महागाईच्या लाटेचा इशारा, इंधन दरवाढीचा फटका, जूनपर्यंत किरकोळ महागाई 5 टक्क्यांवर जाण्याचा अंदाज

इंधनाच्या किमतीत चौथ्यांदा झालेली वाढ आणि सोनं-चांदीवरील आयात शुल्कात वाढविल्याने येत्या जूनमध्ये किरकोळ महागाईचा दर 5 टक्क्यांवर जाईल. दोन वर्षांत पहिल्यांदाच हा दर इतका वाढण्याचा अंदाज आहे. तर रिझर्व्ह बँकसुद्धा व्याजदरात वाढ करेल, असा अंदाज अर्थतज्ज्ञांनी वर्तवला आहे. देशभरात 15 मे पासून अकरा दिवसांत पेट्रोलच्या दरात लिटरमागे 7.38 रुपये, तर डिझेलच्या दरात 7.48 रुपये वाढ झाली आहे. या दरवाढीचा थेट परिणाम वाहतून आणि साठवणूक क्षेत्रावर गंभीरपणे जाणवणार आहे. त्याचबरोबर सरकारने 13 मे रोजी सोने आणि चांदीवरील आयात शुल्क वाढवून 15 टक्के केलं आहे. याचाही परिणाम महागाईवर होईल.

व्याजदर वाढण्याची शक्यता

बार्कलेज इंडियाच्या मुख्य अर्थतज्ज्ञ आस्था गुडवानी म्हणाल्या की, रिझर्व्ह बँकेकडून जूनमधील पतधोरणात व्याजदरात बदल केले जाणार नाहीत. सध्याची अस्थिर परिस्थिती आणि इंधन दरवाढीचा वाहतूक, प्रवास भाडं आणि कच्च्या मालाच्या किमतीवर होणारा परिणाम यामुळे चालू आर्थिक वर्षातील दुसऱ्या सहामाहीत महागाईत मोठी वाढ होईल. महागाई आटोक्याबाहेर गेल्यास व्याजदर वाढ करणं अपरिहार्य ठरेल.

RBI ची भूमिका

अर्थतज्ज्ञांच्या मते सध्याची महागाई प्रामुख्याने पुरवठा आणि इंधनाच्या खर्चाशी निगडीत आहे. त्यामुळे फक्त रेपो रेट वाढवल्याने महागाईवर तात्काळ लक्षणीय परिणाम होणार नाहीय. इंधन दरवाढीचा बाजारपेठेवर आणि ग्राहकांवर काय परिणाम होतो, हे आरबीआयला आधी पहायचं आहे. आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमतीतील वाढ ही देखील भारतासाठी चिंतेची बाब आहे. या पार्श्वभूमीवर ‘ईवाय इंडिया’चे मुख्य धोरण सल्लागार डी. के. श्रीवास्तव म्हणाले की, पेट्रोलियम उत्पादनांच्या किमतीत प्रति लिटर सरासरी 7.5 रुपये वाढ झाल्यास किरकोळ महागाईत पाऊण टक्का वाढ होईल. मे महिन्यात किरकोळ महागाईचा दर 4 ते 4.5 टक्के राहील. तर जून महिन्यात तो 4.5 ते 5 टक्क्यांवर जाईल.

इंधन दरवाढीमुळे होणारा परिणाम स्थिरावण्याची प्रतीक्षा रिझर्व्ह बँक करेल आणि त्यानंतरच्या तिमाहीत व्याजदर वाढवण्याबाबत निर्णय घेतला जाईल. किरकोळ महागाईचा दर 5 टक्क्यांच्या पुढे गेल्यास रिझर्व्ह बँकेकडून व्याजदर वाढ सुरू होईल, असंही श्रीवास्तव यांनी स्पष्ट केलं. मे महिन्यातील किरकोळ महागाईची आकडेवारी 12 जूनला जाहीर होणं अपेक्षित आहे.