REITs म्हणजे काय? जमीन न खरेदी करता रिअल इस्टेटमध्ये गुंतवणूक करण्याची सुवर्णसंधी

भारतात मागील काही वर्षांपासून REITs बाजार वेगाने विस्तारत आहे. यात गुंतवणूकदारांचे पैसे मोठ्या मॉल्स, आयटी पार्क्स आणि ऑफिस स्पेसमध्ये लावले जातात. त्यातून मिळणारे भाडे लाभांश किंवा डिव्हिडंडच्या स्वरूपात गुंतवणूकदारांना परत मिळते. रिअल इस्टेटमध्ये सुरक्षित आणि नियमित उत्पन्नाचा स्रोत शोधणाऱ्यांसाठी REITs हा एक उत्तम पर्याय ठरत आहे.

बऱ्याचदा लोकांना असे वाटते की रिअल इस्टेटमधून पैसे कमविण्यासाठी जमीन, दुकान किंवा फ्लॅट खरेदी करणे आवश्यक आहे. पण आजच्या युगात ही विचारसरणी कालबाह्य झाली आहे. जमीन आणि घराच्या किंमती नेहमीच वाढत असतात, परंतु आता त्यात गुंतवणूक करण्याचा मार्ग पूर्णपणे बदलला आहे.

आजची नवीन पिढी प्रचंड बजेट आणि मालमत्तेचे व्यवस्थापन करण्याच्या डोकेदुखीऐवजी असे पर्याय शोधत आहे जिथे कमी पैसे गुंतवता येतील आणि जेव्हा वाटेल तेव्हा पैसे काढता येतील. म्हणूनच रिअल इस्टेट इन्व्हेस्टमेंट ट्रस्ट (REIT) आजच्या गुंतवणूकदारांची पहिली पसंती बनत आहे. आता प्रश्न असा आहे की REIT म्हणजे काय आणि लोक त्यांना भौतिक मालमत्तेपेक्षा चांगले का मानू लागले आहेत. चला ते समजून घेऊया.

REIT म्हणजे काय?

REIT अशा कंपन्या आहेत ज्या कार्यालये, मॉल्स आणि व्यावसायिक इमारती यासारख्या मालमत्ता मिळविण्यात गुंतवणूक करतात. सोप्या भाषेत सांगायचे तर या माध्यमातून लोक स्वत: फ्लॅट किंवा जमीन न खरेदी करता रिअल इस्टेटमधून मिळणाऱ्या कमाईचा फायदा घेऊ शकतात. यामध्ये गुंतवणूकदारांना प्रॉपर्टी खरेदी किंवा मॅनेज करण्याचा त्रास होत नाही.

REIT विरुद्ध भौतिक मालमत्ता: कोण पैज लावत आहे?

जर तुम्ही स्वतःची जमीन किंवा फ्लॅट खरेदी केला तर सर्वात मोठी समस्या म्हणजे ‘लिक्विडिटी’. म्हणजेच, जर तुम्हाला आज पैशांची गरज असेल तर तुम्ही तुमची जमीन एका रात्रीत विकू शकत नाही. त्यासाठी काही महिने लागतात. परंतु REIT च्या बाबतीत असे नाही. ते स्टॉक एक्सचेंजमध्ये सूचीबद्ध आहेत, जे आपण इच्छित तेव्हा विकू शकता आणि मोबाइल अॅपवरून आपले पैसे काढू शकता.

शिवाय, भौतिक मालमत्तेत, आपले सर्व पैसे एकाच ठिकाणी अडकलेले असतात. त्याच वेळी, REIT मध्ये, आपला पैसा वेगवेगळ्या शहरांमध्ये आणि वेगवेगळ्या प्रकारच्या इमारतींमध्ये पसरलेला असतो. यालाच ‘डायव्हर्सिफिकेशन’ म्हणतात. जरी एका शहरात कार्यालय रिकामे असले तरी दुसऱ्या शहरातील मालमत्तेतून येणारे भाडे तुमचा परतावा स्थिर ठेवतो.

छोट्या गुंतवणूकदारांसाठी आरईआयटी विशेष का आहेत?

प्रत्येक व्यक्ती कोट्यवधी रुपयांची गुंतवणूक करून मालमत्ता खरेदी करू शकत नाही. अशा परिस्थितीत, REIT लहान गुंतवणूकदारांसाठी एक मोठी संधी म्हणून उदयास आली आहे. आपण थोड्या रकमेसह देखील प्रारंभ करू शकता. म्हणजेच, एखाद्याकडे मोठी मालमत्ता खरेदी करण्यासाठी बजेट नसेल तरीही तो रिअल इस्टेट क्षेत्रात गुंतवणूक करू शकतो.

3 टक्के शुल्क आणि तणावमुक्त गुंतवणूकीचे सूत्र

प्रॉपर्टी खरेदी करणे, त्याची कागदपत्रे काढणे आणि दर महिन्याला भाडेकरूंकडून भाडे वसूल करणे हे सोपे काम नाही. REIT मध्ये, हे सर्व काम जागतिक मालमत्ता व्यवस्थापकांद्वारे केले जाते. यासाठी ते सुमारे 3 टक्के व्यवस्थापन शुल्क आणि 1 टक्के ऑपरेशनल फी आकारतात. हे शुल्क थोडे जास्त वाटू शकते, परंतु त्या बदल्यात ते मोठ्या प्रमाणात विक्रेते, भाडेकरू आणि दलालांशी वाटाघाटी करतात, ज्यामुळे तुमचा नफा वाढतो. आपल्याला फक्त घरी बसून आपल्या गुंतवणूकीची वाढ पाहायची आहे.

भारतातील आरईआयटीसाठी वाढती बाजारपेठ

भारतात REIT 2019 मध्ये सुरू करण्यात आले होते. गेल्या 5 वर्षांत, विशेषत: कोविडच्या कठीण काळानंतर, या क्षेत्राने प्रचंड सामर्थ्य दाखवले आहे.

वाढीचे मीटर: 2019 मध्ये, केवळ 6,000 युनिट धारक होते, जे आज 4 लाखांहून अधिक झाले आहेत.

रिटर्न स्टोरी: गेल्या 5 वर्षांत गुंतवणूकदारांना सुमारे 30,000 कोटी रुपयांचा लाभांश वितरित करण्यात आला आहे.

एयूएम आणि मार्केट कॅप: आज, भारतातील आरईआयटी सुमारे 2.5 लाख कोटी रुपयांच्या मालमत्तेचे व्यवस्थापन करीत आहेत आणि त्यांचे मार्केट कॅप 1.65 लाख कोटी रुपयांवर पोहोचले आहे.

अमेरिका आणि जपानपेक्षा भारताकडे मोठी संधी

जगभरातील सूचीबद्ध रिअल इस्टेटमध्ये REIT चा वाटा 57% आहे, तर भारतात तो सध्या 20 टक्क्यांच्या जवळपास आहे. अमेरिकेत 225 आणिजपानमध्ये 58 REIT सूचीबद्ध आहेत, तर भारतात केवळ 5 आहेत. तज्ज्ञांचा असा विश्वास आहे की, पुढील 5 वर्षांत भारतातील सूचीबद्ध REIT ची संख्या दोन अंकी होईल. —————-