तुमची कार E10 आहे की E20? घरबसल्या अशी करा तपासणी; जाणून घ्या BS4, BS6 आणि इथेनॉलचे नेमके कनेक्शन

इंधनावरील खर्च कमी करण्यासाठी भारत सरकार वेगाने इथेनॉल ब्लेंडिंग वाढवत असल्याने प्रत्येकाने आपली गाडी E20 सुसंगत आहे का, हे तपासले पाहिजे. जुन्या BS4 आणि नवीन BS6 गाड्यांवर या इंधनाचा काय परिणाम होतो, याची माहिती असणे गरजेचे आहे. गाडीच्या मॅन्युअल किंवा फ्युएल कॅपवरील चिन्हाद्वारे कारची इंधन क्षमता सहज ओळखता येते.

जिल्हा ग्राहक विवाद निवारण आयोगाच्या निर्णयानंतर देशात पुन्हा एकदा E20 पेट्रोलबाबत चर्चा तीव्र झाली आहे. आयोगाने मारुती सुझुकीला नवीन ई 20 कार देण्याचे किंवा ग्राहकांच्या तक्रारीवर 20.50 लाख रुपये परत करण्याचे आदेश दिले आहेत. दरम्यान, केंद्र सरकार आणि पेट्रोलियम मंत्रालय सातत्याने स्पष्ट करत आहे की E20 पेट्रोलची कसून चाचणी केल्यानंतर अंमलबजावणी करण्यात आली आहे आणि त्यासंबंधित अनेक गैरसमज पसरवले जात आहेत. अशा परिस्थितीत, सर्वात मोठा प्रश्न हा आहे की तुमची कार E10 किंवा E20 अनुरूप आहे का, ती कशी ओळखायची. तसेच, बीएस 4 आणि बीएस 6 चे नियम कधी आले, ते का आले आणि भारत इथेनॉल मिश्रित पेट्रोलपर्यंत कसा पोहोचला? चला तर मग हे संपूर्ण प्रकरण सोप्या भाषेत समजून घेऊया.

E20 वाद का सुरू झाला आणि रायपूर आयोगाने काय निर्णय घेतला?
हे संपूर्ण प्रकरण रायपूर येथील रहिवासी डॉ. प्रेमराज देब्बा यांच्या तक्रारीशी संबंधित आहे. त्याने जून 2024 मध्ये मारुती ग्रँड विटारा स्ट्रॉन्ग हायब्रिड खरेदी केली, परंतु वाहनाला वारंवार तांत्रिक अडचणी येऊ लागल्या. सर्व्हिस सेंटरने पेट्रोलमध्ये भेसळ केल्याचा आरोप केला आहे, तर सरकारी तपासणीत इथेनॉल हा पांढरा दह्यासारखा पदार्थ असल्याचे आढळले आहे. त्यानंतर जिल्हा ग्राहक आयोगाने मारुती सुझुकीला 45 दिवसांच्या आत नवीन E20 इंधनावर चालणारी कार देण्याचे आदेश दिले. असे न केल्यास कंपनीला वाहनाच्या किंमतीसह 20,50,494 रुपये परत करावे लागतील. तसेच मानसिक छळ केल्याप्रकरणी 1 लाख रुपये आणि 10 हजार रुपये खटला खर्च करण्याचे निर्देशही देण्यात आले आहेत. तथापि, डीलरशिपने आयोगाला सांगितले की वाहनातील बिघाड E20 इंधनामुळे नाही तर बाह्य कारणांमुळे झाला आहे आणि ते वॉरंटीच्या कक्षेत येत नाही.

कार E10 किंवा E20 अनुरूप आहे की नाही हे कसे ओळखावे?
तुमची कार 1 एप्रिल 2023 रोजी किंवा त्यानंतर खरेदी केली गेली असेल तर ती नियमांनुसार E20 अनुरूप असणे आवश्यक आहे. केंद्र सरकारने 1 एप्रिल 2023 पासून सर्व नवीन पेट्रोल वाहनांना E20 इंधनाशी सुसंगत असणे अनिवार्य केले आहे. त्याच वेळी, 2010 ते मार्च 2023 पर्यंत विकली गेलेली बहुतेक पेट्रोल वाहने E10 नुसार डिझाइन केली गेली होती, जरी बर् याच कंपन्यांनी 2023 च्या आधीही E20 अनुरूप काही मॉडेल्स लाँच केली होती. जर तुम्हाला तुमच्या वाहनाबद्दल माहिती हवी असेल तर सर्व प्रथम वाहनाच्या मालकाचे मॅन्युअल तपासा. याशिवाय कंपनीच्या अधिकृत वेबसाइट, अधिकृत डीलर किंवा सर्व्हिस सेंटरवरून वाहनाचे मॉडेल आणि उत्पादन वर्ष सांगून माहिती मिळवता येईल. बर् याच कंपन्या वाहनाच्या इंधन फिलर कॅप किंवा स्टिकरवर E20 अनुपालनाबद्दल माहिती देखील देतात.

 जुन्या वाहनातील E20 पेट्रोलचे नुकसान कमी करण्यासाठी कार मालकांनी काय करावे?

उत्तर- ऑटो एक्सपर्ट टुटू धवन यांच्या मते, सर्व प्रथम, हे समजून घेणे महत्वाचे आहे की बीएस 4 आणि त्यापूर्वीच्या वाहनांबद्दल अधिक चिंता आहे. अशा वाहनांमध्ये, आवश्यकतेनुसार चांगले इंधन प्रणाली योजक वापरले जाऊ शकतात, जे इंधन प्रणालीची स्वच्छता आणि सुरक्षिततेस मदत करतात. तसेच, कार जास्त वेळ उभी ठेवू नका. जर वाहन 6 महिने, 1 वर्ष किंवा त्याहून अधिक काळ न धावता राहिले तर इथेनॉलच्या ओलावा शोषून घेण्याच्या स्वभावामुळे इंधन प्रणालीत समस्या येण्याचा धोका वाढू शकतो. नियमितपणे वाहन चालविणे आणि वेळेवर सर्व्हिस मिळविणे अशा समस्यांचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी करते.

 E20 पेट्रोलचा मायलेज आणि इंजिनचे आरोग्य उत्तम राखण्यासाठी काय करावे ?

उत्तर- टुटू धवन यांच्या मते, E20 पेट्रोल वापरणार् या वाहन मालकांसाठी नियमित सर्व्हिसिंग सर्वात महत्वाचे आहे. इंजिन, इंधन फिल्टर आणि इंधन यंत्रणा योग्य वेळी तपासली पाहिजे. बीएस 4 आणि त्यापूर्वीच्या वाहनांमध्ये गरज पडल्यास फ्यूल सिस्टीम अॅडिटिव्ह्ज वापरता येतील. तसेच, वाहन जास्त काळ पार्क करणे टाळा, कारण नियमित वापरामुळे इंधन प्रणाली चांगल्या स्थितीत राहते. हे चांगले मायलेजसह इंजिनचे दीर्घायुष्य राखण्यास देखील मदत करते.

E10 आणि E20 पेट्रोलमध्ये काय फरक आहे?
ई 10 म्हणजे पेट्रोलमध्ये 10 टक्के इथेनॉलचे मिश्रण आहे, तर ई 20 मध्ये या रकमेच्या 20 टक्के आहे. भारताने 2022 मध्ये E10 चे उद्दिष्ट वेळेआधीच गाठले आणि आता 2025-26 मध्ये 20 टक्के इथेनॉल मिश्रणापर्यंत पोहोचले आहे. पत्र सूचना कार्यालयाच्या मते, E20 हे काही नवीन इंधन नाही. ब्राझील आणि अमेरिकेसारख्या देशांमध्ये अनेक दशकांपासून इथेनॉल-मिश्रित पेट्रोलचा वापर केला जात आहे. सरकारचे म्हणणे आहे की E20 काही वाहनांमध्ये मायलेज 3 ते 5 टक्क्यांनी कमी करू शकते, परंतु ते चांगले ऑक्टेन रेटिंग, स्वच्छ ज्वलन, कमी प्रदूषण आणि कमी कार्बन उत्सर्जन यासारखे अनेक फायदे देखील देते.

बीएस 4 आणि बीएस 6 म्हणजे काय, ते कधी लागू केले गेले आणि ते का आवश्यक झाले?
बीएस म्हणजे भारत स्टेज एमिशन स्टँडर्ड्स, ज्याचे उद्दीष्ट वाहनांमधून होणारे प्रदूषण कमी करणे आहे. एप्रिल 2017 पासून देशभरात बीएस 4 लागू झाला. यानंतर, भारताने थेट बीएस 5 सोडले आणि 1 एप्रिल 2020 पासून बीएस 6 लागू केले. बीएस 6 ने इंजिन आणि इंधन दोन्हीमध्ये मोठे बदल घडवून आणले, नायट्रोजन ऑक्साईड आणि कणांचे उत्सर्जन लक्षणीयरीत्या कमी केले. त्याचबरोबर इंधनाचा उत्तम दर्जा, आधुनिक इंजिन तंत्रज्ञान आणि पर्यावरण रक्षणाला प्रोत्साहन देण्यात आले. E20 च्या दिशेने पुढे जाण्यापूर्वी सरकार आणि वाहन उद्योगाने नवीन मानकांच्या अनुरूप इंजिन तंत्रज्ञान तयार केले.

बीएस 6 वाहनांमध्ये ई 20 ठेवू शकतो का?
होय, परंतु हे वाहन केव्हा तयार होते यावर अवलंबून आहे. 2020 नंतर बीएस 6 युगात तयार केलेल्या बहुतेक वाहनांची रचना ई20 इंधन लक्षात घेऊन केली गेली होती. त्याच वेळी, केंद्र सरकारने 1 एप्रिल 2023 पासून सर्व नवीन पेट्रोल वाहनांना E20 चे पालन करणे अनिवार्य केले आहे. जर तुमची BS6 कार एप्रिल 2023 नंतर असेल तर त्यात E20 पेट्रोल कोणत्याही समस्येशिवाय वापरले जाऊ शकते. तथापि, सुरुवातीच्या बीएस 6 मॉडेलच्या बाबतीत, वाहनाच्या मालकाच्या मॅन्युअल, कंपनीच्या वेबसाइटवरून किंवा अधिकृत सर्व्हिस सेंटरवरून ई20 अनुपालनाची पुष्टी करणे चांगले आहे. यामुळे कोणताही गोंधळ निर्माण होणार नाही आणि केवळ उत्पादकाच्या सल्ल्यानुसारच इंधन वापरले जाऊ शकते.