 6
काही शहरांमध्ये, जुन्या रेल्वे डब्यांची दुरुस्ती करून त्यांचा उपयोग थीम रेस्टॉरंट किंवा पर्यटन आकर्षण म्हणून केला जातो. ऐतिहासिक महत्त्व असलेली काही रेल्वे इंजिने रेल्वे संग्रहालयांमध्ये जतन करून ठेवली जातात.

काही शहरांमध्ये, जुन्या रेल्वे डब्यांची दुरुस्ती करून त्यांचा उपयोग थीम रेस्टॉरंट किंवा पर्यटन आकर्षण म्हणून केला जातो. ऐतिहासिक महत्त्व असलेली काही रेल्वे इंजिने रेल्वे संग्रहालयांमध्ये जतन करून ठेवली जातात.

6 / 6
Follow Us
भारत जे ध्येय ठेवतो, ते पूर्णही करतो; PM मोदींचं विकसित भारत संकल्प...
भारत जे ध्येय ठेवतो, ते पूर्णही करतो; याचा रोडमॅप... PM मोदींचं विकसित भारत संकल्पाबाबत मोठं विधान
सुनेत्रा पवार यांची भूमिका अस्पष्टच... संजय शिरसाट नेमकं काय म्हणाले?
Sanjay Shirsat : सुनेत्रा पवार यांची भूमिका अस्पष्टच... संजय शिरसाट नेमकं काय काय म्हणाले?
विधानसभेपासून राऊतांचं मानसिक संतुलन ढासळलं, तटकरेंचा जोरदार हल्लाबोल
Sunil Tatkare On Sanjay Raut : विधानसभेपासून राऊतांचं मानसिक संतुलन ढासळलं, सुनील तटकरेंचा जोरदार हल्लाबोल; महाविकास आघाडीवरही साधला निशाणा
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीसांसोबतच्या भेटीवर सुनील तटकरे स्पष्टच बोलले
Sunil Tatkare : मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीसांसोबतच्या भेटीवर सुनील तटकरे स्पष्टच बोलले; म्हणाले....
सुजय विखे पाटील अहिल्यानगर जिल्हा बँकेच्या अध्यक्षपदी, थोरातांच्या...
सुजय विखे पाटील अहिल्यानगर जिल्हा बँकेच्या अध्यक्षपदी, थोरातांच्या जावयाची उपाध्यक्षपदी वर्णी
संजय शिरसाटांना मुख्यमंत्र्यांनी समज द्यावी, हसन मुश्रीफांची मागणी....
Hasan Mushrif : संजय शिरसाटांना मुख्यमंत्र्यांनी समज द्यावी, हसन मुश्रीफांची मागणी; महायुतीतील वाद पुन्हा चव्हाट्यावर....
जिल्हा बँकेच्या सत्तेसाठी राजकीय रणधुमाळी; 15 नोव्हेंबरला मतदान....
Latur : District Bank Voting : जिल्हा बँकेच्या सत्तेसाठी राजकीय रणधुमाळी; 15 नोव्हेंबरला मतदान, बाजी कोण मारणार?
गणपती विसर्जनाला निर्बंध, मग छठपूजेला पायघड्या का? बदलापुरात छठपूजे...
MNS On Chhath Puja : गणपती विसर्जनाला निर्बंध, मग छठपूजेला पायघड्या का? बदलापुरात छठपूजेवरून मनसे आक्रमक
महाराष्ट्राच्या संस्कृतीवर आक्रमण करण्याचा प्रयत्न करू नका, राऊतांचा..
Sanjay Raut : महाराष्ट्राच्या संस्कृतीवर आक्रमण करण्याचा प्रयत्न करू नका, संजय राऊतांचा इशारा; भोजपुरी गाण्यांवरून सरकारला सवाल
मर्जर-मर्जर हा मनोरंजक खेळ सुरू, राष्ट्रवादीच्या विलिनीकरणावर राऊतांचा
Sanjay Raut : मर्जर-मर्जर हा मनोरंजक खेळ सुरू, राष्ट्रवादीच्या विलिनीकरणावर संजय राऊतांचा खोचक टोला; नेमकं काय म्हणाले?