अरबपतीचा मुलगा असूनही ओसामा बिन लादेन दहशतवादी कसा बनला? अल-कायद्याची स्थापना कशी केली?

जगातील सर्वात क्रूर दहशतवादी ओसामा बिन लादेन, हे नाव तरी तुम्ही नक्की ऐकलं असेल. 9/11 हल्ल्याचा मास्टरमाइंड असलेल्या ओसामा बिन लादेनला ‘मोस्ट वाँटेड टेररिस्ट’ म्हणून ओळखलं जातं. असं म्हणतात की, जिथपर्यंत आपण कल्पना करु शकतो, त्यापेक्षा कितीतरी पटींनी अधिक धोकादायक होता ओसामा बिन लादेन. चला, आज आपण जगातील सर्वात क्रूर दहशतवाद्याविषयी जाणून घेऊया.

ओसामा बिन लादेनची क्राइम फाइल

लादेनचा जन्म 1957 मध्ये सौदी अरेबियातील जेद्दाह येथे यमनी बांधकाम व्यावसायिक मोहम्मद बिन लादेन यांच्या घरी झाला. मोहम्मद हे सौदीचे तत्कालीन राजा फैसल यांचे जवळचे मित्र होते आणि त्यांचा ‘बिन लादेन ग्रुप’ मक्का-मदीना येथील मशिदींच्या नूतनीकरणाचे कॉन्ट्रॅक्ट घेत असे. लादेनने अभ्यास करत असतानाच धार्मिक कट्टरपंथी लोकांच्या संपर्कात येऊन आतंकवादाकडे वळण घेतलं. याच काळात त्याने 1988 मध्ये अल-कायदा संघटनेची स्थापना केली. 1968 मध्ये वडिलांच्या मृत्यूनंतर फक्त 13व्या वर्षी लादेन आणि त्याच्या भावांना 300 मिलियन डॉलर (सुमारे 19 अब्ज रुपये) इतकी संपत्ती वारसात मिळाली.

ओसामा बिन लादेन दहशतवादी कसा बनला?

लादेन मुस्लिम कट्टरपंथी शेख अब्दुल्लाह आजम यांच्या संपर्कात आला, जे धार्मिक राजकारण शिकवत होते. आजम आपल्या भाषणात नेहमी इस्लामिक राष्ट्रांना परदेशी हस्तक्षेपापासून मुक्त करण्याची आणि इस्लामला त्याच्या मूळ स्वरूपाकडे परत आणण्याची, तसेच न मानणाऱ्यांविरुद्ध जिहाद छेडण्याची गोष्ट करत. त्यांच्या विचारांनी लादेन खूप प्रभावित झाला.

अल-कायदा म्हणजे काय?

1980 च्या दशकात अफगानिस्तानात मुजाहिदीन विद्रोही गटांनी सोव्हिएत युनियन आणि अफगाण सेनेविरुद्ध युद्ध सुरू केलं. त्याआधी 1970 पासूनच लादेन अनेक कट्टरपंथी मुस्लिम गटांशी जोडला गेला होता. अफगानिस्तानच्या या युद्धात लादेन पाकिस्तानच्या पेशावर येऊन पोहोचला आणि अफगाण लढवय्यांना सौदीकडून आर्थिक मदत पुरवण्यास सुरुवात केली. येथे त्याने अरब-अफगाण आणि त्यांच्या कुटुंबियांना मदत देण्यासाठी ‘द बेस’ नावाचा गट तयार केला, ज्याला नंतर अल-कायदा म्हणून ओळखलं गेलं.

अल-कायदा जागतिक संघटना कशी बनली?

1989 मध्ये अफगानिस्तानातून सोव्हिएत संघ काढला गेल्यानंतर लादेन सौदी अरेबियात परतला, जिथे त्याने कुटुंबीयांच्या बांधकाम कंपनीसाठी काम करण्याचा हेतू ठेवला. आपल्या संघटनेची ताकद वाढवण्यासाठी त्याने निधी गोळा करण्यास सुरुवात केली आणि अल-कायदा जागतिक स्तरावर विस्तारला. त्याचे मुख्यालय अफगानिस्तानात होते, तर सदस्य 35 ते 60 देशांमध्ये पसरले होते. बिन लादेन ग्रुपमधील एका कर्मचाऱ्याच्या मते, लादेनला त्याच्या भावांनी आणि सौदी अरेबियाच्या राजघराण्याने हद्दपार केलं होतं.

ओसामा बिन लादेन ‘मोस्ट वाँटेड’ दहशतवादी कसा बनला?

सुदानमध्ये लादेनने परदेशी निधी घेऊन संघटना मजबूत केली आणि दहशतवाद्यांसाठी प्रशिक्षण शिबिरे सुरू केली. त्याचा प्राथमिक उद्देश मुस्लिम देशांतून अमेरिकन लोकांना हाकलणे हा होता.

1993 मध्ये अमेरिकेतील वर्ल्ड ट्रेड सेंटरवर मोठा हल्ला केला. ट्रक बॉम्ब स्फोटात 6 जणांचा मृत्यू झाला आणि शेकडो जण जखमी झाले.

अमेरिकेला लक्ष्य करत 1998 मध्ये अल-कायदाने केनियातील नैरोबी आणि तंजानियातील दार-ए-सालाम येथील अमेरिकी दूतावासांबाहेर बॉम्ब हल्ले केले, ज्यात 224 जणांचा मृत्यू झाला.

1996 मध्ये अमेरिकन दबावामुळे सुदानने लादेनला देशातून हाकललं. तो आपल्या 10 मुलांसह आणि तीन पत्नींसह अफगानिस्तानात पोहोचला. तेथे त्याने अमेरिकी दलांविरुद्ध जिहादचा घोषणा केली.

1998 मध्ये अमेरिकन कोर्टाने दूतावास हल्ल्याच्या आरोपाखाली लादेनला दोषी ठरवले आणि त्याच्या सिरावर 50 लाख डॉलरचा इनाम ठेवला.

ओसामा बिन लादेनचा मृत्यू कसा झाला?

2001 मध्ये अल-कायदाने 11 सप्टेंबरला वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या ट्विन टॉवर्स आणि पेंटागॉनवर हल्ला केला, ज्यात3000 हून अधिक लोक मारले गेले. या हल्ल्यानंतर अमेरिकन सरकारने लादेनला मुख्य दहशतवादी म्हणून घोषित केलं आणि अफगानिस्तानात अनेक मोठे ऑपरेशन चालवले. अखेर 2011 मध्ये अमेरिकेच्या गुप्त ऑपरेशनमध्ये यश मिळालं आणि पाकिस्तानातील अबोटाबाद येथे ओसामा बिन लादेनला ठार मारण्यात आलं.