GK : क्रिकेटमध्ये आरक्षण असलेला देश कोणता? क्रिकेटप्रेमींनाही माहिती नाही
Reservation in Cricket : भारतात अनेकदा शिक्षण किंवा नोकरीतील आरक्षणासाठी आंदोलने झालेली आहेत. मात्र भारतात क्रिकेटमध्ये किंवा कोणत्याही खेळात आरक्षण नाही. आज आपण क्रिकेटमध्ये आरक्षण असलेल्या देशाची माहिती जाणून घेऊयात.
दक्षिण आफ्रिका : क्रिकेटमध्ये अधिकृतपणे जातीय किंवा वांशिक आरक्षण लागू असलेला प्रमुख देश दक्षिण आफ्रिका हा आहे. दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट बोर्डाने ऐतिहासिक अन्यायाचे निराकरण करण्यासाठी ही पद्धत सुरू केली आहे.
ऐतिहासिक पार्श्वभूमी : दक्षिण आफ्रिकेत दीर्घकाळ वर्णभेद नीति अस्तित्वात होती. त्या काळात केवळ गोऱ्या खेळाडूंनाच राष्ट्रीय संघात खेळण्याची परवानगी होती. हा भेदभाव दूर करण्यासाठी आरक्षणाचे धोरण आणले गेले.
आरक्षणाचे स्वरूप: दक्षिण आफ्रिकेच्या राष्ट्रीय संघात एका विशिष्ट प्रमाणात कृष्णवर्णीय आणि गोरे खेळाडू असणे बंधनकारक आहे. सध्याच्या नियमांनुसार, मैदानात उतरणाऱ्या 11 खेळाडूंच्या संघात सरासरी 6 कृष्णवर्णीय किंवा मिश्र वंशाचे खेळाडू असणे आवश्यक आहे.
कृष्णवर्णीय आफ्रिकन खेळाडू: या 6 खेळाडूंपैकी किमान 2 खेळाडू हे शुद्ध कृष्णवर्णीय आफ्रिकन असणे अनिवार्य आहे. उर्वरित 4 खेळाडू हे इतर कृष्णवर्णीय वंशाचे असू शकतात.
खेळाडूंचे स्थलांतर: आरक्षणाच्या नियमांमुळे संधी मिळत नसल्याने केविन पीटरसन, ग्रँट इलियट आणि डेव्हॉन कॉनवे यांसारख्या अनेक प्रतिभावान गोऱ्या खेळाडूंनी दक्षिण आफ्रिका सोडून दुसऱ्या देशांकडून क्रिकेट खेळणे पसंत केले.
