
Holi Song: 4 मार्च रोजी होळी हा सण देशभर मोठ्या उत्साहात साजरा केला जाणार आहे. होळी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीचे नाते अनेक दशकांपासून घट्ट आहे. या सणावर आधारित असंख्य गाणी रुपेरी पडद्यावर झळकली असून आजही ती प्रेक्षकांच्या मनात ताजी आहेत.
1950 नंतर हिंदी चित्रपटांमध्ये होळीच्या गाण्यांना भक्तिरंग चढलेला दिसतो. 1950 साली प्रदर्शित झालेल्या ‘जोगन’ या चित्रपटात गीता दत्त यांनी गायलेले ‘डारो रे रंग डारो रे रसिया’ हे गाणे विशेष गाजले. त्यानंतर 1957 मधील ‘Mother India’ या क्लासिक चित्रपटात शमशाद बेगम आणि लता मंगेशकर यांनी गायलेले ‘होली आई रे कन्हाई’ हे गाणेही प्रचंड लोकप्रिय ठरले. ही गाणी आजही होळीच्या सणाला ऐकू येतात.
67 वर्षांपूर्वीचे अजरामर गाणे
मात्र, हिंदी चित्रपटसृष्टीतील सर्वाधिक लोकप्रिय होळीगीतांपैकी एक म्हणजे ‘अरे जा रे हट नटखट’. हे गाणे 1959 साली प्रदर्शित झालेल्या ‘Navrang’ या चित्रपटातील आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन V. Shantaram यांनी केले होते. आशा भोसले आणि महेंद्र कपूर यांच्या आवाजातील हे गाणे आजही रसिकांना थिरकायला भाग पाडते.
या गाण्याचे चित्रीकरण मात्र अत्यंत आव्हानात्मक होते. दिग्दर्शकांना काहीतरी वेगळे करायचे होते. त्यामुळे अभिनेत्री संध्या शांताराम यांना हातीसोबत ताल धरून नृत्य करण्यास सांगण्यात आले. त्या काळात तांत्रिक सुविधा मर्यादित होत्या आणि इनडोअर सेटवर अभिनेत्री आणि हत्तीला एकत्र शूट करणे अत्यंत कठीण होते.
संध्या यांनी हे आव्हान स्वीकारले. मात्र शूटिंगपूर्वी त्यांनी हत्तीशी मैत्री केली. त्या त्याला स्वतःच्या हाताने खाऊ घालत, पाणी पाजत आणि बराच वेळ त्याच्यासोबत घालवत. प्राण्यांशी सुसंवाद साधण्यासाठी विश्वास आणि जवळीक आवश्यक असते हे त्यांना ठाऊक होते. त्यामुळे शूटिंगच्या दिवशी त्यांनी कोणतीही भीती न बाळगता हत्तीसमवेत उत्तमरीत्या नृत्य सादर केले.
दुहेरी भूमिका
या गाण्याची आणखी एक खासियत म्हणजे त्यात कोणताही पुरुष मुख्य कलाकार नव्हता. स्त्री आणि पुरुष अशी दोन्ही पात्रे संध्या यांनीच साकारली होती. अर्धी स्त्री आणि अर्धा पुरुष अशा वेषात त्यांनी शास्त्रीय नृत्याचे मोहक सादरीकरण केले. एकाच मंचावर दोन व्यक्तिरेखा जिवंत करत, त्यात हत्तीसोबतचा नृत्यप्रयोग साकारत त्यांनी हे गाणे आणि चित्रपट दोन्ही अजरामर केले.