
आजच्या काळात स्मार्टफोन आणि सोशल मीडिया हा आपल्या जीवनाचा एक महत्त्वाचा भाग बनला आहे. आपल्यापैकी बहुतेकजण फेसबुक, इन्स्टाग्राम किंवा व्हॉट्सॲप वर प्रत्येक लहान-मोठा आनंद शेअर करतात. कारण त्यांना वाटते की ते त्यांचा आनंद सामायिक करीत आहेत, परंतु आपल्याला माहित आहे का की आपली ही एक छोटी पोस्ट आपल्या मुलाचे भविष्य धोक्यात आणू शकते? होय, आपण ते बरोबर ऐकले आहे.इंटरनेटचे जग दिसते तितकेच रंगीबेरंगी आहे. चला तर मग जाणून घेऊया पालकांनी मुलाची माहिती का शेअर करू नये. शल मीडियावर अनेक लाईक्स आणि कमेंट्स येत असताना आपण नकळतपणे मुलाची माहिती शेअर करतो, जी आपण करू नये.अनेकदा आपण सायबर तज्ज्ञ आणि पोलिस सतत चेतावणी देताना ऐकले असेल की इंटरनेटवर मुलांचे फोटो टाकणे म्हणजे त्यांना मोठ्या संकटात टाकण्यापेक्षा कमी नाही.
आजच्या काळात डिजिटल किडनॅपिंग हे एक कटू वास्तव आहे. यामध्ये गुन्हेगार तुमच्या मुलाचा फोटो चोरून आपल्या प्रोफाइलवर टाकतात आणि जगाला सांगतात की ते त्यांचे मूल आहे. बर् याच वेळा हे फोटो चुकीचे काम करण्यासाठी किंवा बनावट देणग्या गोळा करण्यासाठी देखील वापरले जातात. जेव्हा तुम्ही शाळेच्या गणवेशात किंवा उद्यानात खेळत असलेल्या मुलाचा फोटो लावता, तेव्हा तुम्ही अनवधानाने गुन्हेगारांना मुलाचे लोकेशन सांगत असता. यामुळे मुलाची सर्व माहिती वाईट हेतूने कोणत्याही व्यक्तीपर्यंत पोहोचू शकते.
प्रत्येक मुलाला जेव्हा तो मोठा होईल तेव्हा त्याला किंवा तिला इंटरनेटवर कसे पहायचे आहे हे ठरवण्याचा अधिकार आहे. आज तुम्ही त्याचा एखादा फोटो टाकता जो तुम्हाला गोंडस वाटतो, जसे अंघोळ करणे किंवा रडणे, पण 15-20 वर्षांनंतर जेव्हा ते मूल मोठे होते तेव्हा तोच फोटो त्याच्यासाठी अनेक वेळा लाजिरवाणा देखील होऊ शकतो. मुलांचे निष्पाप फोटो अनेकदा चुकीच्या साईट्स किंवा डार्क वेबवर विकले जातात. तेथे बसलेले गुन्हेगार या चित्रांमध्ये छेडछाड करू शकतात आणि त्यांचा वापर घाणेरड्या कामासाठीही करू शकतात. आज तुम्ही फोटोसोबत मुलाचे नाव, वाढदिवस आणि शहर देखील लिहा. या मूलभूत माहितीचा वापर एखाद्याचे बँक खाते हॅक करण्यासाठी किंवा बनावट ओळखपत्र तयार करण्यासाठी केला जाऊ शकतो. काही वेळा लोक सोशल मीडियावर पोस्ट केलेल्या फोटोंवरही घाणेरड्या कमेंट करतात. ज्याच्या मुलाला कधी-कधी मानसिक तणाव जाणवू शकतो. लहान मुलांना सोशल मिडीया वापरू देताना काळजी घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, कारण त्याचा त्यांच्या मानसिक, भावनिक आणि शैक्षणिक विकासावर परिणाम होऊ शकतो. कमी वयात सोशल मिडीयाचा जास्त वापर केल्यास मुलांचे लक्ष अभ्यासापासून विचलित होते. सतत मोबाईल किंवा स्क्रीनकडे पाहिल्यामुळे एकाग्रता कमी होते आणि शिकण्याची क्षमता बाधित होऊ शकते. तसेच, सोशल मिडीयावर अनेकदा अयोग्य किंवा वयाला न शोभणारी सामग्री उपलब्ध असते. हिंसक, भ्रामक किंवा चुकीची माहिती मुलांच्या मनावर नकारात्मक परिणाम करू शकते. ऑनलाइन छळ हा देखील मोठा धोका आहे, ज्यामुळे मुलांमध्ये भीती, कमी आत्मविश्वास आणि नैराश्य निर्माण होऊ शकते. शिवाय, इतरांच्या दिखावू जीवनशैलीशी तुलना केल्याने मुलांमध्ये असुरक्षितता वाढू शकते. शारीरिक आरोग्यावरही परिणाम होतो. जास्त वेळ स्क्रीनसमोर बसल्याने डोळ्यांचा त्रास, झोपेची समस्या आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव निर्माण होतो. बाहेर खेळण्याऐवजी मोबाईल वापरण्याची सवय लागल्यास सामाजिक कौशल्येही कमी होऊ शकतात. म्हणूनच, लहान मुलांना पूर्ण स्वातंत्र्य देण्याऐवजी पालकांनी नियंत्रण, वेळेची मर्यादा आणि योग्य मार्गदर्शन ठेवणे आवश्यक आहे. योग्य वय आणि समज येईपर्यंत सोशल मिडीयाचा वापर मर्यादित ठेवणेच त्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी हितावह ठरते.
होय, प्रायव्हसी सेटिंग्ज आवश्यक आहेत जेणेकरून त्याबद्दल अनभिज्ञ लोक आपले प्रोफाइल पाहू शकणार नाहीत आणि लोकांना आपल्या दिनचर्याबद्दल माहिती नसेल, ज्यामुळे आपल्याला धोका निर्माण होऊ शकतो.
होय, जेणेकरून कोणीही फोटोचा गैरवापर करू नये. असा फोटो घ्या ज्यामध्ये मुलाचा चेहरा स्पष्टपणे दिसत नसेल किंवा मागून फोटो काढा.
नाही, सोशल मीडियावर फोटो शेअर करताना लोकेशन टाकू नये. विशेषत: शाळेचे नाव, घराचा पत्ता किंवा वर्तमान स्थान.
होय, सोशल मीडियावर फोटो शेअर करण्यापूर्वी पार्श्वभूमी तपासली पाहिजे. जेणेकरून फोटोच्या पार्श्वभूमीत कोणतीही वैयक्तिक गोष्ट, गोपनीय कागदपत्रे किंवा खिडकीतून बाहेर दिसणारे कोणतेही दृश्य नसतील जे लोकांना आपल्याबद्दल माहिती देऊ शकेल.