कोलेस्टेरॉल कधी आणि कसे वाढते? आयुर्वेदातून जाणून घ्या त्याची कारणे आणि त्यावरील उपाय

कोलेस्टेरॉल ही एक अशी समस्या आहे ज्याकडे चुकूनही दुर्लक्षित केल्यास हृदयविकाराचा धोका वाढू शकतो. तर बरीच अशी लोकं आहेत जी ही समस्या ओळखण्यास उशीर करतात. या लेखात उच्च कोलेस्टेरॉलची कारणे आणि त्यावर कोणते घरगुती उपायांचा अवलंब करायचा ते जाणून घेऊयात.

कोलेस्टेरॉल कधी आणि कसे वाढते? आयुर्वेदातून जाणून घ्या त्याची कारणे आणि त्यावरील उपाय
cholesterol
Image Credit source: Tv9
| Edited By: | Updated on: Feb 16, 2026 | 2:46 PM

खाण्यापिण्याच्या चुकूच्या सवयी तसेच बदलते आहार यामुळे आरोग्याचा अनेक समस्या आपल्याला होत असतात. त्यातच सध्या कोलेस्टेरॉल ही समस्या प्रत्येकांना जाणवत आहे. तर कोलेस्टोरॉलची समस्या उद्भवल्यास व्यक्तीला हृद्यविकाराचा झटका येऊ शकतो. पण असे काहीजण आहेत ज्यांना कोलेस्टोरॉल ओळखण्यास उशीर होतो किंवा काहींना समजतच नाही. कारण शरीरात कोलेस्टेरॉल वाढणे ही एक मूक प्रक्रिया आहे. ती हळूहळू वाढते आणि वर्षानुवर्षे शरीरात शांतपणे जमा होते, म्हणून बहुतेक लोकं ही समस्या लवकर ओळखू शकत नाही. जेव्हा आपण अनहेल्दी खातो आणि पितो, जेवणाच्या वेळा चुकवतो तसेच जास्त तळलेले पदार्थ खातो आणि चुकीच्या दैनंदिन दिनचर्या अवलंबतो तेव्हा आपली पचनसंस्था कमकुवत होते. परिणामी, फॅट आणि टाकाऊ पदार्थ जे बाहेर टाकले पाहिजेत ते शरीरात राहतात. रक्तात फिरणारे हे पदार्थ हळूहळू धमन्यांमध्ये जमा होतात. हा थर हळूहळू जाड होतो, ज्यामुळे रक्तप्रवाहात अडथळा येतो. यामुळे शेवटी उच्च कोलेस्टेरॉल, हृदयविकाराचा झटका आणि स्ट्रोक सारख्या समस्या उद्भवतात.

आयुर्वेद ही समस्या केवळ रक्तातील वाढलेल्या फॅटमुळे उद्भवते असे मानत नाही. तर आयुर्वेदानुसार जेव्हा आपली पचनसंस्था कमकुवत होते, तेव्हा अन्न व्यवस्थित पचत नाही आणि शरीरात आम विषारी पदार्थ जमा होऊ लागतात. तर आजच्या लेखात आपण आयुर्वेदानुसार उच्च कोलेस्ट्रॉलची कारणे आणि कोलेस्ट्रॉलपासून आराम मिळविण्यात मदत करणारे उपाय जाणून घेऊयात.

कोलेस्टेरॉल वाढण्याची कारणे कोणती?

आयुर्वेदानुसार कोलेस्ट्रॉल वाढण्याची अनेक कारणे आहेत. मुख्य कारण म्हणजे फॅटचे प्रमाण जास्त असलेले पदार्थ आणि तळलेले पदार्थ खाणे. जास्त तेलकट पदार्थांमुळे हळूहळू धमन्यांवर तेलाचा जाड थर तयार करतात. ताणतणाव आणि कमी शारीरिक हालचाली ही देखील उच्च कोलेस्ट्रॉलची प्रमुख कारणे आहेत. हे घटक खराब कोलेस्ट्रॉल (LDL) वाढवतात आणि रक्तप्रवाह रोखतात.

आयुर्वेद काय सांगते?

आयुर्वेदानुसार कोलेस्टेरॉल हा केवळ रक्ताचा आजार नाही. तो पचनक्रिया बिघडण्याशी आणि शरीरातील राहिलेले विषारी पदार्थ यांच्याशी जोडलेला आहे. जेव्हा आपली पचनसंस्था योग्यरित्या काम करत नाही तेव्हा अन्न योग्यरित्या पचत नाही, ज्यामुळे शरीरात हानिकारक पदार्थ जमा होतात. या हानिकारक पदार्थमुळे अनेक समस्या निर्माण होतात. मात्र जेव्हा पचनक्रिया निरोगी असते, तेव्हा शरीर स्वतःहून गोष्टी संतुलित करण्यास शिकते आणि कोलेस्टेरॉलसारख्या समस्या आपोआप नियंत्रित होतात.

कोलेस्ट्रॉल नियंत्रित करण्यासाठी घरगुती उपाय

कोलेस्टेरॉल कमी करण्यासाठी किंवा नियंत्रित करण्यासाठी लोकं सहसा औषधांवर अवलंबून असतात. मात्र आयुर्वेद असे सांगते की काही घरगुती उपायांनी देखील कोलेस्टेरॉल नियंत्रित करता येते. यासाठी लिंबू, लसूण आणि आले हे तीन घटक सर्वात फायदेशीर आहेत. तुम्हाला एक पाकळी लसूण, अर्धा चमचा किसलेले आले आणि अर्धा चमचा लिंबाचा रस घेऊन त्याचे सेवन करा.

ते असे सेवन करा

तुम्ही या तीन गोष्टी एकत्रित करून घ्या आणि जेवणाच्या 10 मिनिटे आधी सेवन करावे. हा उपाय पचनक्रिया प्रज्वलित करतो आणि धमन्यांमध्ये फॅट जमा होण्यास व कमी करण्यास मदत करतो. यामुळे हळूहळू खराब कोलेस्ट्रॉल किंवा एलडीएल कमी होते.

( डिस्क्लेमर : या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)