इंजिन बंद तरीही धावलं विमान! नेदरलँडमध्ये जगातील पहिल्या ‘इलेक्ट्रिक टॅक्सीबॉट’चा थरार, Airbus A320 ला खेचले

विमान क्षेत्रातील प्रदूषण कमी करण्यासाठी एका क्रांतिकारी तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. नेदरलँडमध्ये सुरू झालेल्या या अनोख्या इलेक्ट्रिक टॅक्सीबॉटमुळे आता विमानाचे इंजिन सुरू न करताच ते पार्किंग बे पासून रनवेपर्यंत नेणे शक्य झाले आहे. यामुळे इंधनाची मोठी बचत होणार असून विमानतळावरील ध्वनी आणि वायू प्रदूषणात लक्षणीय घट होईल. नेदरलँड्समधील विमानतळावर एका इलेक्ट्रिक टॅक्सीबॉटने हेवी-ड्युटी एअरबस ए 320 विमान ओढले. हे स्वतःच जगातील पहिले आणि अद्वितीय वाहन आहे. नेदरलँड्समधील विमानतळाने पर्यावरण वाचविण्याच्या आणि प्रदूषण कमी करण्याच्या दिशेने ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे. जगातील पहिल्या पूर्णपणे इलेक्ट्रिक टॅक्सीबॉटचे (टॅक्सीबॉट) ऑपरेशन येथे सुरू करण्यात आले आहे. हे एक अनोखे प्रकारचे शक्तिशाली वाहन आहे, ज्याचे काम विमानांना गेटपासून धावपट्टीपर्यंत (जिथून विमान घेते) खेचणे हे आहे, तेही विमानाची इंजिने पूर्णपणे बंद ठेवून.

ॲमस्टरडॅम विमानतळ शिफोल विमानतळाने मे 2026 मध्ये विमानचालन कंपनी इझीजेट, एअरबस, ग्राउंड-हँडलिंग कंपनी मेन्झीस एव्हिएशन आणि पुरवठादार स्मार्ट एअरपोर्ट सिस्टम्सच्या सहकार्याने ही इलेक्ट्रिक टॅक्सीबॉट जगासमोर आणली आहे. चला तर मग जाणून घेऊया की हा अनोखा टॅक्सीबॉट कसा कार्य करतो आणि त्याचे फायदे काय आहेत.

हे इलेक्ट्रिक टॅक्सीबॉट कसे कार्य करते?

सहसा, जेव्हा एखादे विमान गेटवरून धावपट्टीवर जाते (ज्याला टॅक्सीइंग म्हणतात), तेव्हा त्याला त्याचे मुख्य इंजिन चालू ठेवावे लागते, जे भरपूर इंधन वापरते. परंतु इलेक्ट्रिक टॅक्सीबॉट हे संपूर्ण मार्ग बदलते. पारंपारिक विमानतळ टग्जच्या विपरीत, इलेक्ट्रिक टॅक्सीबॉट बाह्य ड्रायव्हरद्वारे नियंत्रित केले जात नाही तर कॉकपिटमधून स्वत: पायलटद्वारे नियंत्रित केले जाते.

इंजिन बंद राहते – गेटवरून धावपट्टीवर जाताना विमानाची इंजिने पूर्णपणे बंद असतात. टेक-ऑफच्या अगदी आधी ते चालू केले जातात, ज्यामुळे इंधनाची बचत होते.

वेग – हा टॅक्सीबॉट विमानाच्या पुढच्या चाकाला जोडतो आणि ताशी सुमारे 42 किलोमीटर वेगाने धावपट्टीवर घेऊन जातो. धावपट्टीवर पोहोचल्यानंतर तो विमानापासून वेगळा होतो आणि एक ऑपरेटर त्याला परत टर्मिनलवर नेतो जेणेकरून ते पुढील उड्डाण धावपट्टीवर नेऊ शकेल.

इंधनाची 65 टक्के बचत आणि प्रदूषणापासून दिलासा

ही इलेक्ट्रिक टॅक्सीबॉट सर्वात लांब आणि सर्वात नवीन पोल्डरबान धावपट्टीवर सादर केली गेली आहे. यात सर्वात लांब धावपट्टी असून त्याची लांबी 3.8 किलोमीटर आहे. इथे धावपट्टीपर्यंत पोहोचण्यासाठी विमानांना सर्वात जास्त वेळ लागत असे, त्यामुळे येथे बचत देखील सर्वात जास्त होत आहे. आपण वरील व्हिडिओ देखील पाहू शकता.

प्रचंड इंधन बचत – या मार्गावर टॅक्सीबॉट वापरल्याने विमानाचा इंधन खर्च 65 टक्के पर्यंत कमी होतो.
स्वच्छ हवा – कमी इंधन जाळल्यामुळे कार्बन डाय ऑक्साईड (CO₂) आणि नायट्रोजन ऑक्साईड (NO₂) इत्यादी हानिकारक वायूंचे उत्सर्जन मोठ्या प्रमाणात कमी झाले आहे.
आवाजापासून मुक्तता – विमानाचे इंजिन बंद झाल्यामुळे विमानतळावरील जोरदार आवाजही मोठ्या प्रमाणात कमी झाला आहे. यामुळे तेथे काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना एक शांत आणि निरोगी वातावरण उपलब्ध होत आहे.

भविष्यातील योजना

शिफोल विमानतळ सध्या जगातील एकमेव विमानतळ आहे ज्यामध्ये पूर्णपणे इलेक्ट्रिक टॅक्सीबोट आहे. तथापि, 2022 पासून, केएलएमच्या बोईंग 737 विमानांना टो करणार् या दोन हायब्रिड टॅक्सीबॉट्स देखील येथे कार्यरत आहेत. आता इझीजेटच्या चार एअरबस ए 320 निओ विमानांसाठी हा नवीन इलेक्ट्रिक टॅक्सीबॉट तैनात करण्यात आला आहे.

इलेक्ट्रिक टॅक्सीबॉट्सची संख्या वाढविली जाईल

• या वर्षाच्या अखेरपर्यंत म्हणजे 2026 पर्यंत विमानतळाला आणखी तीन नवीन इलेक्ट्रिक टॅक्सीबॉट्स मिळतील.
• यानंतर, त्यांची संख्या आणखी वाढविली जाईल जेणेकरून ते इतर प्रकारची विमाने देखील खेचू शकतील.
• सध्या एम्ब्रेअर आणि बोईंग 737 च्या इतर फ्लीटसाठी ही प्रणाली प्रमाणित करण्याचे काम सुरू आहे.