Sholay Thakur: अख्खा देश युद्धाच्या खाईत, तरीही इराणला आठवतोय शोलेतील ठाकूर? असं काय घडलं?

अमेरिका आणि इराणमधील तणाव संपण्याची चिन्हे अद्याप दिसत नाहीत. एकीकडे अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आपल्या विजयाचे दावे करत थकत नाहीत, तर दुसरीकडे इराणही माघार घेण्याच्या मनस्थितीत नाही. याच पार्श्वभूमीवर इराणने संयुक्त राष्ट्रसंघावर कराराची टीका केली आहे. भारतातील इराणी दूतावासाने संयुक्त राष्ट्रसंघाला ‘निःशस्त्र’ म्हटले आहे. मात्र आपली बाजू मांडण्यासाठी इराणने जी प्रतिमा निवडली आहे, तिची खूप चर्चा होत आहे.

इराणी दूतावासाने संयुक्त राष्ट्रसंघावर टीका करण्यासाठी बॉलिवूडच्या एका प्रसिद्ध पात्राचा आधार घेतला आहे. हे पात्र म्हणजे ‘शोले’मधील ठाकुर. इराणने ठाकुरच्या प्रतिमेचा मीम म्हणून वापर करून सांगण्याचा प्रयत्न केला आहे की, संयुक्त राष्ट्रसंघ कागदावर कितीही शक्तिशाली दिसत असला तरी वास्तव मात्र वेगळे आहे.

मीममध्ये काय आहे?

इराणी दूतावासाने मंगळवारी हे मीम सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वर शेअर केले. त्यात दोन प्रतिमा आहेत. पहिल्या प्रतिमेवर लिहिले आहे की, “शाळेच्या पुस्तकांनुसार युएन”. त्यात मार्व्हल सुपरहीरो ‘डॉक्टर स्ट्रेंज’ची प्रतिमा आहे, ज्याचे अनेक हात दाखवले आहेत. यातून इराणने सांगण्याचा प्रयत्न केला आहे की, पुस्तकांमध्ये संयुक्त राष्ट्रसंघाला प्रत्येक आघाडीवर काम करणारी शक्तिशाली संस्था म्हणून सादर केले जाते.

दुसऱ्या प्रतिमेवर १९७५ च्या सुपरहिट चित्रपट ‘शोले’मधील पात्र ‘ठाकुर बलदेव सिंह’ची प्रतिमा आहे. चित्रपटात ठाकुरचे दोन्ही हात तोडलेले होते. या प्रतिमेवर लिहिले आहे की, “वास्तवात युएन.” म्हणजे इराणच्या मते ही संस्था हात नसलेल्या ठाकुरसारखी पूर्णपणे असहाय्य आहे.

ही अप्रत्यक्ष टीका?

इराणने हे मीम अशा वेळी शेअर केले आहे, जेव्हा न्यूयॉर्कमध्ये संयुक्त राष्ट्र महासभेचे (UNGA) ८१वे अधिवेशन सुरू आहे. जागतिक संघर्ष थांबवण्यात संयुक्त राष्ट्रसंघ पूर्णपणे असहाय्य दिसत आहे. इराण-अमेरिका तणावादरम्यानही संयुक्त राष्ट्रसंघ वारंवार दोन्ही देशांकडे तणाव कमी करण्याची आणि वाटाघाटी करण्याची अपील करत राहिला, पण जमिनीवर युद्ध थांबवू शकला नाही. अशा स्थितीत इराणी दूतावासाच्या या मीमचा थेट संदेश असा आहे की, जेव्हा मोठे आणि शक्तिशाली देश थेट युद्धात सामील होतात, तेव्हा संयुक्त राष्ट्रसंघाकडे कारवाई करण्याची ताकद राहत नाही आणि तो हात तोडलेल्या ठाकुरसारखा लाचार होऊन बघत राहतो.

UN according to school books UN in reality pic.twitter.com/GQ4gOG8fC0

— Iran in India (@Iran_in_India) September 29, 2026

प्रसिद्ध झाली आहे इराणची मीम डिप्लोमसी

इराणी दूतावास युद्ध सुरू झाल्यापासून सोशल मीडियावर खूप सक्रिय आहेत. वेगवेगळ्या देशांतील इराणी दूतावास अनेकदा अमेरिका आणि त्याच्या मित्रराष्ट्रांवर मीम्सद्वारे टीका करत असतात. याला ‘मीम डिप्लोमसी’ असेही म्हटले जात आहे. म्हणजे मीमचा वापर करून नॅरेटिव्ह तयार करण्याचा प्रयत्न.