व्हिस्की-बीअरपेक्षा रमचा तिखट स्वाद नेमका कशामुळे येतो? फक्त ‘त्या’ एका खास घटकामुळे बदल होतो; जाणून घ्या प्रक्रिया

वाइन, बिअर, व्हिस्की किंवा वोडकाप्रमाणेच रम जगभरात अत्यंत लोकप्रिय आहे. विशेषतः हिवाळ्यात त्याची मागणी लक्षणीयरीत्या वाढते. बऱ्याच लोकांना असे वाटते की व्हिस्की किंवा बिअरच्या तुलनेत रमची चव किंचित अधिक तीव्र, गडद आणि उबदार असते. लोकांना अनेकदा वाटते की हे केवळ अल्कोहोलच्या प्रमाणामुळे आहे. परंतु खरा फरक त्याच्या बनवण्याच्या पद्धतीत आणि त्यातील मूलभूत घटकांमध्ये असतो.

कृषी आणि अन्न विज्ञान तज्ञांच्या मते, रमचा विशिष्ट आंबटपणा आणि तीव्र चव ही त्याच्या खास आंबवण्याच्या आणि ऊर्ध्वपातन प्रक्रियेमुळे ठरते. रम, व्हिस्की आणि बिअर यांच्यातील सर्वात मूलभूत फरक त्यांच्या कच्च्या मालामध्ये आहे. बिअर आणि व्हिस्की बार्ली, गहू, मका किंवा राई यांसारख्या धान्यांचा वापर करून बनवल्या जातात, तर रम पूर्णपणे उसाच्या रसापासून किंवा उसाच्या मळीपासून बनवली जाते.

उसाच्या मळीमध्ये नैसर्गिकरित्या साखरेचे प्रमाण जास्त असते. जेव्हा या मळीचे किण्वन होते, तेव्हा त्यातून कॉनजेनर्स आणि फ्युसेल ऑइल्ससारखी रसायने बाहेर पडतात. ज्यामुळे त्याला एक तीव्र, तिखट आणि जड चव येते. धान्यांपासून बनवलेल्या व्हिस्की तुलनेने अधिक कोरड्या आणि हलक्या असतात. बीअर हे एक न आटवलेले पेय असून त्यात अल्कोहोलचे प्रमाण फक्त ४ ते ८ टक्के असते, ज्यामुळे ते खूप हलके असते.

याउलट, व्हिस्की आणि रम डिस्टिल केल्या जातात. म्हणजेच, उकळून वाफेपासून अल्कोहोल वेगळे केले जाते. व्हिस्की अनेकदा पारंपरिक पॉट स्टिल्समध्ये दोन ते तीन वेळा डिस्टिल केली जाते, ज्यामुळे तिची संतुलित चव टिकून राहते. रम तयार करण्यासाठी डिस्टिलर्स विविध प्रकारच्या सानुकूलित स्टिल्सचा वापर करतात. ओव्हरप्रूफ रम म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या रममध्ये अल्कोहोलचे प्रमाण ६० ते ७० टक्क्यांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी प्रक्रिया केली जाते.

जेव्हा इतके जास्त अल्कोहोल आणि उसाचा भरपूर वापर असलेले पेय घशाखाली उतरते, तेव्हा घशात एक तीव्र आणि तिखट संवेदना निर्माण होते. रम व्हिस्कीपेक्षा अगदी वेगळ्या पद्धतीने बनवली जाते. यामध्ये साखर कारखान्यांमधील उसाच्या घट्ट मळीमध्ये थेट पाणी आणि यीस्ट मिसळून ते आंबवण्यासाठी ठेवले जाते. रमची आंबवण्याची प्रक्रिया दीर्घकाळ चालणारी आणि तीव्र असते, ज्यामुळे केळी, कॅरॅमल आणि फळांचा तीव्र सुगंध असलेले एस्टर तयार होतात.

ऊर्ध्वपातनानंतर मिळणाऱ्या स्वच्छ द्रवाला ‘व्हाइट रम’ म्हणतात. त्यानंतर ते परिपक्व होण्यासाठी अनेक वर्षे ओकच्या बॅरलमध्ये ठेवले जाते. त्याच्या जडपणामुळे आणि कठोर उत्पादन प्रक्रियेमुळे, जेव्हा रम थंड पेयांमध्ये किंवा गरम पाण्यात मिसळली जाते, तेव्हा त्यातील जड घटक शरीरात अधिक वेगाने शोषले जातात. लोक अनेकदा व्हिस्की खूप हळू आणि घोट-घोट पितात, ज्यामुळे तिचा प्रभाव मंदावतो. याउलट रमचा जड आणि गोड बेस शरीरात प्रवेश करताच रक्ताभिसरण वाढवतो. ज्यामुळे छातीत आणि चेहऱ्यावर त्वरित उष्णता आणि तिखटपणाची भावना निर्माण होते.