HRA मिळत नसेल तरी काळजी नको! आयकर कायद्याच्या ‘या’ कलमांतर्गत भाड्यावर मिळवा टॅक्स सूट
तुमच्या कंपनीकडून पगारात हाऊस रेंट अलाउन्स म्हणजेच HRA मिळत नसेल, तरीही तुम्ही भाड्याच्या घरावरील करात सवलत मिळवू शकता. आयकर कायद्याच्या कलम 80GG (Section 80GG) अंतर्गत ही विशेष तांत्रिक तरतूद करण्यात आली आहे. याद्वारे पगारदार कर्मचारी आणि स्वयंरोजगार (Self-employed) व्यक्ती जुन्या कर प्रणालीत 60,000 रुपयांपर्यंत वार्षिक वजावट सहज क्लेम करू शकतात.
भाड्याच्या घरात राहणाऱ्या परंतु एचआरएचा लाभ न मिळणाऱ्या करदात्यांसाठी हा नियम अत्यंत फायदेशीर आहे. या सवलतीचा तांत्रिक लाभ घेण्यासाठी करदात्याकडे स्वतःच्या किंवा कुटुंबाच्या नावावर त्या शहरात घर नसणे बंधनकारक आहे. आयटीआर (ITR) फाईल करण्यापूर्वी ऑनलाइन पोर्टलवर जाऊन Form 10BA सादर करून या कर डिडक्शनचा क्लेम थेट करता येतो.
देशातील मोठ्या संख्येने लोक नोकरी किंवा व्यवसायाच्या संदर्भात घरापासून दूर भाड्याने जगतात. जेव्हा बचत कराचा विचार केला जातो तेव्हा सामान्यत: असे मानले जाते की घर भाड्यावरील कर सवलत केवळ त्यांनाच मिळू शकते ज्यांच्या पगारामध्ये हाऊस रेंट अलाउंस (HRA) समाविष्ट आहे. यामुळे अनेक स्वयंरोजगार करणारे आणि असे पगारदार कर्मचारी या सुविधेचा लाभ घेऊ शकत नाहीत. परंतु प्राप्तिकराचा एक नियम देखील आहे जो एचआरए नसलेल्या भाडेकरूंनाही दरवर्षी हजारो रुपये करात बचत करण्याची संधी देतो.
कलम 134 च्या विशेष तरतुदी
आयकर कायद्यांतर्गत कलम 134 ची विशेष तरतूद आहे. हा विभाग खास भाड्याच्या घरात राहणाऱ्यांसाठी तयार करण्यात आला आहे, परंतु त्यांना नियोक्त्याकडून कोणताही एचआरए मिळत नाही. या नियमाचा फायदा देशातील नोकरदार लोकांबरोबरच स्वयंरोजगार करणारे किंवा व्यवसाय करणारे लोकही घेऊ शकतात.
या अटी पूर्ण झाल्यासच करसवलतीचा लाभ मिळेल
या कर सवलतीचा लाभ घेण्यासाठी सरकारने काही अत्यंत महत्त्वाच्या आणि स्पष्ट अटी ठेवल्या आहेत, ज्या पूर्ण करणे अनिवार्य आहे. पहिली अट अशी आहे की आर्थिक वर्षात आपल्याला आपल्या नियोक्ताकडून कोणत्याही प्रकारचे एचआरए प्राप्त झाले नाही. दुसरे म्हणजे, त्या शहरात तुमच्या, तुमच्या जोडीदाराच्या, तुमच्या अल्पवयीन मुलाच्या किंवा तुमच्या हिंदू अविभक्त कुटुंबाच्या (HUF) नावावर कोणतीही निवासी मालमत्ता असू नये.
एका वर्षात तुम्ही किती बचत कराल?
कलम 134 अंतर्गत उपलब्ध असलेल्या सवलतीवर कमाल मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे. वजावटीची गणना तीन मापदंडांच्या आधारे केली जाते आणि यापैकी जी रक्कम सर्वात कमी असेल, तीच कर सवलतीसाठी वैध असेल.
पहिली अट : तुमच्या वतीने दिलेले एकूण भाडे, ज्यापैकी तुमच्या एकूण उत्पन्नाच्या 10 टक्के रक्कम वजा केली जाते.
दुसरी स्थिती: दरमहा 5,000 रुपयांची निश्चित मर्यादा, जी वार्षिक आधारावर जास्तीत जास्त 60,000 रुपये आहे.
तिसरे स्थान: करदात्यांच्या एकूण वार्षिक उत्पन्नाच्या 25 टक्के
या तीन पर्यायांचा हिशोब केल्यानंतर कमीत कमी बाहेर येणारी रक्कम तुमच्या टॅक्स रिटर्नमध्ये वजावट म्हणून क्लेम केली जाऊ शकते.
दावा करण्यापूर्वी ही कागदपत्रे ठेवा
कर विभागाच्या नियमांनुसार, ही सूट मिळविण्यासाठी आयकर नियमांनुसार फॉर्म 31 मध्ये विहित घोषणापत्र दाखल करणे बंधनकारक आहे. यासह, करदात्यांकडे घरमालकाकडून भाड्याच्या पावत्या, वैध भाडे करार आणि बँक हस्तांतरणाचे डिजिटल प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे. जर तुमचे वार्षिक भाडे 1 लाखापेक्षा जास्त असेल तर इन्कम टॅक्स रिटर्न भरताना घरमालकाचा पॅन नंबर देणे बंधनकारक आहे.
