जिवंतपणीच स्वतःचं पिंडदान! भारतातील ‘या’ मंदिराची परंपरा ऐकून व्हाल थक्क!

पितृपक्ष हा पंधरवडा पूर्णपणे पूर्वजांना समर्पित असतो. या काळात लोक आपल्या पूर्वजांना प्रसन्न करण्यासाठी तर्पण करतात आणि त्यांच्या आत्म्याच्या शांतीसाठी पिंडदान व श्राद्ध करतात. हे पवित्र विधी पूर्वजांच्या आत्म्याच्या शांतीसाठी आणि त्यांच्या मुक्तीसाठी केले जातात. असे मानले जाते की बिहारमधील गया येथे पूर्वजांना पिंडदान केल्याने त्यांना मुक्ती आणि त्यांचे आशीर्वाद मिळतात. मृत्यूनंतर पूर्वजांना पिंडदान करणे आणि धार्मिक विधी करणे हे सर्वांनाच माहीत आहे, पण तुम्ही कधी ऐकले आहे का की असेही एक मंदिर आहे जिथे लोक जिवंतपणी स्वतःसाठी पिंडदान आणि श्राद्ध करतात? हे ऐकायला फार विचित्र वाटत असेल, पण बिहारमधील गया येथे असे एक मंदिर आहे, जिथे लोक जिवंतपणी स्वतःचे पिंडदान करतात.

जिवंतपणीच का करतात पिंडदान?

हिंदू धर्मात मृत्यूनंतर दिवंगत आत्म्याच्या शांतीसाठी मुले पिंडदान आणि श्राद्ध करतात. एखाद्या व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर पिंडदान आणि तर्पण केले नाही, तर त्याचा आत्मा पृथ्वीवर भटकत राहतो, असे मानले जाते. अशा परिस्थितीत, ज्या लोकांना मुले नाहीत किंवा ज्यांचे अंत्यसंस्कार करण्यासाठी कोणी नातेवाईक नाहीत, असे लोक जिवंतपणीच या मंदिरात स्वतःचे पिंडदान करतात. असे मानले जाते की, या मंदिरात भगवान विष्णू स्वतः जनार्दन रूपात उपस्थित आहेत आणि ते मानवांचे पिंडदान स्वीकारतात. एवढेच नाही तर जे लोक संन्यास घेतात ते सुद्धा या मंदिरात आपले पिंडदान करतात.

कुठे आहे हे मंदिर?

बिहारमधील गया येथील हे एकमेव मंदिर आहे, जिथे जिवंत व्यक्ती स्वतःचे पिंडदान करू शकते. गयामध्ये ५४ पिंडदेवी आणि ५३ पवित्र स्थळे असली तरी, हे एकमेव ठिकाण आहे जिथे पिंडदान करता येते. भस्मकुट पर्वतावरील माँ मंगला गौरी मंदिराच्या उत्तरेला असलेल्या या ठिकाणी भगवान विष्णू जनार्दन रूपात विराजमान आहेत.

तीन दिवस होतात श्राद्धाचे विधी

बिहारमधील गयाजी येथे आल्यानंतर भगवान जनार्दन स्वामीच्या या मंदिरात ३ दिवस श्राद्धाचे विधी केले जातात. येथे आल्यानंतर संकल्प केला जातो आणि आपल्या पापांचे प्रायश्चित्त करून, पूजा व नामजप केल्यानंतर, देवाला दही-भाताचे बनवलेले ३ पिंड अर्पण केले जातात.

मंदिराचे वैशिष्ट्य

जनार्दन मंदिर खूप प्राचीन असून ते पूर्णपणे खडकात बांधलेले आहे. येथे भगवान विष्णूची दिव्य मूर्ती आहे. आपल्या पूर्वजांचे पिंडदान करण्यासाठी तसेच स्वतःसाठीही पिंडदान करण्यासाठी लोक येथे येतात. स्थानिकांच्या मते, जनार्दन मंदिर मूळतः खूप लहान होते. नंतर, राजा मानसिंग यांनी त्याचा जीर्णोद्धार केला. मंदिराची धार्मिक ओळख पिंडवेदी आणि आत्म श्रद्धेच्या परंपरेशी जोडलेली आहे.