भारतीय स्कूटर मार्केटमध्ये ‘या’ कंपनीने घेतली मोठी झेप; बदलली आकडेवारी

देशांतर्गत स्कूटर मार्केट आता विक्रमी पातळीवर पोहोचले असून, होंडा आणि टीव्हीएस मधील स्पर्धा कमालीची रंगली आहे. गेल्या 10 वर्षांत टीव्हीएसने आपला मार्केट शेअर 14 टक्क्यांवरून थेट 28 टक्क्यांपर्यंत दुप्पट केला आहे. टीव्हीएस ज्युपिटर आणि एनटॉर्कसारख्या मॉडेल्सच्या वाढत्या मागणीमुळे होंडाच्या साम्राज्याला बाजारात मोठे आव्हान मिळाले आहे.

भारताचा स्कूटर बाजार सातत्याने नवनवीन विक्रम करत आहे. आर्थिक वर्ष 2025-26 (FY2026) मध्ये देशात 81.1 लाखांहून अधिक स्कूटरची विक्री झाली, जी आतापर्यंतची सर्वाधिक संख्या आहे. त्याच वेळी, नवीन आर्थिक वर्ष 2027 च्या पहिल्या दोन महिन्यांत (एप्रिल-मे) 14.3 लाख स्कूटरची विक्री झाली आहे, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत 27 टक्के जास्त आहे. वेगाने वाढणाऱ्या या बाजारात आता होंडा बाईक आणि स्कूटर इंडिया आणि टीव्हीएस यांच्यात सर्वात मोठी स्पर्धा पाहायला मिळत आहे.

होंडा ही अजूनही भारताच्या स्कूटर बाजारपेठेतील सर्वात मोठी कंपनी असली तरी गेल्या काही वर्षांत तिचा बाजारातील हिस्सा सातत्याने कमी होत आहे. दुसरीकडे, टीव्हीएसने त्वरीत आपली पकड घट्ट केली आहे आणि होंडाला कठोर आव्हान देण्यास सुरुवात केली आहे.

होंडा ॲक्टिव्हा बऱ्याच वर्षांपासून नंबर 1 आहे

सुमारे 25 वर्षांपूर्वी लाँच झालेली होंडा अ ॅक्टिव्हा ही अजूनही भारतातील सर्वाधिक विकली जाणारी स्कूटर आहे. आर्थिक वर्ष 2017 मध्ये होंडाचा स्कूटर बाजारात 57 टक्के वाटा होता. त्यावेळी होंडाने देशात विकल्या गेलेल्या 56 लाख स्कूटरपैकी 31.8 लाख स्कूटर विकल्या होत्या. परंतु आर्थिक वर्ष 2026 पर्यंत, चित्र लक्षणीय बदलले आहे. आता होंडाचा बाजारातील हिस्सा 39 टक्क्यांवर आला आहे. कंपनीने आर्थिक वर्ष 2026 मध्ये सुमारे 31.6 लाख स्कूटर विकल्या, ज्यात 28.45 लाख अॅक्टिव्हा, 3.13 लाख होंडा डिओ आणि काही इलेक्ट्रिक मॉडेल्सचा समावेश आहे.

टीव्हीएस स्कूटर बनले आव्हान

दुसरीकडे, टीव्हीएस मजबूत होत आहे. कंपनीच्या पोर्टफोलिओमध्ये टीव्हीएस ज्युपिटर, टीव्हीएस एनटॉर्क आणि टीव्हीएस जेस्ट सारख्या पेट्रोल स्कूटरचा समावेश आहे. त्याच वेळी, टीव्हीएस, आयक्यूब आणि ऑर्बिटर सारख्या मॉडेल्स इलेक्ट्रिक सेगमेंटमध्ये कंपनीची ताकद आहेत. आर्थिक वर्ष 2017 मध्ये टीव्हीएसचा स्कूटर मार्केटचा हिस्सा केवळ 14 टक्के होता, परंतु आर्थिक वर्ष 2026 पर्यंत तो वाढून 28 टक्के झाला. म्हणजेच 10 वर्षांत कंपनीने आपला बाजारातील हिस्सा जवळपास दुप्पट केला आहे. टीव्हीएसच्या यशात ज्युपिटर आणि एनटॉर्कचा मोठा वाटा आहे. त्याच वेळी, इलेक्ट्रिक स्कूटर iQube ने देखील कंपनीच्या वाढीस एक नवीन गती दिली आहे.

अशा प्रकारे बाजार बदलला

सर्वात मनोरंजक गोष्ट म्हणजे होंडा आणि टीव्हीएस यांच्यातील विक्रीतील अंतर सातत्याने कमी होत आहे. आर्थिक वर्ष 2017 मध्ये, होंडाने टीव्हीएसपेक्षा 23.6 लाख जास्त स्कूटर विकल्या, परंतु आर्थिक वर्ष 2026 मध्ये हे अंतर सुमारे 8.59 लाख युनिट्सपर्यंत कमी झाले. होंडाने अजूनही नंबर 1 स्थान कायम ठेवले आहे, परंतु टीव्हीएसचा उच्च वेग दर्शवितो की येत्या काही वर्षांत भारतीय स्कूटर बाजाराची स्पर्धा आणखी मनोरंजक होणार आहे. विशेषत: इलेक्ट्रिक स्कूटरची वाढती मागणी या स्पर्धेला एक नवीन वळण देऊ शकते.