आरती करतांना किती वाती आवश्यक? पूजेचे हे नियम पाळा, घरात लक्ष्मी कामय राहते प्रसन्न
सामान्यतः: आरती पाच वातीच्या दिव्याने केली जाते, म्हणून त्याला पंचदीप म्हणतात, परंतु सर्वसाधारणपणे, घरांमध्ये रोजच्या आरतीमध्ये एक वात देखील वापरली जाऊ शकते.
मुंबई : प्रत्येक हिंदू घरात पूजेनंतर आरती करण्याचा नियम (Rules of Aarti) असतो. फक्त आरतीच का केली जाते असा प्रश्न अनेकांना पडतो. तुपाच्या दिव्याने आरती करण्याबरोबरच घंटा, शंख इत्यादी वाजवले जातात. आरतीचे महत्त्व शास्त्रोक्त मानले जाते. आरतीने माणसाच्या भावना तर शुद्ध होतातच, पण आरतीच्या दिव्यात गायीचे तूप जाळल्याने आणि आरतीच्या वेळी वाजवले जाणारे शंख यामुळे पर्यावरणातील हानिकारक जंतू नष्ट होतात. आरतीला आरात्रिक किंवा निरजन या नावानेही संबोधले जाते. देवतेची पूजा करताना काही कमतरता किंवा चूक झाली असेल तर ती आरती केल्याने पूर्ण होते. मंत्रहिनम् क्रियाहिनम् यत् कृतम् पूजनम् हरे: म्हणजेच हे शिवा, मंत्र आणि कर्मकांड न करता, म्हणजेच आवश्यक नियम-विधी न ठेवता, आरती केल्यानंतरही भगवंताची पूजा केली, तर त्यात पूर्णता येते.
आरतीमध्ये किती वाती असाव्यात?
सामान्यतः: आरती पाच वातीच्या दिव्याने केली जाते, म्हणून त्याला पंचदीप म्हणतात, परंतु सर्वसाधारणपणे, घरांमध्ये रोजच्या आरतीमध्ये एक वात देखील वापरली जाऊ शकते. तसे, एक पाच-सात किंवा कितीही विषम दिवे लावून आरती करता येते. देवतेचा स्तुती जप करण्याबरोबरच त्यांचा मंत्रही आरतीमध्ये समाविष्ट आहे. भक्त तोंडातून आरतीद्वारे देवाची स्तुती करतो आणि हातात दिवा घेऊन मंत्रोच्चारात आरती फिरवतो. प्रत्येक देवतेचे स्वतःचे खास मंत्र असतात, त्यानुसार त्यांचे आवाहन केले जाते. आरती करणार्या भक्ताने आरती अशा प्रकारे फिरवावी की ती फिरवता फिरवता देवाचा मंत्र पूर्ण होईल.
आरती करतांना हे नियम अवश्य पाळा
- आरती करताना प्रथम ती चार वेळा आपल्या आराध्यच्या चरणांकडे, नंतर दोनदा नाभीकडे आणि शेवटी एकदा चेहऱ्याच्या दिशेने फिरवा. असे एकूण सात वेळा करा. आरती झाल्यानंतर त्यावरुन पाणी फिरवा. आधी देवाला आरती दाखवा त्यानंतर इतरांना आरती द्या.
- आरती नेहमीच मोठ्या आवाजात आणि एका लयीत गायली जाते. असे केल्याने पूजास्थळाचे संपूर्ण वातावरण भक्तिमय होते आणि मनाला शांती मिळते.
- स्थायी स्थितीत आरती करण्याची नेहमीची परंपरा आहे. परंतु, आरोग्याच्या कारणास्तव आपण आरती करण्यास असमर्थ असाल तर आपण देवाला क्षमा मागून देखील आरती करु शकता.
- आरतीनंतर दोन्ही हातांनी ती घेण्याचा नियम आहे. मान्यता आहे की देवाची शक्ती आरतीच्या दिव्याच्या ज्योतीत असते, ज्यावरुन भक्त हात फिरवून आणि आपल्या डोक्यावर लावतात. ती सकारात्मक उर्जा भक्तांना मिळते
- आरती केल्याने पूजेतील कोणत्याही प्रकारची चूक-भूल माफ केली जाते आणि त्याचा पूर्ण लाभ मिळतो.
(वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे.याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)
