Petrol Diesel Rate: कच्च्या तेलाच्या किमतीत पुन्हा दरवाढ, पेट्रोल-डिझेलच्या किंमतीत वाढ होणार?

सरकारी तेल कंपन्यांनी तेच दर कायम ठेवले. गेल्या काही दिवसांपासून आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या दरात चढ-उतार होत आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील अलीकडील तणावामुळे ब्रेंट क्रूड तेलाच्या दरात मोठी वाढ झाली आहे. गुरुवारी, ब्रेंट क्रूड तेलाचा दर प्रति बॅरल जवळपास $100.69 वर पोहोचला होता. इराणशी संबंधित तणाव आणि जागतिक तेल पुरवठ्यात व्यत्यय येण्याच्या भीतीमुळे हे घडले. विशेषतः होर्मुझच्या सामुद्रधुनीबद्दल वाढत्या चिंतेमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाच्या किमती वाढल्या आहेत. पण आज हे दर स्थिर राहिल्याने मध्यमवर्गीयांना मात्र दिलासा मिळाला आहे.

आता, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील चर्चा पुन्हा सुरू झाल्याची बातमी समोर आली आहे, ज्यामुळे युद्धाचा धोका काही प्रमाणात कमी झाला आहे आणि तेल बाजाराला दिलासा मिळाला आहे. परिणामी, रविवारपर्यंत ब्रेंट क्रूड तेलाच्या किमती 3.88% ने घसरून प्रति बॅरल $96.78 वर आल्या. दरम्यान, अमेरिकेच्या WTI क्रूड तेलाच्या किमतीही 3.12% ने घसरून प्रति बॅरल $89.31 वर आल्या. असे असूनही, भारतातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात कोणताही बदल झालेला नाही. पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात शेवटची दरवाढ  25 मे रोजी झाली होती. त्यावेळी, सरकारी तेल कंपन्यांनी पेट्रोलची किंमत प्रति लिटर ₹2.61 ने आणि डिझेलची किंमत प्रति लिटर ₹2.71 ने वाढवली होती. तेव्हापासून दर स्थिर आहेत.

प्रमुख शहरांमध्ये, दिल्लीत पेट्रोल प्रति लिटर ₹102.12 आणि डिझेल प्रति लिटर ₹95.20 दराने विकले जात आहे. मुंबईत पेट्रोल प्रति लिटर ₹111.21 आणि डिझेल प्रति लिटर ₹97.83 दराने विकले जात आहे. भारतातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती अनेक घटकांवर अवलंबून असतात. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमतीचा सर्वात मोठा प्रभाव असतो. जेव्हा कच्च्या तेलाच्या किमती वाढतात, तेव्हा पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती वाढण्याची शक्यता असते. याशिवाय, रुपया आणि डॉलर यांच्यातील विनिमय दर देखील महत्त्वाची भूमिका बजावतो. भारत आपल्या कच्च्या तेलाची बहुतांश गरज परदेशातून खरेदी करतो. त्यामुळे, जर डॉलरच्या तुलनेत रुपया कमकुवत झाला, तर तेलाची आयात अधिक महाग होते, ज्याचा परिणाम इंधनाच्या किमतींवर होऊ शकतो.

देशभरातील शहरांमध्ये पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती वेगवेगळ्या असतात. याचे मुख्य कारण म्हणजे केंद्र आणि राज्य सरकारांनी लावलेले कर (उत्पादन शुल्क आणि व्हॅट). प्रत्येक राज्यात व्हॅटचा दर वेगवेगळा असतो, त्यामुळेच किमतीतील फरक दिसून येतो. याशिवाय, वाहतूक खर्च आणि स्थानिक मागणी-पुरवठ्याची परिस्थिती देखील इंधनाच्या किमतींवर परिणाम करते.