यंदाच्या वर्षातील पहिले शनी प्रदोष व्रत कधी? जाणून घ्या उपाय आणि महत्व
शनी प्रदोष व्रत हे हिंदू धर्मातील एक महत्वाचे व्रत आहे जे शनी आणि प्रदोष काल ग्रहाच्या संयोगाने केले जाते. प्रदोष काल हा दिवस आणि रात्र यांच्या मिलनाचा काळ आहे, जो अत्यंत पवित्र मानला जातो. या दिवशी भगवान शंकराची पूजा केली जाते. शनिवार असल्याने वर्षातील पहिला शनि प्रदोष म्हणजे भगवान शिव आणि शनिदेवाचा आशीर्वाद मिळविण्याची अद्भुत संधी आहे.
हिंदू धर्मात दर महिन्याला कोणते ना कोणते उपवास केले जात असतात आणि त्या उपवासाचे स्वतःचे एक महत्त्व असते. यामध्ये शनी प्रदोष व्रताचा देखील समावेश आहे. कारण हिंदू धर्मात हे व्रत खूप खास मानले जाते. हे व्रत दर महिन्याच्या त्रयोदशी तिथीला आणि महिन्यातून दोनदा येते. हिंदू धर्मग्रंथांमध्ये हा दिवस भगवान शंकराला समर्पित करण्यात आला आहे. हिंदू धर्माच्यामान्यतेनुसार जो कोणी व्यक्ती शनी प्रदोष व्रत करतो, भगवान शिव त्यांच्या सर्व मनोकामना पूर्ण करतात. शनी प्रदोष व्रत शनिवारी येते तेव्हा त्याला शनि प्रदोष व्रत म्हणतात. यावर्षीही वर्षाचे पहिले प्रदोष व्रत शनिवारी होत आहे. त्यामुळे त्याला शनी प्रदोष व्रत म्हटले जाईल. त्यामुळे या दिवशी पूजा केल्यास भगवान शिव तसेच शनिदेवाची कृपा प्राप्त होते.
शनी प्रदोष व्रत दिनांक व पूजा मुहूर्त
हिंदू दिनदर्शिकेनुसार यावर्षी शनि प्रदोष व्रताची तिथी 11 जानेवारी रोजी सकाळी 8 वाजून 21 मिनिटांनी सुरू होईल. तर 12 जानेवारी रोजी सकाळी 6 वाजून 33 मिनिटांनी संपणार आहे. अशा तऱ्हेने उदय तिथीनुसार शनी प्रदोषाचे व्रत ११ जानेवारी रोजी करण्यात येणार आहे. या दिवशी सायंकाळी ५ वाजून ४३ मिनिटांनी पूजेचा शुभ मुहूर्त सुरू होईल. पूजेचा हा शुभ मुहूर्त रात्री ८ वाजून २६ मिनिटांपर्यंत राहील.
शनी प्रदोष व्रताची पूजा विधी
- शनी प्रदोष व्रताच्या दिवशी सकाळी लवकर स्नान करून शिवाची पूजा व उपवास करण्याची प्रतिज्ञा करावी.
- त्यानंतर संपूर्ण देवघराची स्वच्छता करण्यात यावी.
- पूजेची सुरुवात गंगा जल अभिषेकाने करावी.
- त्यानंतर शिवलिंगावर अक्षत, बेलपत्र, भांग, धोतऱ्याचे फुल, फुले, चंदन इत्यादी अर्पण करावेत.
- धूप आणि दिवा लावून ‘ॐ नमः शिवाय’ या मंत्राचा जप करावा.
- शनी प्रदोष व्रताची कथाही ऐकावी.
- पूजेच्या शेवटी कापूर किंवा तुपाच्या दिव्याने भगवान शंकराची आरती करावी.
- शेवटी भगवान शंकराचा आशीर्वाद घ्यावा.
शनी प्रदोष व्रताचे महत्व
शनि प्रदोष व्रताचे महत्त्व आणि महिमा शिवपुराणात सांगितले आहे. या दिवशी उपवास आणि पूजा केल्याने जीवनातील सर्व क्लेश दूर होतात. त्याचबरोबर आरोग्यही प्राप्त होते. हिंदू मान्यतेनुसार शनिप्रदोषाचे व्रत आणि पूजा केल्याने १०० गायींचे दान करण्यासारखे पुण्य मिळते. अपत्य प्राप्तीसाठी शनी प्रदोष व्रतही केले जाते.
( डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)
