AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

खेळांसेाबतच शिक्षणाची सवय वाढवेल मुलांमध्ये ‘अक्षर-ध्वनीचे’ ज्ञान; शारीरीक हालचाल असणारे शिक्षण अधिक प्रेरणादायी!

जी लहान मुल शिकतांना हालचाली करतात त्यांच्यात ‘अक्षर आणि ध्वनी’ ओळखण्याची क्षमता विलक्षण असते, असे अलीकडेच झालेल्या एका संशोधक अभ्यासातून समोर आले आहे. अर्थात चुळबुळ करत शिक्षण घेणार्या मुलांमध्ये बर्यापैकी या क्षमतांचा विकास झाल्याचे संशोधनात आढळून आले आहे.

खेळांसेाबतच शिक्षणाची सवय वाढवेल मुलांमध्ये ‘अक्षर-ध्वनीचे’ ज्ञान; शारीरीक हालचाल असणारे शिक्षण अधिक प्रेरणादायी!
महादेव कांबळे
महादेव कांबळे | Updated on: Jun 14, 2022 | 8:58 PM
Share

नवी दिल्लीः डेन्मार्कच्या नॅशनल सेंटर फॉर रीडिंग यांनी कोपनहेगन भागातील 10 विवीध शाळांमध्ये शिक्षण घेणार्या विविध वर्गांच्या विद्यार्थ्यांच्या आकलन क्षमतांचा (Of comprehension abilities) अभ्यास करण्याच्या उद्देशाने संशोधन करण्यात आले. त्यांना कोपनहेगन विद्यापीठाच्या पेाषण, व्यायाम आणि क्रिडा विभागाचे सहकार्य लाभले या संशोधनातून असे निदर्शनास आले की, वाचन हे एक जटिल आणि निर्णायक कौशल्य (Critical skills) आहे. विद्यार्थी दशेतील तरुणांच्या क्षमतेवर, सामाजिक आणि जीवनावर परिणाम करते. त्यामुळे बालवयातच वाचन कौशल्य विकसित करणे गरजेचे आहे. परिणामी या संयुक्त संशोधक अभ्यासातून निघालेला निष्कर्ष एज्युकेशनल सायकॉलॉजी रिव्ह्यू या जर्नलमध्ये नुकताच प्रकाशित झाला आहे. यात, कोपेन हेगन विद्यापीठ आणि डेन्मार्कच्या नॅशनल सेंटर फॉर रीडिंगमधील संशोधकांच्या एका चमूने संपूर्ण शरीराचे शिक्षण, ज्याला मूर्त शिक्षण (Tangible learning) म्हणून ओळखले जाते, अशा मुलांच्या शब्द ऐकून आणि लिहून शिकण्याच्या क्षमतेवर सकारात्मक परिणाम होतो का यावर लक्ष केंद्रित केले आहे.

अक्षरांचे ध्वनी महत्वाचे

संशोधकांनी सांगीतले की, “आमच्या संशोधनातून असे दिसून आले की ज्या मुलांनी अक्षरांचा आवाज तयार करण्यासाठी त्यांच्या संपूर्ण शरीराचा वापर केला, ते पारंपारिक शिक्षण घेतलेल्या मुलांपेक्षा अक्षरांच्या आवाजात दुप्पट प्रवीण झाले आहेत,” असे UCPH च्या पोषण विभागाचे पीएचडी विद्यार्थी लिन डॅम्सगार्ड म्हणतात. “डॅनिशमध्ये अनेक कठीण अक्षरांचे ध्वनी आहेत आणि हे ध्वनी विशेषतः महत्वाचे आहेत कारण एकदा मुलांना त्यात तरबेज केले की, ते चांगले वाचक होतील. अर्थात व्यायाम आणि खेळ या पेक्षाही मुल वाचनात प्राविण्य मिळवू शकतात यात शंका नाही.

तीन गटात केले संशोधन

या संशोधन प्रकल्पाअंतर्गत 5 – 6 वर्षे वयाच्या 149 मुलांचा समावेश होता, ज्यांची नुकतीच शाळा सुरू झाली होती. अशा विद्यार्थ्यांना तीन गटांमध्ये विभागले गेले होते. पहिला गटातील विद्यार्थी उभा राहिला आणि अक्षरांचा आवाज तयार करण्यासाठी त्यांचे संपूर्ण शरीर वापरले. दुसरा बसलेला गट जो त्यांच्या हातांनी अक्षराचा आवाज करतो आणि तिसरा म्हणजे नियंत्रण गट ज्याला पारंपारिक, बसलेल्या सूचना मिळाल्या ज्या दरम्यान त्यांनी हाताने पत्रे लिहिली. या अभ्यासात असेही दिसून आले की, जे विद्यार्थी बसलेले असतांना हाताच्या हालचालींसह कठीण अक्षराच्या आवाजाला प्राधान्य देतात त्यांच्या प्रवीणते मध्ये नियंत्रण गटापेक्षा जास्त वाढ होते. UCPH च्या पोषण, व्यायाम आणि क्रीडा विभागाचे सहयोगी प्राध्यापक जेकब विनेके यांनी या अभ्यासाअंती सांगीतले की, मुलांना शारीरिक हालचालींचा समावेश असलेल्या शिकवण्याच्या पद्धतींमुळे अधिक प्रेरणा मिळते.

Follow Us
500 कोटींच्या ऑडिओ क्लिपची चौकशी होणार नाही, कारण त्यामध्ये भाजपचे...
Manoj Jarange : 500 कोटींच्या ऑडिओ क्लिपची चौकशी होणार नाही, कारण त्यामध्ये भाजपचे लोक... जरांगे पाटील स्पष्टच बोलले
मेट्रो स्थानकांची नावे बदलणार? मुंबई, पुणे, नागपूरसाठी बैठकीत...
मेट्रो स्थानकांची नावे बदलणार? मुंबई, पुणे, नागपूरसाठी मुख्यमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखाली विशेष समिती गठीत!
भररस्त्यात दुचाकी पेटवली अन् रस्त्यावरच... मद्यधुंध तरुणाचा धक्कादायक
भररस्त्यात दुचाकी पेटवली अन् रस्त्यावरच... मद्यधुंध तरुणाचा धक्कादायक प्रकार
सोलापुरात ऊस दराचा तिढा कायम! जयकुमार गोरेंसोबतची बैठक निष्फळ, आता...
सोलापुरात ऊस दराचा तिढा कायम! जयकुमार गोरेंसोबतची बैठक निष्फळ, कारखानदारांनी मागितली 2 दिवसांची मुदत
दाऊद इब्राहिमच्या जुन्या वास्तव्यावर हातोडा! भेंडी बाजारातील इमारत...
दाऊद इब्राहिमच्या जुन्या वास्तव्यावर हातोडा! भेंडी बाजारातील मुसाफिरखाना इमारतीवर पालिकेची मोठी कारवाई
शायना एनसी यांच्यावर शाईफेक करणाऱ्याला 1 लाखांचे बक्षीस! रूपम घुगे...
शायना एनसी यांच्यावर शाईफेक करणाऱ्याला 1 लाखांचे बक्षीस! रूपम घुगे यांची मोठी घोषणा
शायना एनसी यांनी बाळासाहेबांचा फोटोही फाडला, ठाकरेंची शिवसेना आक्रमक..
Shivsena : शायना एनसी यांनी बाळासाहेबांचा फोटोही फाडला, ठाकरेंची शिवसेना आक्रमक; पुस्तकात नेमकं काय लिहिलंय?
चार तास वाहतूक कोंडीत रुग्णवाहिका अडकली; दीड वर्षांच्या मुलाचं जीवन
Raigad : चार तास वाहतूक कोंडीत रुग्णवाहिका अडकली; दीड वर्षांच्या मुलाचं जीवन संपलं, रायगडमधील घटनेने हळहळ
फायनान्स कंपन्यांची खुलेआम गुंडागर्दी; 22 हजारांचा हफ्ता चुकला अन्....
Latur : फायनान्स कंपन्यांची खुलेआम गुंडागर्दी; 22 हजारांचा हफ्ता चुकला, वसुलीसाठी शेतकऱ्याला शिवीगाळ
सातारा जिल्हा बँकेत भाजपला बाजूला सारत राष्ट्रवादी-शिंदेसेनेची सत्ता!
Satara Bank Election : सातारा जिल्हा बँकेत भाजपला बाजूला सारत राष्ट्रवादी-शिंदेसेनेची सत्ता!