त्रिशूळ, सुदर्शन चक्र, वज्र… दुर्गा मातेच्या प्रत्येक शस्त्रामागे आहे एका देवतेची शक्ती; कुणी काय दिलं?

देवी दुर्गा माता

धार्मिक ग्रंथांमध्ये महिषासुराचे वर्णन एक शक्तिशाली राक्षस म्हणून केले आहे. त्याच्या अत्याचारांमुळे देव त्रस्त झाले होते आणि त्याने देवांना पराभूत करून त्यांची सत्ता बळकावली होती. यानंतर महिषासुराचा पराभव करण्याचा मार्ग शोधण्यासाठी सर्व देवांनी भगवान शिव आणि भगवान विष्णू यांच्यासह प्रमुख देवी शक्तींकडे धाव घेतली. देवी महात्म्य किंवा दुर्गा सप्तशती नुसार, देवांच्या क्रोधातून आणि तेजातून एक विशाल दिव्य शक्ती प्रकट झाली. ही शक्ती नंतर देवीच्या रूपात प्रकट झाली. अशा प्रकारे, माँ दुर्गेचे रूप केवळ एका देवतेची शक्ती नसून, अनेक देवांच्या तेजाचे मूर्त स्वरूप मानले गेले. त्यानंतर देवांनी देवीला आपली दिव्य शस्त्रे प्रदान केली, ज्यामुळे ती महिषासुर आणि त्याच्या सैन्याचा सामना करण्यास सक्षम झाली.

या देवांनी दिले हे शस्त्र

दुर्गा सप्तशती नुसार, भगवान शिवाने देवीला त्रिशूल दिले, तर भगवान विष्णूने चक्र दिले. त्रिशूल हे भगवान शिवाच्या शक्तीचे प्रतीक मानले जाते, तर सुदर्शन चक्र हे भगवान विष्णूशी संबंधित एक दिव्य शस्त्र आहे. वरुण देवाने शंख अर्पण केला. अग्नी देवाने तिला शक्ती नावाचे शस्त्र दिले. हिंदू धर्मात शंख शुभता आणि पवित्रतेशी संबंधित आहे. अग्नीकडून प्राप्त झालेले शक्ती हे शस्त्र देवीच्या युद्ध कौशल्याचे आणि तेजाचे प्रतीक आहे.

देवांचा राजा इंद्राने दुर्गा देवीला आपले वज्र प्रदान केले. तसेच आपले वाहन ऐरावत हत्तीवरील एक घंटाही दिली. वायू देवतेने देवीला युद्धासाठी एक धनुष्य आणि बाणांनी भरलेले दोन भाते दिले. दुर्गा सप्तशतीनुसार, यमराजाने आपल्या कालदंडामधून काठी काढून देवीला अर्पण केली. म्हणूनच देवी दुर्गाच्या हातातील काठी यमराजाशी संबंधित मानली जाते.

भगवान ब्रह्मदेवाने देवीला कमंडलू आणि स्फटिकाची माळ भेट दिली. देवीला एक तेजस्वी तलवार आणि ढालही मिळाली. दुर्गा सप्तशतीनुसार, ही शस्त्रे काळाने दिली होती. तलवार शत्रूचा सामना करण्याच्या शक्तीचे प्रतीक आहे, तर ढाल संरक्षण आणि बचावाशी संबंधित आहे. देवांच्या दिव्य शस्त्रांच्या या यादीत भगवान विश्वकर्मा यांचे योगदानही महत्त्वपूर्ण आहे. त्यांनी देवीला विविध शस्त्रास्त्रे आणि अभेद्य चिलखत सोबत एक शुद्ध कुऱ्हाड दिली.
देवी दुर्गाचे वाहन असलेला सिंह, हा देखील या आख्यायिकेशी जोडलेला आहे. देवी महात्म्यानुसार, हिमालयाने देवीला स्वार होण्यासाठी एक सिंह आणि विविध रत्ने अर्पण केली होती. म्हणूनच दुर्गा देवीला सिंहवाहिनी म्हटले जाते. सिंहाला सामर्थ्य, धैर्य आणि निर्भयतेचे प्रतीक मानले जाते.

(डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)