
जागतिक स्तरावर विविध प्रकारच्या कॅन्सरच्या केसेस वेगाने वाढत आहेत, त्यापैकी एक आहे पोटाचा कॅन्सर (Gastric Cancer किंवा Stomach Cancer). सुरुवातीच्या टप्प्यात हा कॅन्सर बहुतेक वेळा कोणतेही स्पष्ट लक्षण दाखवत नाही. ज्या देशांमध्ये पोटाच्या कॅन्सरची नियमित स्क्रीनिंग केली जात नाही (उदा. अमेरिका, भारत), तिथे बहुतेक रुग्णांना रोग खूप प्रगत झाल्यावर किंवा पोटाबाहेर पसरल्यानंतरच निदान होते.
American Cancer Society (अमेरिकन कॅन्सर सोसायटी) नुसार, पोटाच्या कॅन्सरची काही महत्त्वाची लक्षणे आहेत ज्याकडे दुर्लक्ष केले जाऊ शकत नाही. हे लक्षण इतर सामान्य आजारांमुळेही येऊ शकतात, पण सतत ही लक्षणे दिसली तर डॉक्टरांना दाखवणे अत्यावश्यक आहे.
१. पोट सतत फुगणे किंवा जड वाटणे
जड किंवा मसालेदार जेवणानंतर पोट फुगणे सामान्य आहे. पण थोड्या प्रमाणात जेवण केल्यानंतरही रोज पोटात जडपणा किंवा जकडण जाणवत असेल, तर हे गंभीर असू शकते. कॅन्सरमुळे पोटातील अन्न पुढे जाण्याची गती कमी होते, ज्यामुळे वरील पोटाच्या भागात अस्वस्थता जाणवू शकते. हे लक्षण जेवणाच्या प्रकाराशी संबंधित नसून वारंवार येत असेल तर तपासणी करा.
२. बिन कारण थकवा किंवा कमजोरी
झोप कमी झाल्याने किंवा तणावामुळे थकवा येणे ठीक आहे, पण बिन कारण सतत कमजोरी, थकवा राहत असेल तर हलक्यात घेऊ नका. पोटात हळूहळू होणारी अंतर्गत रक्तस्त्राव (जो सुरुवातीला दिसत नाही) यामुळे अॅनिमिया (रक्ताची कमतरता) होऊ शकते. थकव्याबरोबर चक्कर येणे, त्वचा पिवळी पडणे, श्वास लागणे ही लक्षणे दिसत असतील तर ताबडतोब डॉक्टरांना भेटा.
३. अचानक वजन कमी होणे
हे एक मोठे चेतावणीचे लक्षण आहे. सामान्य प्रमाणात जेवण सुरू असते, पण अर्धे जेवण झाल्यावरच पोट भरल्यासारखे वाटते. कॅन्सरमुळे पोटाची क्षमता कमी होते किंवा अन्न पुढे जाणे अडकते. यामुळे भूक कमी होते आणि वजन झपाट्याने कमी होते. अचानक वजन कमी होणे हे कॅन्सरचे प्रमुख संकेत असू शकते.
४. वारंवार मळमळ किंवा उलटीचे आल्यासारखे वाटणे
कधीकधी मळमळ येणे सामान्य आहे, पण बिन कारण सतत मळमळ, विशेषतः जेवणानंतर किंवा सकाळी उठल्यावर असे वाटत असेल तर चिंता आहे. पोटाच्या भिंतीवर ट्यूमरमुळे जळजळ होते, ज्यामुळे सतत मळमळ होते. हे लक्षण बहुतेक लोक इग्नोर करतात, पण काही दिवसांपेक्षा जास्त कायम राहिले तर डॉक्टर दाखवा.
५. अपचन आणि आम्लपित्ताची समस्या
आजकाल तळलेले-भाजलेले किंवा गोड खाल्ल्यानंतर अपचन, आम्लपित्त होणे सामान्य आहे. पण जीवनशैली बदलली किंवा औषधे घेतल्यानंतरही हे लक्षण सुटत नसेल, तर हे गंभीर आजाराचे संकेत असू शकते. दीर्घकाळ अपचन, ओटी पोटात दुखणे किंवा जळजळ हे पोटाशी संबंधित आजारांचे, अगदी कॅन्सरचे सुरुवातीचे लक्षणही असू शकतात.
(डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा)