Home Loan : होमलोन संपल्यानंतर बँकेकडून ही कागदपत्रे मागायला विसरु नका
Home loan closure checklist : घराचे कर्ज पूर्ण भरल्यानंतर तुम्हाला काही गोष्टी माहित असणे आवश्यक आहे. अनेक जण होम लोन भरुन झाल्यानंतर ही घरासंदर्भातील अनेक कागदपत्र बँकेकडून घेण्यास विसरुन जातात. त्यामुळे तुम्ही देखील होम लोन घेतले असेल तर कोणती कागदपत्रे ही बँकेकडून मागवायची आहेत ते जाणून घ्या.
मुंबई : नवीन स्वत:चं हक्काचं घर घेण्याचं स्वप्न अनेकांचं असतं. पण सर्वसामान्य लोकांना घर खरेदी करणं हे लोन शिवाय अशक्य असतं. कारण इतकी मोठी रक्कम कुठल्याही सर्वसामान्य व्यक्तीकडे नसते. त्यामुळे तुम्ही देथील बँकेकडून कर्ज घेऊन घर किंवा फ्लॅट खरेदी करता. हे कर्ज 20 किंवा 30 वर्षांसाठी असते आणि त्याचे हप्ते फेडण्यासाठी अर्ध्याहून अधिक आयुष्य लागतं.
रिझर्व्ह बँकेच्या आकडेवारीनुसार, लोकांकडे मार्च 2023 मध्ये 19,36,428 कोटी रुपयांचे गृहकर्ज होते, जे दरवर्षी सुमारे 15% च्या दराने वाढत आहे. गृहकर्जाची परतफेड करताना जेव्हा शेवटचा इएमआय देण्याची वेळ येते तेव्हा काही गोष्टी लक्षात असल्या पाहिजे. कर्ज बंद केल्यानंतर, तुम्हाला आणखी काही महत्त्वाच्या गोष्टी कराव्या लागतील, न केल्यास तुम्हाला भविष्यात अनेक समस्यांना सामोरे जावे लागू शकते.
चला जाणून घेऊया कोणती महत्त्वाची कामे आहेत, जी गृहकर्जाचा शेवटचा हप्ता भरल्यानंतर सुरू होतात.
तुमची सर्व मूळ कागदपत्रे बँकेकडून परत मागवणे
सर्वप्रथम, तुमची कोणतीही मूळ कागदपत्रे बँकेकडे शिल्लक आहेत का ते तपासा. कर्ज घेण्यापूर्वी, बँका तुमचे काही कागदपत्रे सुरक्षा म्हणून त्यांच्याकडे ठेवतात. ज्यामध्ये कर्ज करार, विक्री करार यांसारखी काही महत्त्वाची कागदपत्रे असतात.
जमीन नोंदणी पॉवर ऑफ अॅटर्नी कर्ज करार विक्री करार मालमत्तेचा नकाशा टायटल डीड
बँकेकडून ही कागदपत्रे घेताना, कोणतेही पान गहाळ किंवा खराब झाले आहे का हे तपासून घ्या.
म्यूटेशन अपडेट करायला विसरु नका
तुमचे गृहकर्ज बंद झाले असेल तर तुमच्या फाइलिंग आणि रिजेक्शनसह वर नमूद केलेल्या कागदपत्रे अपडेट करणे खूप महत्वाचे आहे.
बँकेकडून पोस्ट-डेटेड चेक मागवा
कर्ज घेताना बँका पोस्ट डेटेड चेक आपल्याकडून घेतात. जेणेकरून ईएमआय चुकला तर बँका त्या धनादेशाचा वापर त्यांचे पैसे वसूल करण्यासाठी करू शकतात. तुम्ही कर्ज संपवल्यानंतर ते चेक परत मागायला विसरु नका.
बँकेकडून ‘नो ड्यूज सर्टिफिकेट’ घ्या
कोणतीही थकबाकी राहिलेली नाही याचं प्रमाणपत्र बँकेकडून नक्की घ्या. कर्जाशी संबंधित बँकेचे एक रुपयाही देणे बाकी नाही. म्हणून, गृहकर्जाची परतफेड केल्यानंतर, तुम्ही बँकेकडून कोणतेही थकीत प्रमाणपत्र मागणे आवश्यक आहे.
या प्रमाणपत्रात खालील माहिती असणे आवश्यक आहे. कर्जदाराचे नाव, मालमत्ता पत्ता, कर्ज खाते क्रमांक, कर्जाची रक्कम, कर्ज सुरू होण्याची तारीख, कर्ज परतफेड तारीख ही माहिती त्या प्रमाणपत्रात असणे महत्त्वाचे आहे.
मालमत्तेवरून बँकेचे धारणाधिकार काढून टाका
जेव्हा आपण बँकेकडून गृहकर्ज घेतो, तेव्हा कर्जाची परतफेड न झाल्यास बँकेला आमच्या घराचा ताबा घेण्याचा अधिकार देतो. त्याला धारणाधिकार म्हणतात.
बँकेचा हा अधिकार तुम्हाला भविष्यात घर विकण्यापासून रोखतो. म्हणूनच, हे महत्त्वाचे आहे की गृहकर्जाची पूर्वकल्पना केल्यानंतर, तुम्हाला तुमच्या मालमत्तेतून बँकेचा धारणाधिकार काढून टाकणे आवश्यक आहे. यासाठी तुम्हाला बँक अधिकाऱ्यासह निबंधक कार्यालयात जावे लागेल.
अपडेटेड नॉन-एन्कम्ब्रेंस (Non-Encumbrance) प्रमाणपत्र
प्रत्येक बँकेत कायदेशीर सल्लागारांचे पॅनेल असते. कायदेशीर सल्लागार जमीन आणि व्यक्तीशी संबंधित तांत्रिक तपशील समजून घेतल्यानंतर अहवाल तयार करतात.
या दस्तऐवजात तुमच्या मालमत्तेशी संबंधित सर्व आर्थिक व्यवहारांचे तपशील आहेत. जसे की ही मालमत्ता कधी, कोणाला आणि किती किंमतीला विकली गेली. या मालमत्तेवर कर्ज कधी व कोणत्या रकमेसाठी घेतले होते? या अहवालात मालकाने चूक केल्यास बँक जमीन विकण्याच्या स्थितीत आहे का याचाही उल्लेख आहे.
अशा परिस्थितीत हे लक्षात ठेवा की, गृहकर्ज बंद केल्यानंतर, तुम्हाला बँकेकडून अपडेटेड प्रमाणपत्र मागणे आवश्यक आहे ज्यामध्ये तुमचे कर्ज बंद केल्याची माहिती देखील लिहिली आहे.
बँकेकडून कर्ज परतफेडीचे संपूर्ण विवरण मागवा
तुमच्या कर्जाच्या परतफेडीच्या प्रत्येक व्यवहाराची पावती तुमच्या कर्ज खात्यात परावर्तित होईपर्यंत तुम्ही तुमच्याकडे ठेवावी. परंतु एकदा तुम्ही संपूर्ण कर्ज बंद केले की, तुम्ही बँकेकडून कर्ज परतफेडीचे संपूर्ण विवरण मागवावे, ज्यामध्ये तुमच्या पहिल्या पेमेंटपासून शेवटच्या पेमेंटपर्यंतचा तपशील असेल.
तुमचा क्रेडिट रिपोर्ट अपडेट करा
अनेक वेळा बँका आपले कर्ज बंद झाल्याची माहिती क्रेडिट माहिती कंपनीला देत नाहीत, त्यामुळे हे गृहकर्ज आपल्या क्रेडिट अहवालात सक्रिय दिसते.
याचा आपल्या क्रेडिट स्कोअरवर नकारात्मक परिणाम होतो. अशा परिस्थितीत तुम्हाला भविष्यात कर्जाची गरज भासल्यास कर्ज मिळण्यात अडचण येऊ शकते. म्हणून, हे महत्वाचे आहे की कर्ज बंद केल्यानंतर, तुम्ही तुमचा क्रेडिट अहवाल अपडेट करणे आवश्यक आहे.
जर तुम्ही गृहकर्ज बंद केल्यानंतर वर नमूद केलेली सर्व कामे केली असतील, तर आता तुम्हाला फक्त बँक आणि रजिस्ट्रारकडून मिळालेली सर्व कागदपत्रे काळजीपूर्वक ठेवावी लागतील. कागदपत्राची हार्ड कॉपी आणि सॉफ्ट कॉपी दोन्ही. तुमची सर्व कागदपत्रे व्यवस्थित सेव्ह केल्यानंतर आता तुम्ही गृहकर्जाचा पूर्ण लाभ घेऊ शकता.
