ITR Filing: 31 जुलै, 31 ऑगस्ट की 31 ऑक्टोबर? तुम्हाला तुमची ITR फाईल करण्याची डेडलाईन माहिती आहे का?

जर तुम्ही अद्याप तुमचा आयटीआर रिटर्न भरला नसेल तर सरकार शेवटच्या क्षणी मुदतवाढ देईल अशी आशा करत असाल, तर वाट पाहणे महागात पडू शकते. 31 जुलै 2026 ही अंतिम मुदत वेगाने जवळ येत आहे. तुमचा आयटीआर रिटर्न दाखल करण्यासाठी तुमच्याकडे एका आठवड्यापेक्षा कमी वेळ शिल्लक आहे. त्यामुळे, अंतिम मुदतीची वाट पाहण्याऐवजी तुमचा आयटीआर वेळेवर दाखल करणे उत्तम आहे. दरवर्षी, जुलै महिन्याच्या शेवटच्या काही दिवसांमध्ये, आयटीआर दाखल करण्याची अंतिम मुदत या वेळीही वाढवली जाईल का, हा एक सामान्य प्रश्न असतो. सीबीडीटी किंवा आयकर विभागाने अशी कोणतीही घोषणा केलेली नाही. त्यामुळे, केवळ मुदतवाढीची आशा करणे योग्य नाही.

जसजशी 31 जुलै जवळ येते, तसतशी ई-फायलिंग पोर्टलवरील करदात्यांची संख्या झपाट्याने वाढते. याचा परिणाम पोर्टलच्या गतीवर होऊ शकतो. लॉगिन, डेटा अपलोड किंवा इतर तांत्रिक समस्या अनेकदा येतात. जरी सीबीडीटीने पोर्टल अधिक मजबूत करण्यासाठी अनेक अद्यतने केली असली तरी, तज्ञांचे मत आहे की शेवटच्या क्षणी समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे, रिटर्न लवकर दाखल करणे शहाणपणाचे ठरेल. आयकर विभाग देखील करदात्यांना त्यांचे आयटीआर वेळेवर दाखल करण्याचे सतत आवाहन करत आहे. विभागाने आपल्या अधिकृत X खात्यावर सांगितले की, मूल्यांकन वर्ष 2026-27 साठी 30 दशलक्षाहून अधिक आयटीआर दाखल करण्यात आले आहेत. केवळ 21 जुलै रोजीच, 15 लाखांहून अधिक लोकांनी त्यांचे रिटर्न दाखल केले. विभागाने एक स्पष्ट संदेश दिला आहे: अंतिम मुदतीच्या शेवटच्या दिवसांतील गर्दीची वाट पाहू नका आणि तुमचा आयटीआर वेळेवर दाखल करा.

जर तुम्ही तुमचा आयटीआर वेळेवर दाखल केला, तर तुम्हाला तुमचा रिटर्न सुरळीतपणे प्रक्रिया करण्याची संधी मिळते. कोणत्याही चुका, अपूर्ण माहिती किंवा गहाळ कागदपत्रे वेळेत दुरुस्त केली जाऊ शकतात. यामुळे दंड, नोटिसा, परताव्यास विलंब आणि अनावश्यक छाननी यांसारख्या समस्या टाळता येतात. तुमचा आयटीआर दाखल करण्यापूर्वी, तुमचा फॉर्म 26 एएस आणि एआयएस नक्की तपासा. जर माहितीमध्ये काही तफावत असेल, जसे की बँक एफडी व्याज, पगारावरील टीडीएस, म्युच्युअल फंड लाभांश किंवा भांडवली नफा याबद्दल चुकीची माहिती असल्यास, ती सर्वप्रथम दुरुस्त करणे महत्त्वाचे आहे. शेवटच्या क्षणी दुरुस्ती क्वचितच केली जाते.

अनेक नोकरदार व्यक्ती वर्षाच्या सुरुवातीला नवीन किंवा जुनी करप्रणाली निवडतात. जर तुम्ही वर्षादरम्यान गृहकर्ज घेतले असेल, आरोग्य विमा खरेदी केला असेल किंवा इतर कर-बचत गुंतवणूक केली असेल, तर विवरणपत्र दाखल करताना दोन्ही करप्रणालींचा विचार नक्की करा.

जर तुम्ही आयटीआरची अंतिम मुदत चुकवली तर काय?

जर आयटीआर 31 जुलै 2026 पर्यंत दाखल केला नाही, तर 31 डिसेंबर 2026 पर्यंत विलंबित विवरणपत्र दाखल करता येईल. विलंब शुल्क लागू होईल. नियमांनुसार, उत्पन्नानुसार ₹5,000 किंवा ₹1,000 पर्यंत विलंब शुल्क आकारले जाऊ शकते. काही प्रकरणांमध्ये, व्याज आणि परतावा मिळण्यास होणारा विलंब ही देखील एक समस्या असू शकते.

जर तुमच्या उत्पन्न हे व्यवसायातून होत असले तर तुमच्या खात्याचे ‘टॅक्स ऑडिट’ करणे बंधनकारक नसतं. तर तुम्ही 31 ऑगस्ट 2026 पर्यंत आयटीआर फाईल करु शकता. जर तुम्ही शेअर बाजारात F&O ट्रेडिंग करत असाल तर तुम्ही सर्वप्रथम आपला टर्नओव्हर बघितला पाहिजे. जर तो निर्धारित टॅक्स ऑडिट मर्यादेपेक्षा जास्त असेल, तर टॅक्स ऑडिट करणे बंधनकारक असतं. त्यामुळे अशा करदात्यांसाठी ITR दाखल करण्याची अंतिम मुदत 31 ऑक्टोबर 2026 असते. सामान्य पगारदार कर्मचारी, पेन्शनधारक आणि ITR-1 किंवा ITR-2 फॉर्म भरणारे करदाते यांना 31 जुलै 2026 पर्यंत आयकर रिटर्न भरायचा आहे.