बारावीत इकॉनॉमिक्स नंतर करिअरचे पर्याय काय आहेत, प्रवेश कुठे मिळणार? जाणून घ्या

कलेच्या बाजूचा एक विषय म्हणजे अर्थशास्त्र. अलीकडच्या काळात या विषयाने अनेक नवे टप्पे गाठले आहेत. याचा अभ्यास करणाऱ्यांना रोजगाराच्या भरपूर संधी आहेत. ते मोठमोठ्या पदांवर बसलेले आहेत. त्यांनी कलेच्या बाजूकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलला आहे. चला जाणून घेऊया आजच्या करिअर टिप्समध्ये अर्थशास्त्राशी संबंधित करिअर पर्यायांबद्दल.

अर्थशास्त्राचा अभ्यास करायचा असेल तर नव्या शैक्षणिक धोरणानुसार यूजीमध्ये अर्थशास्त्र विषयाचा अभ्यास करावा. यामध्ये PG केल्यास आकाश थोडं मोठं होईल. PhD व्यतिरिक्त यात अनेक पदविका-प्रमाणपत्र अभ्यासक्रम, एकात्मिक व व्यावसायिक अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत.

चार्टर्ड फायनान्शियल ॲनालिस्ट, सर्टिफाइड फायनान्शिअल प्लॅनर, मास्टर ऑफ बिझनेस ॲडमिनिस्ट्रेशन इन फायनान्स, मास्टर ऑफ फायनान्स अँड कंट्रोल, पोस्ट ग्रॅज्युएट डिप्लोमा इन बँकिंग अँड फायनान्स, चार्टर्ड अकाऊंटन्सी, कंपनी सेक्रेटरी, कॉस्ट अँड मॅनेजमेंट अकाऊंटंट अर्थशास्त्राचा भाग आहेत.

अर्थशास्त्राचा अभ्यास करण्यासाठी देशभरात संधी उपलब्ध आहेत. परंतु केंद्रीय विद्यापीठे, प्रस्थापित राज्य विद्यापीठे, दिल्ली विद्यापीठ, मुंबई विद्यापीठ, जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ, मद्रास स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स, हैदराबाद विद्यापीठ, एमबीएसाठी आयआयएम, आयएसबी हैदराबाद, आयसीएफएआय हैदराबाद आणि ख्रिस्त विद्यापीठ या प्रमुख संस्था आहेत.

अर्थशास्त्रात करिअरच्या शक्यता

अर्थतज्ज्ञ : या पदावर काम करणारे लोक आर्थिक कलांचा अभ्यास आणि विश्लेषण करतात आणि पॉलिसी बिल्डर्स, व्यवसाय आणि व्यक्तींना सल्ला देतात. बँकिंग, फायनान्स, कन्सल्टन्सी, सरकारी आणि शैक्षणिक क्षेत्रासह विविध उद्योगांमध्ये अर्थतज्ज्ञांना मागणी आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (आरबीआय), नीती आयोग, अर्थ मंत्रालय आणि इंडियन कौन्सिल ऑफ रिसर्च सारख्या संस्था अर्थतज्ज्ञांचे प्रमुख नियोक्ता आहेत.

फायनान्शिअल रिसर्च ॲनालिस्ट : ये वित्तीय डेटा म्हणजेच फायनान्शिअल डेटाचं विश्लेषण करतात. गुंतवणुकीच्या संधी, जोखीम आणि गुंतवणुकीवरील परताव्याचे मूल्यांकन करण्यासाठी आर्थिक डेटा, बाजारातील कल आणि कंपन्यांचे अहवाल यावर काम करा. भारतातील सल्लागार कंपन्या, मार्केट रिसर्च फर्म आणि वित्तीय संस्थांमध्ये संशोधन विश्लेषकांना मागणी असून भारतीय प्रतिभूती आणि विनिमय मंडळ (सेबी), नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज (एनएसई) आणि बॉम्बे स्टॉक एक्स्चेंज (बीएसई) हे त्यांचे प्रमुख नियोक्ता आहेत.

स्टेटिस्टिशियन (सांख्यिकीशास्त्रज्ञ) : हे सांख्यिकीय मॉडेल विकसित करण्यासाठी आणि ट्रेंड्सचे विश्लेषण करण्यासाठी डेटावर कार्य करतात. डेटाचा अर्थ लावून आणि आपल्या निष्कर्षांच्या आधारे अंदाज वर्तवा. भारतात केंद्रीय सांख्यिकी संघटना (सीएसओ), नॅशनल सॅम्पल सर्व्हे ऑर्गनायझेशन (एनएसएसओ) आणि रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (आरबीआय) हे त्यांचे प्रमुख नियोक्ता आहेत.

पॉलिसी ॲनालिस्ट : हे सार्वजनिक धोरणाचे विश्लेषण करतात. सुधारणेचा सल्ला द्या. धोरणांचा समाज ावर आणि अर्थव्यवस्थेवर होणारा परिणाम तपासण्यासाठी सरकारी यंत्रणा, स्वयंसेवी संस्था आणि थिंक टँक यांच्याबरोबर काम करा. भारतात नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ पब्लिक फायनान्स अँड पॉलिसी (एनआयपीएफपी), सेंटर फॉर पॉलिसी रिसर्च (सीपीआर) आणि नॅशनल कौन्सिल ऑफ अप्लाइड इकॉनॉमिक रिसर्च (एनसीएईआर) हे धोरण विश्लेषकांचे प्रमुख नियोक्ता आहेत.

ॲक्च्युअरी : हे आर्थिक जोखमीचे मूल्यांकन आणि व्यवस्थापन करण्यासाठी सांख्यिकीय आणि गणितीय तंत्रांचा वापर करतात. गुंतवणूक जोखमीचे विश्लेषण करण्यासाठी आणि विमा पॉलिसी डिझाइन करण्यासाठी विमा कंपन्या, बँका आणि इतर वित्तीय संस्थांबरोबर काम करतात. भारतीय विमा नियामक आणि विकास प्राधिकरण (आयआरडीएआय), भारतीय आयुर्विमा महामंडळ आणि इतर विमा कंपन्या त्यांचे प्रमुख नियोक्ता आहेत.

उद्योजक : अर्थशास्त्राच्या ज्ञानामुळे उद्योजक होण्याची क्षमता वाढते. ते व्यवसायाच्या संधी ओळखण्यास, जोखमीचे मूल्यांकन करण्यास आणि निर्णय घेण्यास आर्थिक तत्त्वे लागू करण्यास सक्षम आहेत. अलीकडच्या काही वर्षांत भारतातील उद्योजकता लोकप्रिय झाली आहे. स्टार्ट अप इंडियासारख्या विविध उपक्रमांच्या माध्यमातून सरकार त्याला प्रोत्साहन देत आहे.

टीचिंग : अर्थशास्त्राच्या विद्यार्थ्यांसाठी हा करिअरचा लोकप्रिय पर्याय आहे. इथे चांगला पैसा आणि पूर्ण सन्मान. अर्थशास्त्राचे शिक्षक नियुक्त करण्यासाठी महाविद्यालये, विद्यापीठे, संशोधन संस्था, इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट, इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी आणि इंडियन स्टॅटिस्टिकल इन्स्टिट्यूट यांचा समावेश आहे.