प्रेमानंद महाराज विवाहानंतर होणार्‍या घटस्फोटाबद्दल नेमकं काय म्हणाले? जाणून घ्या

प्रेमविवाहाबद्दल सतत चर्चा होत असते की ते फार काळ टिकत नाही. अनेक बाबतीतही हे दिसून आले आहे. एका भक्ताने वृंदावनच्या संत प्रेमानंद महाराजांना याबद्दल प्रश्न विचारला आणि मार्गदर्शन घेण्याची इच्छा व्यक्त केली. यावर त्यांनी स्पष्ट संदेश दिला आहे की, जर चुकून चूक झाली तर लग्नानंतर गडबड होऊ नये. प्रेमानंद महाराज म्हणाले की, अपवाद वगळता आपले शास्त्रीय विवाह अत्यंत शुभ पद्धतीने होत आले आहेत. मंडपाच्या वेळी वधू-वर एकमेकांचे चेहरे पाहत असत. यानंतरही दोघांचे आयुष्य खूप चांगले होते. प्रेमविवाहाने घटस्फोट घेण्याबद्दल बोललात तर प्रेम म्हणजे काय? जर तुम्ही एकदा प्रेम करून त्याचा स्वीकार केला असेल तर आयुष्यभर जगा, मग इतर कोणाकडे पाहू नका. ते म्हणाले की, आज प्रेमासाठी मोकळीक आहे, ही त्याची दुर्दशा आहे.

बालपणी काही चूक झाली तर लग्नानंतर गडबड होऊ नये. आता मुलांना मोकळीक मिळाली आहे आणि ते मनमानी वागतात. आम्हाला जसे वाटते तसे आम्ही करतो. लग्नाच्या बंधनानंतरही मुक्त इच्छा असते, त्यामुळे घर उद्ध्वस्त होत राहते. धर्माचा आधार घेतल्याशिवाय ही समस्या सुटणार नाही.

‘लव्ह मॅरेज हे प्रेमासाठी नाही, ते कामासाठी आहे’

महाराजांनी सांगितले की, जेव्हा ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश परीक्षा घेण्यासाठी गेले तेव्हा अनुसूयेने आपल्या पतीच्या पूजेमुळे देवाला सहा महिन्यांचे मूल केले. हा आपला भारत देश आहे, जिथे देवाने आपल्या पतीच्या शक्तीवर सहा महिन्यांचा मुलगा बनला. आता बॉयफ्रेंड, गर्लफ्रेंड आणि लिव्ह-इन रिलेशनशिप आहे. आता तुमच्या चारित्र्याचा परिणाम काय होतो ते तुम्ही स्वतः बघा.

प्रेमानंद महाराज म्हणाले की, प्रेमविवाह केल्यानंतर आई-वडिलांचा त्याग केल्यानंतर आपल्याकडे आलेल्या मुलीशी तुम्ही कसे वागता किंवा ज्या मुलाने आपल्या कुटुंबाचा विश्वासघात करून तुम्हाला शरण गेले आहे त्या मुलाशी कसे वागले जात आहे. दोघांचे प्रेमविवाह असेल तर आयुष्यभर भांडण होऊ नये कारण ते एका कराराने झाले आहे. घटस्फोटाच्या मुद्द्यावर, काही प्रेमविवाह प्रेमासाठी नव्हते कारण ते कामासाठी होते. कामाची पूर्तता होताच ते इकडे-तिकडे घसरू लागतात आणि संपूर्ण कुटुंब उद्ध्वस्त होते. मला वाटते की आपण धर्माने वागले पाहिजे. हिंदू धर्मात लग्न हे केवळ सामाजिक करार नसून एक *पवित्र संस्कार* मानले जाते. ते मानवाच्या जीवनातील सोळा संस्कारांपैकी एक अत्यंत महत्त्वाचा संस्कार आहे. लग्नाच्या माध्यमातून दोन व्यक्तींचे नव्हे, तर दोन कुटुंबांचे, दोन संस्कृतींचे आणि दोन विचारसरणींचे एकत्रीकरण होते.

हिंदू धर्मानुसार, मनुष्याचे जीवन चार आश्रमांमध्ये विभागलेले आहे ब्रह्मचर्य, गृहस्थ, वानप्रस्थ आणि संन्यास. यापैकी गृहस्थाश्रम हा सर्व आश्रमांचा पाया मानला जातो. कारण गृहस्थाश्रमातच समाजाची आणि कुटुंबाची निर्मिती होते. लग्नानंतर व्यक्ती कुटुंबाची जबाबदारी स्वीकारते, धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष या चार पुरुषार्थांचा संतुलित पाठपुरावा करते. धार्मिक दृष्टिकोनातून लग्न हे एक दैवी बंधन मानले जाते. यामध्ये वर आणि वधू अग्नीला साक्षी ठेवून सात फेरे घेतात आणि एकमेकांना सात वचने देतात. ही वचने म्हणजे आयुष्यभर एकमेकांप्रती निष्ठा, सहकार्य आणि प्रेम यांची शपथ असते. त्यामुळे लग्न हे केवळ शारीरिक किंवा सामाजिक नातं नसून, ते आत्मिक आणि आध्यात्मिक संबंधाचं प्रतीक आहे. हिंदू शास्त्रांनुसार, लग्नानंतर स्त्री आणि पुरुष एकत्रितपणे धर्माचरण करतात. स्त्री ही ‘सहधर्मचारिणी’ म्हणून पतीच्या जीवनातील सर्व सुख-दुःखात सहभागी होते. तसेच, संततीचा जन्म आणि संगोपन या माध्यमातून जीवनाचा आणि संस्कृतीचा प्रवाह अखंड राहतो. एकूणच पाहता, हिंदू धर्मात लग्न हे केवळ सामाजिक आवश्यकता नाही, तर जीवनातील स्थैर्य, जबाबदारी, प्रेम आणि धर्माचरण यांचं सुंदर प्रतीक आहे. ते मानवी जीवनाला अर्थ आणि दिशा देणारं पवित्र नातं मानलं जातं.