बिहार-झारखंडच्या खेड्यापाड्यात शूट झालं गाणं, प्रदर्शित होताच जिंकली मने, आजही लोकांच्या मनावर राज्य करतंय
बॉलिवूडमधील एक गाणे असे आहे जे कोणत्याही एसी स्टुडिओमध्ये शूट झालेले नाही. ते बिहार-झारखंडच्या गल्ल्या गल्ल्यांमध्ये शूट झालेले आहे. या गाण्याने अनेक महिलांची मने जिंकली. आजही चर्चेत आहे हे गाणे.
काही गाणी फक्त ऐकली जात नाहीत, ती आपल्याबरोबर एक वातावरण देखील तयार करतात. त्यात कोणत्याही शहराची चमक नसते, तर मातीचा सुगंध, लोकांची बोली आणि आयुष्याच्या छोटी-मोठ्या गोष्टी मिसळलेल्या असतात. असेच एक गाणे आहे, ज्याने जवळपास दीड दशकानंतरही आपली वेगळी ओळख कायम ठेवली आहे. त्याच्या आवाजात मस्ती आहे, पण त्यामागे दडलेल्या गोष्टी समजल्या तर गोष्ट आणखी रोचक होते. हे त्या स्त्रियांच्या जगातील गाणे आहे ज्या आपली तक्रारही करतात, टोमणाही मारतात आणि आपल्या मिश्कील स्वभावाने महफिलही जमवतात.
हे गाणे आहे अनुराग कश्यपच्या कल्ट क्लासिक चित्रपट ‘गॅंग्स ऑफ वासेपुर’चे ‘ओ वुमनिया’. त्याची खासियत फक्त त्याच्या देसी अंदाजात नाही, तर ते तयार करण्याची पद्धतही खास होती. चित्रपटाच्या संगीतासाठी स्नेहा खानवलकर यांनी फक्त स्टुडिओत बसून धुन तयार केल्या नव्हत्या.
स्नेहा खानवलकर यांनी ‘गॅंग्स ऑफ वासेपुर’च्या संगीतासाठी महिनोमहिने बिहार आणि झारखंडच्या जमिनीवर राहून संशोधन केले होते. त्यांनी स्थानिक लोकांच्या भेटी घेतल्या. वेगवेगळ्या ठिकाणचे आवाज रेकॉर्ड केले आणि मग त्या अनुभवांना चित्रपटाच्या संगीतात सामावून घेतले. कदाचित म्हणूनच ‘ओ वुमनिया’ ऐकताना असे वाटत नाही की कोणी गाणे बनवले आहे. वाटते जसे एखाद्या गावाच्या लग्नातून, मेळ्यातून किंवा स्त्रियांच्या बैठकीतून एखादा आवाज उठून थेट चित्रपटाच्या पडद्यापर्यंत पोहोचला असेल. हीच कारणे आहेत की इतक्या वर्षांनंतरही हे गाणे ‘गॅंग्स ऑफ वासेपुर’च्या सर्वात संस्मरणीय संगीत वारशात समाविष्ट आहे.
‘ओ वुमनिया’ हे याच लोक-जगातून निघालेल्या त्या आवाजाचा भाग आहे, ज्यात स्त्रियांमध्ये गायल्या जाणाऱ्या गीतांचा रंग स्पष्ट दिसतो. इथे प्रेमाचीही गोष्ट आहे, तक्रारही आहे आणि नातेसंबंधात होणाऱ्या नोकझोंकही आहे. पण या सगळ्यामध्ये एक मिश्कीलपणा आहे, जो गाण्याला आणखी खास बनवते. हीच त्याची सर्वात मोठी खूबी आहे. गाण्याला खुशबू राज आणि रेखा झा यांनी आवाज दिला आहे, तर त्याचे संगीत स्नेहा खानवलकर यांनी तयार केले आणि बोल वरुण ग्रोवर यांनी लिहिले आहेत.
‘ओ वुमनिया’ केवळ एक गाणे नाही, तर हे स्त्रिया एकत्र येणे, हसणे आणि त्यांच्या बेबाक अभिव्यक्तीचे खरे सेलिब्रेशन आहे. या गाण्यात टोमणाही आहे, आप्तजनांकडून तक्रारही आहे, पण सर्वात जास्त मजा-मस्ती भरलेली आहे. हे त्या सर्व गोष्टी सांगण्याचे माध्यम आहे, ज्या स्त्रिया अनेकदा उघडपणे किंवा समाजापुढे सांगू शकत नाहीत, पण गाणी आणि बोलांच्या माध्यमातून हसतमुखाने व्यक्त करून टाकतात.
‘गॅंग्स ऑफ वासेपुर’ ही वासेपुर (धनबाद)च्या कोळसा माफिया, खानदानांमधील शत्रुत्व, सूडाची आग आणि सत्तेच्या रक्तरंजित खेळाची कथा आहे. जिथे एका बाजूला सरदार खान (मनोज बाजपेयी) आणि फैजल खान (नवाजुद्दीन सिद्दीकी) सारखे पात्र बंदुकीच्या टोकावर आपली सत्ता आणि दहशत निर्माण करतात, तर दुसऱ्या बाजूला या हिंसक आणि पुरुषप्रधान वातावरणात घरातील स्त्रिया – जसे नगमा खातून (रिचा चड्ढा) आणि मोहसिना (हुमा कुरैशी) – आपले वेगळे, चुलबुली आणि मजबूत जग जगतात.
