सकाळी ‘या’ पदार्थांचं सेवन करताय, तर सावधान…! जाणून घ्या तज्ज्ञांचे मत

आजची जीवनशैली अशी झाली आहे की कामाच्या दरम्यान खाण्यासाठी वेळ काढणे खूप कठीण आहे. सकाळी ऑफिसला जाण्याच्या घाईत व्यवस्थित नाश्ता करणे कठीण होते आणि लोक दिवसाची सुरुवात चहा आणि बिस्किटांनी करतात. न्याहारी केवळ पोट भरण्याचे साधन नाही तर शरीराचे पोषण करण्याचा एक मार्ग आहे. जर सकाळच्या न्याहारीतून पोषक तत्वांचा अभाव असेल तर संपूर्ण दिवस सुस्ती आणि जडपणाने जाईल. आजच्या काळात वेळेअभावी लोक सकाळची सुरुवात चहा, बिस्किटे, मॅगी किंवा पॅक्ड स्नॅक्सने करतात. हेल्दी ब्रेकफास्टच्या नावाखाली अनेक पॅकेज्ड प्रॉडक्ट्स बाजारात आले आहेत, जे संपूर्ण पोषण देण्याचे वचन देतात, परंतु हा केवळ एक भ्रम आहे. अशा स्नॅक्समुळे शरीर सुस्तपणा, आळस आणि जडपणा भरतो, परंतु आयुर्वेद सांगते की सकाळचा नाश्ता शरीरासाठी अमृतासारखा असतो.

तुमचा आहार हलके, पौष्टिक आणि पचण्याजोगे ठेवणे अधिक महत्वाचे आहे. असे अन्न शरीराची ऊर्जा आणि पोषक तत्वांची कमतरता पूर्ण करते. सकाळची सुरुवात करण्यासाठी तुम्ही लापशी, पोहे, उपमा, मूग डाळ चीला किंवा मसूरपासून बनवलेली इडली देखील खाऊ शकता, हे जेवण हलके आणि सहज पचते. ह्यात फायबर आणि प्रोटीन दोन्ही आढळतात. अशा परिस्थितीत नाश्ता चांगल्या प्रमाणात करण्याचा प्रयत्न करा. आपण भिजलेले बदाम, ताजी फळे आणि दही किंवा ताक यासह सकाळची सुरुवात करू शकता, या सर्व गोष्टी शरीराला नैसर्गिक मार्गाने मजबूत करण्याचे काम करतील आणि शरीर दिवसभर उर्जेने परिपूर्ण राहील.

आवळ्याचा रस, बीटरूटचा रस, गाजराचा रस, पांढरा पेठा रस किंवा नारळाच्या दुधाबरोबर देखील आपण हे करू शकता. या सर्व गोष्टी उष्णतेमध्ये शरीराला थंडावा देतात आणि शरीराला ऊर्जाही देतात. लक्षात ठेवा, कधीही नाश्ता सोडू नका आणि दुपारचे जेवण वेळेवर खाऊ. जरी आपण रात्री हलके जेवण केले असले तरी दुपारचे जेवण फायबर आणि प्रथिने परिपूर्ण असले पाहिजे. सकाळचा नाश्ता (breakfast) हा दिवसातील सर्वात महत्त्वाचा आहार मानला जातो. रात्रीच्या झोपेनंतर शरीर ७–८ तास उपाशी असते, त्यामुळे सकाळी योग्य आहार घेणे अत्यंत गरजेचे असते. नाश्ता केल्यामुळे आणि न केल्यामुळे शरीरावर वेगवेगळे परिणाम होतात. सकाळी नाश्ता केल्याने शरीराला आवश्यक ऊर्जा मिळते. त्यामुळे दिवसाची सुरुवात ताजेतवानेपणाने होते. मेंदूला ग्लुकोज मिळाल्यामुळे एकाग्रता आणि स्मरणशक्ती सुधारते. त्यामुळे काम, अभ्यास किंवा दैनंदिन कामे अधिक चांगल्या प्रकारे करता येतात. नियमित नाश्ता केल्याने मेटाबॉलिझम (चयापचय) वेगाने सुरू होतो. यामुळे वजन नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होते. तसेच Diabetes आणि Obesity यांचा धोका कमी होतो. सकाळचा नाश्ता केल्याने दिवसभरात भूक नियंत्रणात राहते. त्यामुळे जंक फूड खाण्याची इच्छा कमी होते. शरीराला आवश्यक पोषक तत्त्वे प्रथिने, व्हिटॅमिन्स आणि खनिजे मिळतात, ज्यामुळे आरोग्य चांगले राहते. जर आपण सकाळचा नाश्ता टाळला, तर शरीराला ऊर्जा मिळत नाही. त्यामुळे थकवा, अशक्तपणा आणि चिडचिड वाढू शकते. मेंदूला पुरेसा ग्लुकोज न मिळाल्यामुळे लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण येते.

नाश्ता न केल्यामुळे दुपारी खूप भूक लागते आणि आपण जास्त खाण्याची शक्यता वाढते. यामुळे वजन वाढण्याचा धोका वाढतो. तसेच पचनसंस्थेवरही परिणाम होतो आणि Acidity किंवा गॅसची समस्या उद्भवू शकते. दीर्घकाळ नाश्ता टाळल्यास शरीराची चयापचय प्रक्रिया मंदावते. यामुळे Obesity किंवा इतर आरोग्य समस्या निर्माण होऊ शकतात. काही संशोधनानुसार, नाश्ता न करणाऱ्या लोकांमध्ये Heart Disease चा धोका वाढू शकतो. नाश्ता नेहमी संतुलित असावा. त्यामध्ये प्रथिने (उदा. दूध, अंडी), कार्बोहायड्रेट्स (उदा. पोहे, उपमा) आणि फळे असावीत. खूप तेलकट किंवा जंक फूड टाळावे. सकाळचा नाश्ता हा शरीरासाठी “इंधन” सारखा असतो. तो घेतल्यास शरीर आणि मन दोन्ही तंदुरुस्त राहतात. नाश्ता टाळल्यास थकवा, पचनाचे त्रास आणि वजन वाढण्यासारख्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. म्हणूनच, दररोज सकाळी योग्य आणि पौष्टिक नाश्ता करणे ही निरोगी जीवनशैलीची एक महत्त्वाची सवय आहे.