नाभी, तळवे आणि डोळ्यांवर देशी तूप लावणे कितपत योग्य? तज्ज्ञांकडून जाणून घ्या फायदे-तोटे
तूप आरोग्यासाठी अत्यंत फायदेशीर मानले जाते. पारंपरिक घरगुती उपायांमध्येही देशी तुपाचा वापर केला जातो. जाणून घ्या, तज्ज्ञांच्या मते तुपाचे चार लोकप्रिय उपाय किती फायदेशीर आहेत आणि त्याचे कोणते दुष्परिणाम होऊ शकतात.

देशी तूप हा पारंपरिक भारतीय जीवनशैलीचा महत्त्वाचा भाग आहे. स्वयंपाकात वापरण्यासोबतच त्वचेची काळजी घेण्यासाठी आणि घरगुती उपाय म्हणूनही देशी तुपाचा वापर केला जातो. पायांच्या तळव्यांना तूप लावणे, नाभीत तूप घालणे किंवा पापण्यांवर तूप लावणे असे अनेक उपाय प्रचलित आहेत. मात्र, हे उपाय खरोखर किती फायदेशीर आहेत आणि त्याचे काही दुष्परिणाम होऊ शकतात का, याबाबत पोषणतज्ज्ञ गीतिका चोप्रा यांनी माहिती दिली आहे.
पायांच्या तळव्यांना देशी तूप लावणे
अनेक लोक रात्री झोपण्यापूर्वी पायांच्या तळव्यांना तूप लावतात. यामुळे तणाव कमी होतो आणि झोप सुधारते, असे मानले जाते. तज्ज्ञांच्या मते, तूप लावल्याने कोरड्या आणि भेगा पडलेल्या पायांना मॉइश्चरायझ करण्यास मदत होऊ शकते. तूप त्वचेवर संरक्षक थर तयार करते आणि ओलावा टिकवून ठेवण्यास मदत करते. पायांची मालिश केल्यानेही आराम मिळू शकतो. मात्र, तूप लावल्याने झोपेची गुणवत्ता सुधारते किंवा शरीरातील अंतर्गत उष्णता नियंत्रित होते, याचा ठोस वैज्ञानिक पुरावा उपलब्ध नाही.
नाभीमध्ये देशी तूप लावणे
पारंपरिक घरगुती उपायांमध्ये नाभीत तूप लावल्याने पचनक्रिया सुधारते, त्वचेला ओलावा मिळतो आणि हार्मोन्सचे संतुलन राखले जाते, असे मानले जाते. मात्र, नाभीत तूप लावल्याने पचन सुधारते, बद्धकोष्ठतेची समस्या दूर होते किंवा हार्मोन्सचे संतुलन राखले जाते, याचा ठोस वैज्ञानिक पुरावा नाही. त्वचा कोरडी असल्यास त्या भागावर थेट मॉइश्चरायझर लावणे अधिक व्यावहारिक आहे.
किरकोळ जखम किंवा भाजल्यावर देशी तूप लावणे
त्वचेवर किरकोळ जखम झाल्यास किंवा भाजल्यास जळजळ कमी करण्यासाठी अनेक जण देशी तूप लावतात. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते, जखमेवर किंवा भाजलेल्या त्वचेवर स्वयंपाकघरातील तूप लावू नये. त्यामुळे जखमेत संसर्ग होण्याचा धोका वाढू शकतो. किरकोळ भाजल्यास प्रभावित भाग सुमारे २० मिनिटे थंड वाहत्या पाण्याखाली धरावा. त्यावर बर्फ, तूप किंवा टूथपेस्ट लावू नये. खोलवर भाजल्यास, फोड आल्यास किंवा जखमेला संसर्ग झाल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
डोळ्यांच्या पापण्यांवर देशी तूप लावणे
काही लोक पापण्या आणि आयलॅशेसवर तूप लावतात. यामुळे कोरडेपणा कमी होतो आणि पापण्या निरोगी दिसतात, असे मानले जाते. मात्र, तूप लावल्याने पापण्यांची वाढ होते किंवा दृष्टी सुधारते, याचा वैज्ञानिक पुरावा नाही. डोळ्यांच्या अगदी जवळ तूप लावल्याने ग्रंथींमध्ये अडथळा निर्माण होऊ शकतो किंवा संसर्गाचा धोका वाढू शकतो. त्यामुळे डोळ्यांवर किंवा पापण्यांच्या कडांवर स्वयंपाकघरातील देशी तूप लावणे टाळावे.
आहारात देशी तुपाचा वापर
पोषणतज्ज्ञ गीतिका चोप्रा यांच्या मते, संतुलित आहारात मर्यादित प्रमाणात देशी तुपाचा समावेश करावा. त्वचा कोरडी असल्यास योग्य मॉइश्चरायझिंग उत्पादनांचा वापर करावा. पारंपरिक घरगुती उपायांना वैद्यकीय उपचारांचा पर्याय समजू नये. प्रत्येक नैसर्गिक गोष्ट सुरक्षित किंवा फायदेशीर असेलच असे नाही.
