बॉलिवूडमध्ये आयटम साँगची सुरुवात कधी झाली? एका मराठमोळ्या अभिनेत्रीने बदलले संपूर्ण चित्र

ऊ अंटावा, सामी, मुन्नी बदनाम, शीला की जवानी, लैला मैं लैला, दाबिड़ी दबीड़ी, शरारत… ही काही अशी गाणी आहेत ज्यांचा चित्रपटातील कथेशी काहीही संबंध नव्हता, पण ते चित्रपटात एका महत्त्वाच्या टप्प्यावर जोडले गेले आणि मोठ्या पडद्यावर प्रदर्शित झाल्यावर सर्वांच्या ओठावर आले. आज चित्रपटाचा सर्वात महत्त्वाचा मसाला बनलेल्या या स्पेशल गाण्यांची सुरुवात कुठून झाली? चित्रपटांमधील आयटम साँगचा हा ट्रेंड आणणारे लोक कोण होते आणि हे स्पेशल आटम नंबर्स म्हणून का ओळखले गेले? शेवटी हा शब्द कुठून आला? चला जाणून घेऊया…

बॉलिवूडची पहिली सोलो परफॉर्मर कोण होती?

बॉलिवूडच्या सुरुवातीच्या काळाबद्दल बोलायचे झाले तर सर्वात आधी अजूरीचे नाव येते. त्यांचे नाव एना मॅरी गेजेलर होते. १९३० च्या दशकात त्यांनी हिंदी सिनेमात स्टँडअलोन डान्स नंबर म्हणजेच सोलो डान्स परफॉर्मन्सची सुरुवात केली. एना मॅरी गेजेलर यांना मॅडम अजूरी या नावानेही ओळखले जाते. त्यांनी अनेक भारतीय, पाकिस्तानी आणि बंगाली चित्रपटांत काम केले. त्यांच्या व्हिडीओंचे तर कोणतेही रेकॉर्ड सापडत नाहीत, पण सोलो डान्सची सुरुवात करणाऱ्यांमध्ये त्यांचे नाव नक्कीच येते.

अजूरीनंतर आल्या कुकू मोरे आणि हेलेन

अजूरीनंतर १९४० आणि ५० च्या दशकात कुकू मोरे बॉलिवूडची पहिली मोठी कॅबरे डान्सर बनली. त्यांना हिंदी सिनेमात डान्स नंबर संस्कृतीची सुरुवात करणारी कलाकार मानले जाते. डान्समध्ये त्या इतक्या लवचिक होत्या की त्यांना रबर गर्ल म्हटले जायचे. कुकूच होत्या ज्यांनी हेलेनसाठी बॉलिवूडचा रस्ता मोकळा करण्यात मदत केली. त्या हेलेनच्या मार्गदर्शकही होत्या. कुकू मोरे यांच्या प्रसिद्ध गाण्यांमध्ये बरसात चित्रपटातील ‘पतली कमर है’ आणि चलती का नाम गाड़ीचे ‘हम तुम्हारे हैं जरा’ यांचा समावेश आहे. तर पुढे जाऊन हेलेनने ‘मेरा नाम चिन चिन चू’, ‘पिया तू अब तो आजा’, ‘महबूबा महबूबा’ सारखी लोकप्रिय गाणी सादर केली.

आइटम नंबर हा शब्द कधी आला?

चित्रपटांत स्पेशल नंबर्सची सुरुवात झाली होती, पण ‘आइटम नंबर’ असा शब्द आला नव्हता. या शब्दाचा वापर १९९९ मध्ये आलेल्या शूल या चित्रपटातील एका गाण्यासाठी झाला. हे गाणे होते ‘मैं आई हूं यूपी बिहार लूटने’. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार ही पहिली वेळ होती जेव्हा कोणत्याही गाण्याला थेट ‘आइटम नंबर’ म्हटले गेले होते.