मॉडर्न कार्सची दुरुस्ती पूर्वीपेक्षा इतकी महाग का झाली आहे?

आजच्या कार पूर्णपणे वेगळ्या आहेत. भारतात विकल्या जाणाऱ्या अनेक नवीन कार्समध्ये कॅमेरे, पार्किंग सेन्सर्स, मोठ्या टचस्क्रीन्स, एलईडी लाईट्स आणि ड्रायव्हर-असिस्टन्स फीचर्स दिले जातात. यामुळे वाहन चालवणे अधिक सुरक्षित आणि सोयीचे होते. मात्र, या तंत्रज्ञानाचा परिणाम कार शोरूममधून बाहेर पडल्यानंतर तिच्या देखभाल खर्चावरही होतो. अनेक भारतीय कुटुंबांसाठी घरानंतर कार ही सर्वात मोठ्या खरेदींपैकी एक असते, त्यामुळे हे खर्च का वाढतात हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.

कोणती आधुनिक कार फीचर्स सर्वात मोठी दुरुस्तीची बिले निर्माण करतात?

रडार सेन्सर्स, फ्रंट कॅमेरे, एलईडी हेडलॅम्प्स आणि टचस्क्रीन्स ही अशी फीचर्स आहेत ज्यामुळे दुरुस्तीचा खर्च सर्वाधिक वाढतो. यामागील मुख्य कारण म्हणजे त्यांची बसवण्याची जागा. वाहन उत्पादक हे घटक बंपरच्या मागे, मिरर्समध्ये किंवा विंडस्क्रीनमध्ये बसवतात, जे भाग दैनंदिन वापरात सर्वाधिक नुकसानग्रस्त होण्याची शक्यता असते.

ही फीचर्स झपाट्याने लोकप्रिय होत आहेत. ADAS (Advanced Driver Assistance Systems) असलेल्या वाहनांची संख्या वाढत आहे. ब्रेकिंग, लेन-कीपिंग आणि ब्लाइंड-स्पॉट मॉनिटरिंगसारख्या सुविधा आता अधिक वाहनांमध्ये उपलब्ध होत आहेत.

आधुनिक आणि जुन्या कार भागांमधील फरक

भाग

जुनी कार

आधुनिक कार

फ्रंट बंपर

साधा प्लास्टिक बंपर

पार्किंग सेन्सर किंवा रडारसह बंपर

विंडस्क्रीन

साधी काच

कॅमेरासह काच, ज्याला पुन्हा कॅलिब्रेशन करावे लागू शकते

हेडलॅम्प्स

हॅलोजन बल्ब, सहज बदलता येणारा

सीलबंद एलईडी युनिट, पूर्ण युनिट बदलावे लागू शकते

साइड मिरर

काच आणि कव्हर

इंडिकेटर, कॅमेरा किंवा ब्लाइंड-स्पॉट सेन्सरसह

डॅशबोर्ड

साधी म्युझिक सिस्टीम

अनेक फंक्शन्सशी जोडलेली मोठी टचस्क्रीन

छोट्या अपघातांमुळेही आज दुरुस्तीचा खर्च इतका वाढतो का?

होय. आधुनिक कार्समध्ये सेन्सर्स, कॅमेरे, इलेक्ट्रॉनिक कंट्रोल्स, सुरक्षा प्रणाली आणि हलक्या पण जटिल सामग्रींचा वापर केला जातो. त्यामुळे अगदी कमी वेगाने झालेल्या धडकेतही अनेक घटक प्रभावित होऊ शकतात.

दुरुस्तीनंतर सेन्सर्स आणि कॅमेऱ्यांचे पुन्हा कॅलिब्रेशन करावे लागते. त्यामुळे जरी नुकसान लहान वाटले तरी प्रत्यक्ष दुरुस्तीचा खर्च मोठ्या प्रमाणात वाढू शकतो. भारतातही अशीच परिस्थिती आहे. सेन्सर किंवा कॅमेऱ्यांची तपासणी आणि कॅलिब्रेशन आवश्यक असल्यास किरकोळ नुकसानही महाग ठरू शकते. शिवाय सर्व गॅरेजमध्ये आवश्यक उपकरणे उपलब्ध नसल्यामुळे दुरुस्तीस अधिक वेळ लागू शकतो.

महागड्या आधुनिक कार दुरुस्तीचा आर्थिक परिणाम कॉम्प्रिहेन्सिव्ह कार इन्शुरन्स कसा कमी करू शकतो?

कॉम्प्रिहेन्सिव्ह कार इन्शुरन्स महागड्या आधुनिक कार दुरुस्तीचा आर्थिक भार कमी करण्यास मदत करू शकतो. अनिवार्य थर्ड पार्टी कार इन्शुरन्स केवळ इतरांना झालेल्या नुकसानीचे संरक्षण देते, तर कॉम्प्रिहेन्सिव्ह कव्हरमध्ये चोरी, स्वतःच्या वाहनाचे नुकसान आणि तृतीय पक्षाला झालेल्या नुकसानीचे संरक्षण समाविष्ट असू शकते.

सेन्सर्स, कॅमेरे आणि इतर प्रगत तंत्रज्ञान असलेल्या कार्ससाठी, अपघातामुळे होणाऱ्या दुरुस्ती खर्चाचा भार कमी करण्यात हे कव्हर उपयुक्त ठरू शकते, अर्थात पॉलिसीच्या अटी व शर्तींनुसार.

अनेक विमा कंपन्या नेटवर्क गॅरेजमध्ये कॅशलेस दुरुस्तीची सुविधा देखील देतात. याशिवाय झिरो डेप्रिसिएशन कव्हर, इंजिन प्रोटेक्शन कव्हर आणि रोडसाइड असिस्टन्स यांसारखे अॅड-ऑन्सही उपलब्ध असतात.

सॉफ्टवेअर अपडेट्स आणि तंत्रज्ञानातील बिघाड नवीन खर्च निर्माण करत आहेत का?

होय. जुन्या कार्समध्ये नसलेले अनेक नवीन खर्च आता आधुनिक कार मालकांना सहन करावे लागू शकतात. इंजिन, गिअरबॉक्स, स्क्रीन आणि सुरक्षा प्रणाली मोठ्या प्रमाणावर सॉफ्टवेअरवर अवलंबून असतात.

टचस्क्रीन फ्रीझ होणे, ड्रायव्हर इन्फॉर्मेशन सिस्टम नीट काम न करणे किंवा स्मार्ट की प्रतिसाद देणे बंद करणे यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. वॉरंटी कालावधीत उत्पादक अशा समस्या हाताळू शकतात, परंतु वॉरंटी संपल्यानंतर दुरुस्ती किंवा बदलाचा खर्च मालकाला करावा लागू शकतो. वाढत्या स्पेअर पार्ट किमती कार मालकीचा खरा खर्च कसा बदलत आहेत?

स्पेअर पार्ट्सच्या वाढत्या किमतींमुळे कारची एकूण मालकी अधिक खर्चिक होत आहे. पूर्वी मेकॅनिक डेंट काढून किंवा वायरिंग दुरुस्त करून प्रश्न सोडवत असे. परंतु आता अनेक भाग सीलबंद युनिट्समध्ये येतात. त्यामधील एखादा छोटा घटक खराब झाला तरी संपूर्ण युनिट बदलावे लागू शकते. काही इलेक्ट्रॉनिक पार्ट्स आयात केलेले असल्यामुळे त्यांची किंमत जास्त असू शकते आणि उपलब्धतेस अधिक वेळ लागू शकतो. त्यामुळे कार काही दिवस कार्यशाळेत राहू शकते.

दुरुस्ती खर्च वाढत असताना वाहनाचे मूल्य अधिक महत्त्वाचे का ठरते?

दुरुस्ती खर्च वाढत असताना वाहनाचे मूल्य अधिक महत्त्वाचे ठरते कारण मोठ्या क्लेममध्ये विमा कंपनी किती रक्कम देते हे त्यावर अवलंबून असते. कार इन्शुरन्समध्ये या मूल्याला IDV (Insured Declared Value) म्हटले जाते. हे साधारणपणे वाहनाच्या सध्याच्या बाजारमूल्यावर आधारित असते. दुरुस्तीचा खर्च वाढत असताना दुसरीकडे IDV दरवर्षी कमी होत जाते. त्यामुळे जुनी कार आणि महागडे सेन्सर्स असलेल्या वाहनांमध्ये, दुरुस्तीचा खर्च IDV च्या मोठ्या भागापर्यंत पोहोचू शकतो.

IDV इन कार इन्शुरन्स समजून घेतल्यास वाहनमालकांना प्रत्येक नूतनीकरणावेळी त्यांच्या वाहनाच्या वास्तविक मूल्यास अनुरूप IDV निवडण्यास मदत होऊ शकते. खूप कमी IDV निवडल्यास प्रीमियम कमी होऊ शकतो, परंतु चोरी किंवा मोठ्या नुकसानीच्या वेळी मिळणारी रक्कमही कमी होऊ शकते. वाढत्या देखभाल आणि दुरुस्ती खर्चासाठी कार मालकांनी कशी तयारी करावी?

कार मालकांनी दुरुस्तीची बिले आल्यावर नव्हे तर आधीपासूनच नियोजन करणे आवश्यक आहे.

1. खरेदीपूर्वी स्पेअर पार्ट्सच्या किमती जाणून घ्या.

2. नियमित वापरातील फीचर्ससाठीच अतिरिक्त पैसे द्या.

3. सर्व्हिस शेड्यूलचे पालन करा.

4. सर्व सेवा आणि दुरुस्तीची नोंद ठेवा.

5. प्रत्येक नूतनीकरणावेळी इन्शुरन्स पॉलिसी तपासा.

6. वॉरंटीमध्ये काय समाविष्ट आहे हे समजून घ्या.

7. सावध ड्रायव्हिंग आणि पार्किंगद्वारे टाळता येणारे नुकसान टाळा.

आधुनिक कार्स वाढलेल्या खर्चानंतरही योग्य गुंतवणूक आहेत का?

अनेक खरेदीदारांसाठी उत्तर अजूनही “होय” असेच आहे. एअरबॅग्स, कॅमेरे, सेन्सर्स आणि प्रगत ब्रेकिंग सिस्टीम्स यांसारखी फीचर्स सुरक्षितता आणि सोय वाढवतात. मात्र, या फायद्यांसोबत जास्त दुरुस्ती आणि देखभाल खर्च येतो हे समजून घेणे तितकेच महत्त्वाचे आहे.

महत्त्वाचे म्हणजे केवळ शोरूम किंमत पाहू नये. त्यानंतर दुरुस्ती, सर्व्हिसिंग, सॉफ्टवेअर समस्या, कार इन्शुरन्स आणि डेप्रिसिएशन यांसारखे खर्च वर्षानुवर्षे येत राहतात. योग्य नियोजन करणारे, गरजेनुसार फीचर्स निवडणारे आणि पुरेसे इन्शुरन्स कव्हर ठेवणारे वाहनमालक त्यांच्या कारचा आनंद अधिक निर्धास्तपणे घेऊ शकतात.