भारत मंडपम बनला ऐतिहासिक क्षणांचा साक्षीदार, G20 डिजिटल म्युझियम ठरलं भारतासाठी व्यासपीठ

विविध देशांची संस्कृती, त्यांचा इतिहास, वारसा आणि आधुनिक उपलब्धी एकाच मंचावर एकत्रितपणे प्रदर्शित करणारा सांस्कृतिक कॉरिडॉर म्हणून तो सजवण्यात आला होता. त्याचा उद्देश एकमेकांबद्दल आदर आणि समज वाढवणे हा होता. हा प्रकल्प भारताच्या G20 थीम ‘वसुधैव कुटुंबकम’ च्या मिशनला पुढे नेतो. हा कॉरिडॉर ९ सप्टेंबर २०२३ रोजी उघडण्यात आला.

कल्चर कॉरिडॉरमध्ये, भारतातील वैज्ञानिक आणि तांत्रिक कामगिरी तसेच प्राचीन महत्त्वाच्या वस्तू प्रदर्शित करण्यात आल्या. ज्यामध्ये अष्टाध्यायीही होते. प्रसिद्ध व्याकरणकार पाणिनी यांनी ख्रिस्तपूर्व ५व्या-६व्या शतकात लिहिलेला हा प्रतिष्ठित व्याकरण ग्रंथ आहे. अष्टाध्यायीतील व्याकरणाची तुलना ट्युरिंग मशिनशी करण्यात आली असून ते एक आदर्श गणितीय मॉडेल आहे. या प्रदर्शनाच्या माध्यमातून आजच्या संगणकीय जगात अष्टाध्यायीचे महत्त्व स्पष्ट करण्यात आले.

अष्टकोनी

इंडोनेशियन बाटिक ड्रेस

याशिवाय इंडोनेशियातील बाटिक ड्रेसच्या प्रदर्शनातून त्याचे महत्त्व समजावून सांगण्यात आले. तेथील जावानीज संस्कृतीत या ड्रेसला विशेष महत्त्व आहे. ते मेण लावून तयार केले जाते. इंडोनेशियाच्या सामाजिक फॅब्रिकमध्ये त्याचे स्वतःचे स्थान आहे.

ब्राझीलचा राष्ट्रीय संसद पॅलेस

ब्राझीलचा प्रतिष्ठित राष्ट्रीय संसद पॅलेस कल्चर कॉरिडॉरमध्ये कोनशिला म्हणून उभा राहिला. राष्ट्रपती राजवाडा आणि फेडरल सुप्रीम कोर्ट तसेच संसदेच्या संकुलातील फेडरल सिनेट आणि चेंबर ऑफ डेप्युटीजच्या घुमटांना आधार देणारी ही मुख्य रचना आहे.

अर्जेंटिनियन पोंचो

पोंचो हा आयताकृती वस्त्राचा एक प्रकार आहे. 1100 च्या सुमारास सॅन जुआन प्रांतात याचा प्रथम शोध लागला. येथे प्रदर्शित केलेला पोंचो ही मास्टर-कारागीर ग्रेसिएला साल्वाटिएरा यांची निर्मिती आहे, ज्याने ते क्रिओलो लूमवर विणले होते. हे त्याच्या मूळ गावी – लोंड्रेस, कॅटामार्का प्रांतातील परंपरा प्रतिबिंबित करते.

कोरिया प्रजासत्ताक कॅप

कोरियाला ‘टोप्यांची भूमी’ म्हटले जाते. गॅट जोसेन राजवंश (१३९२-१९१०) दरम्यान पुरुषांनी घातलेल्या काळ्या टोपीचा स्वतःचा इतिहास आहे. प्राचीन काळापासून आजपर्यंत या टोप्यांमध्ये काळानुरूप बदल होत आलेले आहेत. जोकदुरी हा स्त्रियांचा शिरोभूषण आहे, ज्याची सजावट अद्वितीय आहे.

रशियन पेहराव

येथे रशियाचा पारंपरिक खाकस महिलांचा पेहराव प्रदर्शित करण्यात आला. हे लग्नाच्या प्रसंगी परिधान केले गेले आहे. ब्रेस्टप्लेट पोगो-अर्धवर्तुळाकार अलंकाराने सुशोभित आहे. पोगोमध्ये मणी, बटणे, मोती आणि कावळ्याचे कवच आहेत, जे खाकस संस्कृतीतील समृद्धीचे प्रतीक आहेत.

सौदी अरेबिया – तैमा स्टील

ईसापूर्व सहाव्या शतकातील या टायमा स्टेलेमध्ये दहा ओळींचा अरामी शिलालेख आणि आकर्षक धार्मिक झांकी आहे. त्यात देव साल्मच्या मंदिरात पुजारी नेमल्याचे वर्णन आहे.

दक्षिण आफ्रिका – ऑस्ट्रेलोपिथेकस

ऑस्ट्रेलोपिथेकस आफ्रिकनस मिसेस प्लेस म्हणूनही ओळखले जाते. पुरातत्व इतिहासात नोंदवलेले हे सर्वात जुने होमिनिन आहे. डॉ. रॉबर्ट ब्रूम यांनी 1947 मध्ये हा नमुना शोधला. त्याचे वय 2.5 दशलक्ष वर्षांपेक्षा जास्त असल्याचे सांगण्यात आले.

युनायटेड किंगडम – मॅग्ना कार्टा

मॅग्ना कार्टा किंवा ग्रेट चार्टर हे युनायटेड किंगडमच्या इतिहासातील सर्वात प्रसिद्ध दस्तऐवजांपैकी एक आहे. तथापि, 1215 मध्ये त्याच्या मूळ निर्मितीमागील हेतू राजकीय होता. मॅग्ना कार्टाने कायद्याचे राज्य प्रस्थापित करून राजा आणि त्याची प्रजा यांच्यातील संबंध मूलभूतपणे प्रस्थापित केले.

यूएसए – मिरर्सचा जुलूम

‘टायरेनी ऑफ मिरर्स’ न्यूयॉर्कस्थित वैचारिक कलाकार सॅनफोर्ड बिगर्स यांनी तयार केला आहे. गेल्या दोन दशकांमध्ये या मालिकेने समकालीन कलेच्या क्षेत्रात दोन्ही देशांमधील सांस्कृतिक संवादाला चालना देण्यासाठी प्राचीन रजाईचा वापर केला आहे. या पेंटिंगमध्ये त्रिमितीय क्यूब्स वापरण्यात आले आहेत, जे हालचाल करताना दिसतात. यामुळे टंबलिंग ब्लॉक्सचा भ्रम निर्माण होतो.

या देशांच्या सांस्कृतिक वस्तू

बांगलादेशातील शेख मुजीबर्मन यांचा पुतळा, ऑस्ट्रेलियातील आदिवासी लोकांच्या समूहाचा योल्लू, चीनमधील कमळ तलावाच्या डिझाइनसह फहुआ झाकण असलेली भांडी, युरोपियन युनियनच्या दोन नोबेल पारितोषिक विजेत्या मेरी स्कोडोस्का-क्यूरी यांच्या कलाकृतींनाही कल्चर कॉरिडॉरमध्ये स्थान देण्यात आले. फ्रान्सचे ऑक्झेरे फुलदाणी, जर्मनीचे व्हीडब्ल्यू बीटल, इटलीचे बेल्वेडेरे अपोलो आणि जपान, कोरिया आदी देशांच्या वारसा वस्तूंचे प्रदर्शन करण्यात आले.