लघवीमध्ये रक्त का येतं? कोणत्या आजाराची शक्यता? तज्ज्ञांकडून जाणून घ्या
लघवी करताना एकदा किंवा दोनदा रक्त आले असेल तर ही चिंतेची बाब नाही, परंतु जर हे दोन किंवा तीन दिवस सतत होत असेल तर ते काही आजारांची लक्षण असू शकते.
जर लघवीमध्ये रक्त असेल आणि ते दोन ते तीन दिवसांपासून होत असेल तर ते हलक्यात घेऊ नका. हे शरीरातील हेमट्यूरियाचे लक्षण असू शकते. मूत्रात रक्ताचे सर्वात सामान्य कारण म्हणजे मूत्रपिंड, मूत्रमार्गाशी किंवा मूत्राशयाशी संबंधित समस्या. काही प्रकरणांमध्ये, हे मूत्रपिंडाच्या लवकर आजाराचे लक्षण देखील असू शकते. लघवीत रक्त का येते? अशा परिस्थितीत काय केले पाहिजे? याबद्दल डॉक्टरांकडून जाणून घेऊया. जर एकदा किंवा दोनदा मूत्रात रक्त आले असेल तर ते सौम्य संसर्ग होऊ शकते. परंतु जर असे बर् याच वेळा घडले असेल तर ते मूत्रपिंडातील दगडाचे लक्षण असू शकते. दगडांमुळे मूत्रमार्गाला मूत्रमार्गाशी जोडणार्या मूत्रमार्गाचे नुकसान होऊ शकते. त्यामुळे रक्त निघू लागते. काही प्रकरणांमध्ये, हे मूत्र संसर्गामुळे देखील होऊ शकते.
याचे कारण असे आहे की बॅक्टेरियाच्या संसर्गामुळे मूत्राशयाभोवती सूज येते आणि मूत्रात रक्त येऊ शकते. जर एखाद्याला वारंवार लघवीतून रक्तस्त्राव होत असेल तर ते मूत्रपिंडाच्या ट्यूमर किंवा मूत्राशयाच्या ट्यूमरचे लक्षण देखील असू शकते. जर रक्तस्त्राव होत असेल, जळजळ होत असेल किंवा लघवीमध्ये तीव्र वेदना होत असेल, कंबर किंवा खालच्या भागात वेदना होत असेल तर ते हलके घेऊ नये. हे गंभीर आजाराचे लक्षण आहे. अशा परिस्थितीत तुम्हाला त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घेण्याची गरज आहे.
कारण जर हा आजार नियंत्रित केला गेला नाही, तर रुग्णाची स्थितीही गंभीर होऊ शकते. अशी काही प्रकरणे देखील आहेत जिथे ही लक्षणे सुरुवातीला रुग्णांद्वारे हलक्यात घेतली जातात. त्यांना उपचार मिळत नाहीत आणि नंतर हा आजार खूप वाढला आहे. लघवीतून रक्त येणे (हिमॅच्युरिया) ही सामान्य बाब नसून ती एखाद्या आरोग्यसमस्येचे लक्षण असू शकते. कधी कधी लघवीचा रंग गुलाबी, लालसर किंवा तपकिरी दिसतो, तर काही वेळा रक्त डोळ्यांना दिसत नाही पण तपासणीत आढळते. सर्वात सामान्य कारणांमध्ये मूत्रमार्गातील संसर्ग (UTI) समाविष्ट आहे. अशा वेळी लघवी करताना जळजळ, वारंवार लघवी लागणे, पोटाखाली दुखणे अशी लक्षणे दिसू शकतात.
याशिवाय मूत्रपिंड किंवा मूत्राशयातील खडे (स्टोन) हेही रक्तस्त्रावाचे कारण असू शकतात. खडे असल्यास तीव्र पाठदुखी, पोटदुखी आणि लघवी करताना वेदना जाणवू शकतात. काही वेळा जोरदार व्यायामानंतरही तात्पुरते रक्त दिसू शकते. पुरुषांमध्ये प्रोस्टेट ग्रंथीची सूज किंवा वाढ (प्रोस्टेटायटिस किंवा BPH) यामुळेही लघवीत रक्त येऊ शकते. महिलांमध्ये काही वेळा मासिक पाळीतील रक्त लघवीत मिसळल्यास गोंधळ होऊ शकतो. याशिवाय मूत्रपिंडाचे आजार, ग्लोमेरुलोनेफ्रायटिस, किंवा काही औषधांचे दुष्परिणामही कारणीभूत असू शकतात. क्वचित प्रसंगी मूत्राशय, मूत्रपिंड किंवा मूत्रमार्गातील ट्युमर किंवा कर्करोग हेही गंभीर कारण असू शकते, विशेषतः वयस्क व्यक्तींमध्ये किंवा दीर्घकाळ धूम्रपान करणाऱ्यांमध्ये. त्यामुळे रक्तस्त्राव वारंवार होत असल्यास किंवा वेदना, ताप, वजन घटणे यांसारखी इतर लक्षणे असल्यास त्वरित तपासणी करणे आवश्यक आहे.
लघवीतून रक्त दिसल्यास दुर्लक्ष करणे योग्य नाही. डॉक्टर सामान्यतः लघवीची तपासणी, रक्तचाचणी, अल्ट्रासाऊंड किंवा गरज असल्यास CT स्कॅन यांसारख्या तपासण्या सुचवतात, ज्यामुळे नेमके कारण समजू शकते. उपचार हे मूळ कारणावर अवलंबून असतात संसर्ग असल्यास प्रतिजैविके, खडे असल्यास औषधे किंवा शस्त्रक्रिया, तर इतर गंभीर कारणांसाठी विशेष उपचार आवश्यक असतात. त्यामुळे स्वतःहून औषधे घेण्याऐवजी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. वेळेवर निदान आणि योग्य उपचार केल्यास बहुतांश प्रकरणांमध्ये ही समस्या पूर्णपणे बरी होऊ शकते.
‘या’ गोष्टी लक्षात ठेवा
दररोज किमान 2 लिटर पाणी प्या
जास्त मीठ खाऊ नका
जर आपल्याला मूत्रात जळजळ होत असेल तर डॉक्टरांशी बोला
मधुमेह आणि रक्तदाब नियंत्रणात ठेवा
