शरीरातील शुगर कमी झाल्यामुळे काय होते?

फास्टिंग केल्यामुळे काही प्रकरणांमध्ये शुगर लेवल कमी होऊ शकतो, पण हे व्यक्तीवर अवलंबून असते. फास्टिंग दरम्यान शरीरातील ग्लूकोजची उपलब्धता कमी होते, त्यामुळे रक्तातील साखर थोडीशी कमी होऊ शकते. यामुळे इन्सुलिन संवेदनशीलता वाढते आणि शरीर जास्त प्रमाणात साठवलेली चरबी ऊर्जा म्हणून वापरू लागते. परंतु मधुमेह असलेल्या लोकांसाठी फास्टिंग काळजीपूर्वक करणे आवश्यक आहे. जर रक्तातील साखर आधीच कमी असेल, तर उपवासामुळे हायपोग्लायसीमिया होण्याचा धोका असतो.

शरीरातील शुगर कमी झाल्यामुळे काय होते?
Sugar level
Image Credit source: Instagram
| Edited By: | Updated on: Feb 11, 2026 | 4:15 PM

तुम्ही देखील योग्य आहार घ्या आणि जीवनशैलीही चांगली आहे, तरीही जर फास्टिंग शुगर कमी असेल तर ते आरोग्यासाठी चांगले नाही. हे का घडते, त्याची कारणे काय आहेत आणि ते कसे टिकवून ठेवले जाऊ शकते चला जाणून घ्या. आरोग्य तज्ञांच्या मते, साखरेची पातळी वाढविणे धोकादायक आहे, परंतु ते कमी होणे तितकेच धोकादायक आहे. काही प्रकरणांमध्ये, यामुळे रुग्णाची स्थिती देखील खूप गंभीर होते. अशी काही प्रकरणे आहेत जिथे खाल्ल्यानंतर किंवा खाल्ल्यानंतर त्या व्यक्तीची एचबीए 1 सी पातळी ठीक आहे, परंतु उपवास साखरेची पातळी कमी (70 च्या खाली) राहते. हे आरोग्य बिघडण्याचे लक्षण आहे.मधुमेह असलेल्या रुग्णांसाठी आहाराचे नियमन खूप महत्त्वाचे आहे कारण रक्तातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रित न राहिल्यास अनेक गंभीर आजारांचे धोके वाढतात.

मधुमेह असलेल्यांनी साखर, गोड पदार्थ, मिठाई, केक, बिस्किटे, मीठकट पेय टाळावे. तसेच सफरचंदाच्या रसासारखे जास्त साखर असलेले रस, प्रोसेस्ड फूड, फास्ट फूड आणि तळलेले पदार्थ खाणे कमी करावे. कार्बोहायड्रेट जास्त असलेली गोष्टी जसे पांढरे ब्रेड, पांढरे पीठ, राईस किंवा तांदूळ याचा वापर मर्यादित करावा. यामुळे रक्तातील साखरेची झपाट्याने वाढ टाळता येते. याऐवजी संपूर्ण धान्य, फळे (जसे सफरचंद, संत्री, बेरीज), भाज्या, डाळी, कडधान्य आणि कमी फॅट असलेले प्रथिने यांचा समावेश करावा.

मधुमेह असलेल्या रुग्णांनी नियमित जीवनशैली पाळणे देखील आवश्यक आहे. दररोज किमान ३०–४५ मिनिटे व्यायाम करावा – चालणे, योगा, जलतरण किंवा हलका व्यायाम यकृत आणि हृदयाच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे. नियमित रक्तातील साखरेची तपासणी करणे, औषधांचा वेळेवर वापर करणे आणि तणाव कमी ठेवणे खूप महत्वाचे आहे. तसेच पुरेसा झोप घेणे, अल्कोहोल आणि धूम्रपान टाळणे आणि पाणी भरपूर पिणे ही काळजी रक्‍तेतील साखरेवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी मदत करते. डॉक्टरांच्या सल्ल्याने आहार आणि औषधांमध्ये बदल करणे मधुमेहाची स्थिती स्थिर ठेवण्यास मदत करते आणि दीर्घकालीन गुंतागुंत टाळता येते.कमी फास्टिंग शुगरचे पहिले सामान्य कारण म्हणजे काही लोक रात्रीचे जेवण वगळतात. यामुळे शरीराला असे होते पुरेसे कार्बोहायड्रेट आणि प्रथिने मिळत नाहीत आणि शरीरात ऊर्जा शिल्लक राहत नाही. यामुळे सकाळी साखरेची पातळी कमी होते. काही लोकांमध्ये, साखरेची पातळी कमी होणे देखील यकृत रोगाचे लक्षण असू शकते. याचे कारण असे आहे की यकृत ग्लूकोज साठवते. जर ते योग्यरित्या कार्य करत नसेल तर फास्टिंग शुगर कमी केली जाऊ शकते. काही प्रकरणांमध्ये, स्वादुपिंडात गडबड होणे देखील त्याचे कारण असू शकते. उपवास शुगरची पातळी कमी होण्याची अनेक लक्षणे शरीरात दिसतात, परंतु काही प्रकरणांमध्ये लोक त्याकडे लक्ष देत नाहीत. जेव्हा ही समस्या गंभीर होते आणि रुग्णाची प्रकृती बिघडते तेव्हा रुग्ण उपचारासाठी येतात. अशा परिस्थितीत, आपण साखरेची पातळी कमी होण्याच्या या लक्षणांकडे लक्ष दिले पाहिजे.

  • संध्याकाळचे जेवण सोडू नका, हलके जेवण नक्की करा.
  • रिकाम्या पोटी व्यायाम करू नका
  • जर आपल्याला यकृताचा कोणताही आजार असेल तर उपचार घ्या
  • जर आपल्याला मधुमेह असेल तर औषधाचा डोस स्वत: कमी करू नका.
  • जर फास्टिंग शुगर 70 मिग्रॅ/डीएलच्या खाली जात असेल तर ती हलक्यात घेऊ नका. अशा परिस्थितीत ताबडतोब डॉक्टरकडे जा.